Viêm nha chu là một trong những bệnh răng miệng phổ biến nhưng dễ bị xem nhẹ bởi các triệu chứng ban đầu thường không rõ ràng. Nhiều người chỉ cho rằng viêm nướu, chảy máu chân răng hay hôi miệng thông thường. Nhưng viêm nha chu tiến triển âm thầm, gây tiêu xương ổ răng, răng lung lay hoặc mất răng sớm nếu không được điều trị kịp thời. Không chỉ ảnh hưởng tại chỗ, bệnh còn được cảnh báo gây ra các biến chứng toàn thân như tim mạch, đái tháo đường,... Để hiểu rõ hơn về viêm nha chu, hãy cùng theo dõi trong bài viết dưới đây của Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic nhé!

Nha chu và bệnh viêm nha chu

Nha chu là gì?

Nha chu (tiếng anh là Periodontal), hay còn gọi là mô quanh răng, đóng vai trò như lá chắn bảo vệ vững chắc cho hàm răng của bạn. Hệ thống này bao gồm các mô mềm và mô cứng, phối hợp nhịp nhàng để giữ răng ổn định trong xương hàm, đồng thời bảo vệ các mô nhạy cảm bên trong khỏi tác nhân gây hại. Các thành phần của nha chu bao gồm:

• Dây chằng nha chu: Giống như những sợi dây neo giữ, dây chằng nha chu bám chặt vào chân răng và xương hàm, đảm bảo răng luôn đứng vững trước mọi lực nhai.
• Nướu: Là lớp mô mềm bao bọc xung quanh cổ răng, nướu đóng vai trò như hàng rào kiên cố, ngăn chặn vi khuẩn xâm nhập vào bên trong và gây hại cho các mô nhạy cảm. Nướu khỏe mạnh có màu hồng cam, săn chắc và ôm sát chân răng.
• Xương ổ răng: Nằm sâu bên trong nướu, xương ổ răng cung cấp sự hỗ trợ vững chắc cho răng, giúp răng bám chặt trong khung xương hàm.

Viêm nha chu

Viêm nha chu, hay còn gọi là bệnh nha chu, là “kẻ thù” nguy hiểm âm thầm tấn công và hủy hoại hệ thống nha chu. Viêm nha chu là bệnh mạn tính.

Bệnh nha chu bắt nguồn từ sự tích tụ mảng bám và vi khuẩn trong các túi lợi, viêm nha chu gây ra các phản ứng viêm nhiễm, từng bước phá hủy dần dần các mô mềm và xương nâng đỡ răng.

Khác với những cơn đau nhức dễ nhận biết, viêm nha chu thường không gây đau đớn rõ rệt ở giai đoạn đầu, khiến nhiều người chủ quan và bỏ qua việc điều trị. Điều này vô tình tạo cơ hội cho căn bệnh phát triển và gây ra những hậu quả nghiêm trọng như: nướu sưng đỏ, chảy máu, tụt nướu, lung lay răng, thậm chí mất răng nếu không được điều trị kịp thời. Nguy hiểm hơn, viêm nha chu còn tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như đột quỵ, tim mạch, tiểu đường,...

Răng bình thường và răng bị viêm nha chu

Nguyên nhân gây viêm nha chu

Viêm nha chu hình thành do sự tích tụ vi khuẩn trong mảng bám răng kết hợp với nhiều yếu tố nguy cơ khác.

• Vệ sinh răng miệng kém là nguyên nhân phổ biến dẫn đến viêm nha chu. Khi bạn không vệ sinh răng miệng kỹ lưỡng, mảng bám và vi khuẩn sẽ tích tụ quanh nướu, dần dần cứng lại thành cao răng. Cao răng bám chặt vào răng, tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn sinh sôi, phát triển, tấn công nướu, dẫn đến viêm nhiễm và tiến triển thành viêm nha chu.
• Thay đổi nội tiết tố: Nội tiết tố thay đổi, đặc biệt là ở phụ nữ mang thai hoặc phụ nữ trong giai đoạn mãn kinh, có thể làm tăng nhạy cảm của nướu, khiến nướu dễ bị viêm nhiễm và dẫn đến viêm nha chu.
• Viêm nướu không được điều trị sớm làm vi khuẩn xâm nhập sâu vào mô nha chu, hình thành túi nha chu và gây phá hủy xương ổ răng.
• Mắc một số bệnh lý như ung thư, suy giảm hệ thống miễn dịch như bệnh bạch cầu, HIV/AIDS, đái tháo đường,... làm giảm khả năng chống lại vi khuẩn của cơ thể, tạo điều kiện cho vi khuẩn tấn công nướu và gây viêm nha chu.
• Thuốc: Một số loại thuốc như thuốc chống co giật, thuốc chống đau thắt ngực,... có thể làm giảm lưu lượng nước bọt, khiến nướu mất đi lớp bảo vệ tự nhiên, dễ bị vi khuẩn tấn công và dẫn đến viêm nha chu.
• Tiền sử gia đình có người mắc viêm nha chu, bạn sẽ có nguy cơ cao mắc bệnh hơn.
• Người thường xuyên hút thuốc hoặc lạm dụng chất gây nghiện
• Người béo phì hoặc người có dinh dưỡng không đầy đủ, bao gồm thiếu Vitamin C.
• Một số bệnh khác như bệnh tiểu đường, viêm khớp dạng thấp và bệnh Crohn.
• Stress và thói quen sinh hoạt không lành mạnh làm suy yếu hệ miễn dịch tăng nguy cơ viêm nhiễm kéo dài

Tiến trình phát triển của viêm nha chu

Dấu hiệu và triệu chứng viêm nha chu

Viêm nha chu thường diễn tiến theo giai đoạn, từ nhẹ đến nặng. Nhận biết sớm các dấu hiệu giúp điều trị kịp thời, tránh hậu quả mất răng và biến chứng toàn thân.

Dấu hiệu viêm nha chu giai đoạn sớm

Ở giai đoạn đầu, viêm nha chu thường không gây đau rõ rệt, nên nhiều người chủ quan và nhầm lẫn với viêm nướu thông thường.

• Chảy máu chân răng xảy ra khi chải răng, dùng chỉ nha khoa hoặc thậm chí tự nhiên, là dấu hiệu sớm phổ biến nhất nhưng thường bị xem nhẹ.
• Nướu đỏ, sưng nhẹ hoặc dễ kích ứng, dễ đau hoặc khó chịu khi ăn đồ cứng, nóng, lạnh
• Hôi miệng kéo dài không hết dù đã chải răng do vi khuẩn và mảng bám tích tụ dưới nướu
• Cảm giác cộm hoặc ngứa nướu.
• Mảng bám và cao răng xuất hiện nhiều, đặc biệt ở cổ răng và kẽ răng tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn nha chu phát triển.

Dấu hiệu viêm nha chu khi bệnh tiến triển

Khi không được điều trị, viêm nha chu sẽ ăn sâu xuống mô nâng đỡ răng, gây ra nhiều triệu chứng rõ rệt và nghiêm trọng hơn.

• Tụt nướu, lộ chân răng, răng trông dài hơn bình thường, gây ê buốt khi ăn uống
• Hình thành túi nha chu sâu khiến thức ăn dễ mắc kẹt, tạo điều kiện để vi khuẩn tích tụ sâu dưới nướu, khó làm sạch
• Chảy mủ quanh răng khi ấn vào nướu là dấu hiệu nhiễm trùng nặng
• Răng lung lay, thay đổi khớp cắn, có thể dịch chuyển vị trí
• Đau nhức, khó ăn nhai ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hằng ngày, giảm chất lượng cuộc sống
• Nguy cơ mất răng sớm do tiêu xương ổ răng không thể phục hồi, mất răng xảy ra ngay cả khi không có sâu răng.

Biểu hiện dễ nhận biết của viêm nha chu

Các phương pháp điều trị viêm nha chu hiện nay

Khi nhận thấy có bất kỳ dấu hiệu nào của bệnh viêm nha chu được đề cập ở trên, bạn nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa để nha sĩ chẩn đoán và tư vấn phác đồ điều trị phù hợp.

Việc trì hoãn điều trị có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng và chất lượng cuộc sống. Tùy thuộc vào mức độ và tình trạng viêm nha chu, nha sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

Phương pháp điều trị khẩn cấp

Điều trị khẩn cấp bằng thuốc kháng sinh và chống viêm là biện pháp cần thiết để giảm sưng viêm, tiêu diệt vi khuẩn. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời để giải quyết vấn đề sưng viêm, bệnh vẫn có thể tiến triển mạn tính, có thể có các cơn cấp tính lặp lại theo chu kỳ.

Phương pháp điều trị này được sử dụng cho những trường hợp: Xuất hiện khối áp xe sưng đỏ, gây đau nhức khi chạm vào; Lớp niêm mạc xung quanh sưng đỏ, viêm nhiễm.

Điều trị không phẫu thuật

Mục tiêu của điều trị không phẫu thuật là loại bỏ mảng bám, cao răng và vi khuẩn trong túi nha chu, giúp nướu lành lại và ngăn bệnh tiến triển.

• Lấy cao răng và làm sạch dưới nướu, làm nhẵn bề mặt chân răng để hạn chế vi khuẩn tái bám
• Làm sạch túi nha chu sâu sử dụng dụng cụ chuyên biệt để làm sạch vùng viêm, giảm độ sâu túi nha chu, hỗ trợ nướu tái bám
• Điều trị hỗ trợ bằng thuốc kháng viêm, kháng sinh tại chỗ hoặc toàn thân giúp kiểm soát nhiễm trùng trong giai đoạn cấp
• Hướng dẫn vệ sinh răng miệng đúng cách, chải răng phù hợp cho người viêm nha chu, sử dụng chỉ nha khoa, bàn chải kẽ, nước súc miệng chuyên dụng.

Điều trị phẫu thuật nha chu

Phẫu thuật nha chu được chỉ định khi túi nha chu quá sâu, tiêu xương nhiều và điều trị bảo tồn không còn hiệu quả.

• Phẫu thuật mở nướu làm sạch túi nha chu, loại bỏ mô viêm và vi khuẩn sâu dưới nướu
• Phẫu thuật tái tạo xương ổ răng khi có chỉ định, sử dụng vật liệu ghép xương hoặc màng sinh học, hỗ trợ phục hồi phần xương bị tiêu
• Phẫu thuật chỉnh hình nướu giảm độ sâu túi nha chu, cải thiện thẩm mỹ và khả năng vệ sinh răng miệng
• Cố định răng lung lay để tăng độ ổn định khi ăn nhai, giảm nguy cơ mất răng sớm.

Điều trị duy trì và phòng tái phát

Viêm nha chu là bệnh mạn tính, vì vậy sau điều trị, giai đoạn duy trì đóng vai trò quyết định hiệu quả lâu dài.

• Tái khám nha chu định kỳ từ 3–6 tháng/lần để kiểm tra độ sâu túi nha chu và tình trạng nướu
• Lấy cao răng và làm sạch định kỳ ngăn mảng bám và vi khuẩn tích tụ trở lại
• Duy trì vệ sinh răng miệng tại nhà bằng cách chải răng đúng cách ít nhất 2 lần/ngày, dùng chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ hằng ngày
• Bỏ hút thuốc, kiểm soát tốt bệnh nền như đái tháo đường, giảm stress, duy trì chế độ ăn uống lành mạnh.

Phòng ngừa viêm nha chu hiệu quả

Phòng ngừa viêm nha chu đóng vai trò quan trọng không kém điều trị, bởi đây là bệnh dễ tái phát nếu không duy trì thói quen chăm sóc răng miệng đúng cách. Dưới đây là những biện pháp giúp giảm nguy cơ mắc và tái phát viêm nha chu một cách hiệu quả:

• Vệ sinh răng miệng đúng và đủ mỗi ngày, chải răng ít nhất 2 lần/ngày bằng bàn chải lông mềm, đúng kỹ thuật, làm sạch cả mặt trong, ngoài và đường viền nướu
• Sử dụng chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ để làm sạch kẽ răng
• Lấy cao răng và kiểm tra nha khoa định kỳ 6 tháng/lần hoặc theo chỉ định bác sĩ
• Ngưng hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, giảm stress, ngủ đủ giấc, tăng cường sức đề kháng
• Kiểm soát tốt bệnh lý toàn thân, đặc biệt là đái tháo đường, tim mạch
• Tuân thủ điều trị và theo dõi sức khỏe định kỳ
• Chế độ ăn uống hợp lý, bổ sung thực phẩm giàu canxi, vitamin C, vitamin D, hạn chế đồ ngọt, thức ăn dính răng.

Chải răng đúng cách

Câu hỏi thường gặp về viêm nha chu

Viêm nha chu có nguy hiểm không?

Có. Nếu không điều trị, viêm nha chu có thể gây tiêu xương ổ răng, răng lung lay và mất răng sớm. Ngoài ra, bệnh còn liên quan đến tim mạch, đái tháo đường và các vấn đề sức khỏe toàn thân.

Viêm nha chu có tự khỏi không?

Không. Viêm nha chu là bệnh mạn tính, không thể tự khỏi nếu không can thiệp nha khoa. Chỉ súc miệng hay uống thuốc tại nhà không đủ để điều trị triệt để.

Viêm nha chu có chữa khỏi hoàn toàn được không?

Có thể kiểm soát tốt và ổn định lâu dài nếu phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Tuy nhiên, phần xương đã bị tiêu thường không phục hồi hoàn toàn, nên điều trị sớm là rất quan trọng.

Viêm nha chu có gây mất răng không?

Có. Viêm nha chu là nguyên nhân hàng đầu gây mất răng ở người trưởng thành, kể cả khi răng không bị sâu.

Bao lâu nên khám nha chu một lần?

Người khỏe mạnh nên khám 6 tháng/lần. Người từng bị viêm nha chu: 3–6 tháng/lần theo chỉ định bác sĩ.

Súc miệng là bước quan trọng giúp làm sạch khoang miệng

Viêm nha chu có lây không?

Không lây trực tiếp như bệnh truyền nhiễm, nhưng vi khuẩn nha chu có thể lây gián tiếp qua dùng chung bàn chải, dụng cụ ăn uống.

Hút thuốc lá ảnh hưởng thế nào đến viêm nha chu?

Hút thuốc làm bệnh tiến triển nhanh và nặng hơn, giảm hiệu quả điều trị và tăng nguy cơ mất răng.

Viêm nha chu là bệnh răng miệng tiến triển âm thầm nhưng hậu quả rất nghiêm trọng nếu chủ quan, có thể dẫn đến tiêu xương ổ răng, răng lung lay và mất răng sớm. Phát hiện sớm, điều trị đúng cách và duy trì chăm sóc răng miệng đúng cách giúp bảo vệ răng chắc khỏe, lâu dài. Tại Phòng khám 125 Thái Thịnh với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, tận tâm và trang thiết bị hiện đại, Chuyên khoa Răng Hàm Mặt sẽ mang tới cho Quý Khách hàng một dịch vụ chăm sóc sức khỏe răng miệng tốt nhất.