125 Thái Thịnh
Chuyên khoa
    Dịch vụ
      Bác sĩ
        Tin tức
          Hỏi đáp chuyên gia
            10 bệnh ngoài da: Cách nhận biết và khả năng lây nhiễm

            10 bệnh ngoài da: Cách nhận biết và khả năng lây nhiễm

            THAI THINH MEDIC
            11/09/2026

            Rất nhiều bệnh ngoài da có biểu hiện giống nhau như ngứa, đỏ da, bong vảy, nổi sẩn, mụn nước hoặc thay đổi màu da,... khiến người bệnh dễ nhầm lẫn. Tuy nhiên, nguyên nhân và khả năng lây của từng tình trạng có thể rất khác nhau. Một mảng da đỏ hình vòng không đồng nghĩa với hắc lào, và ngứa nhiều về đêm cũng không đủ để khẳng định là ghẻ.

            Vậy đâu là những dấu hiệu giúp định hướng các bệnh ngoài da thường gặp và khi nào cần đi khám? Bài viết dưới đây được tham vấn y khoa bởi BS CKI Nguyễn Văn Nhâm đến từ Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic.

            Quick Answer: Bệnh ngoài da là nhóm nhiều tình trạng khác nhau chứ không phải một chẩn đoán duy nhất. Một số bệnh như hắc lào, ghẻ, chốc và u mềm lây có khả năng lây, trong khi viêm da cơ địa, mề đay hay vảy nến không lây từ người sang người. Hình dạng tổn thương chỉ mang tính gợi ý. Cần được đánh giá y tế sớm nếu phát ban lan nhanh, đau nhiều, kèm sốt, phồng rộp, bong da, ảnh hưởng mắt hoặc niêm mạc, khó thở hay khó nuốt.

            Bệnh ngoài da là gì?

            Bệnh ngoài da là cách gọi chung cho nhiều tình trạng ảnh hưởng đến da, không phải tên của một bệnh cụ thể.

            Các tình trạng này có thể liên quan đến phản ứng viêm hoặc miễn dịch, tiếp xúc với chất kích ứng hay tác nhân gây dị ứng, hoặc nhiễm nấm, vi khuẩn, virus và ký sinh trùng.

            Vì nguyên nhân khác nhau, khả năng lây cũng không giống nhau.

            • Viêm da cơ địa, mề đay và vảy nến không lây từ người sang người.
            • Hắc lào, ghẻ, chốc và u mềm lây có thể lây trong những điều kiện nhất định.
            • Lang ben không được xem là bệnh lây nhiễm theo nghĩa thông thường.
            • Người mắc zona không truyền “bệnh zona” trực tiếp cho người khác. Tuy nhiên, khi còn tổn thương dạng mụn nước hoạt động, người bệnh có thể truyền virus varicella-zoster cho người chưa có miễn dịch và khiến người đó mắc thủy đậu. Nguy cơ truyền virus giảm khi vùng phát ban được che phủ và không còn được xem là lây khi các tổn thương đã khô và đóng vảy.

            Nhiều bệnh có hình thái tổn thương tương tự nhau. Ngứa có thể xuất hiện ở viêm da cơ địa, viêm da tiếp xúc, hắc lào, ghẻ hoặc mề đay; bong vảy cũng không chỉ gặp ở một bệnh.

            Vì vậy, việc định hướng thường cần xem xét đồng thời vị trí tổn thương, diễn tiến, mức độ khó chịu, yếu tố tiếp xúc và các triệu chứng toàn thân.

            benh-ngoai-da

            Bệnh ngoài da không phải tên một loại bệnh cụ thể

            Nguyên nhân thường gặp của bệnh ngoài da

            Không có một nguyên nhân chung cho tất cả bệnh ngoài da.

            Tùy từng tình trạng, tổn thương da có thể liên quan đến phản ứng viêm hoặc miễn dịch, tiếp xúc với chất kích ứng hay tác nhân gây dị ứng, hoặc nhiễm nấm, vi khuẩn, virus và ký sinh trùng.

            Điều này giải thích vì sao hai bệnh có biểu hiện tương tự vẫn có thể cần cách đánh giá và xử trí hoàn toàn khác nhau. Ngứa là một triệu chứng thường gặp ở nhiều bệnh da nhưng không đặc hiệu cho một nguyên nhân duy nhất.

            benh-ngoai-da-nguyen-nhan

            Phản ứng viêm hoặc miễn dịch có thể gây bệnh ngoài da

            10 bệnh ngoài da thường gặp và dấu hiệu nhận biết

            Dưới đây là 10 tình trạng da thường gặp hoặc dễ khiến người bệnh nhầm lẫn. Một số có khả năng lây, trong khi những tình trạng khác hoàn toàn không phải bệnh truyền nhiễm.

            1. Viêm da cơ địa

            Viêm da cơ địa là tình trạng viêm da có xu hướng mạn tính hoặc tái phát. Da thường khô, viêm và ngứa. Biểu hiện có thể thay đổi theo từng người và từng thời điểm.

            Các biểu hiện thường gặp gồm:

            • Da khô
            • Ngứa
            • Vùng da viêm hoặc đổi màu
            • Triệu chứng có xu hướng tái đi tái lại

            Ngứa là triệu chứng nổi bật nhưng không đặc hiệu. Ghẻ, hắc lào và viêm da tiếp xúc cũng có thể gây ngứa.

            Viêm da cơ địa không lây từ người sang người. Tiếp xúc với người đang có tổn thương viêm da cơ địa không khiến người khác mắc bệnh theo cơ chế truyền nhiễm.

            Nếu tình trạng viêm da tái phát nhiều lần, gây ngứa đáng kể, ảnh hưởng sinh hoạt hoặc xuất hiện dấu hiệu gợi ý nhiễm trùng như đau tăng, đỏ lan, rỉ dịch kèm sốt... nên đi khám để được đánh giá.

            benh-ngoai-da-viem-da-co-dia

            Viêm da cơ địa

            2. Viêm da tiếp xúc

            Viêm da tiếp xúc xảy ra khi da phản ứng với một yếu tố mà vùng da đó đã tiếp xúc. Tình trạng này có thể liên quan đến kích ứng hoặc dị ứng, nhưng không nên tự phân biệt hai cơ chế chỉ bằng cách nhìn tổn thương.

            Dấu hiệu thường gặp:

            • Ngứa
            • Cảm giác rát hoặc châm chích
            • Da khô
            • Nứt da
            • Vùng da viêm tại hoặc gần vị trí tiếp xúc
            • Một số trường hợp có mụn nước

            Lịch sử tiếp xúc có thể cung cấp thêm manh mối, chẳng hạn mỹ phẩm mới, chất tẩy rửa, hóa chất, kim loại hoặc sản phẩm dùng trên vùng da bị tổn thương. Tuy nhiên, sự trùng hợp về thời điểm chưa đủ để khẳng định tác nhân.

            Nếu tổn thương xuất hiện ở khu vực tiếp xúc rõ ràng với một sản phẩm hoặc vật liệu mới, thông tin này có thể hữu ích khi trao đổi với bác sĩ.

            Viêm da tiếp xúc không phải bệnh truyền nhiễm. Nếu tổn thương kéo dài, lan rộng, tái phát nhiều lần, khó xác định yếu tố tiếp xúc hoặc xuất hiện đau tăng, rỉ dịch, đỏ lan, sốt hay toàn trạng xấu, nên được đánh giá y tế.

            benh-ngoai-da-viem-da-tiep-xuc

            Viêm da tiếp xúc

            3. Mề đay

            Mề đay thường biểu hiện bằng các sẩn hoặc mảng phù nổi trên bề mặt da. Tổn thương thường ngứa và có thể thay đổi khá nhanh về vị trí hoặc hình dạng.

            Không nên hiểu đơn giản rằng mọi trường hợp mề đay đều do dị ứng. Mề đay có thể liên quan đến dị ứng, nhiễm trùng, thuốc, các yếu tố vật lý như nóng, lạnh hoặc áp lực lên da; trong một số trường hợp, nguyên nhân cụ thể không xác định được.

            Bản thân mề đay không lây từ người sang người.

            Dấu hiệu thường gặp:

            • Sẩn hoặc mảng phù nổi
            • Ngứa
            • Tổn thương có thể thay đổi nhanh
            • Các vùng nổi có thể xuất hiện ở nhiều vị trí

            Mề đay kéo dài hoặc tái diễn từ 6 tuần trở lên được xếp vào nhóm mề đay mạn tính và nên được đánh giá khi ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống hoặc khó kiểm soát.

            Nếu mề đay đi kèm khó thở, khó nuốt, sưng lưỡi, sưng miệng hoặc sưng họng, cần được đánh giá cấp cứu hoặc khẩn cấp.

            benh-ngoai-da-me-day

            Mề đay

            4. Bệnh vảy nến

            Vảy nến là một tình trạng viêm mạn tính liên quan đến hệ miễn dịch. Biểu hiện thường được mô tả là các mảng da dày, có vảy và có xu hướng tái phát.

            Không nên đồng nhất mọi tổn thương bong vảy với vảy nến. Hắc lào, viêm da và các tình trạng khác cũng có thể tạo vảy, nên cần xem xét toàn bộ đặc điểm lâm sàng.

            Các dấu hiệu có thể gặp:

            • Mảng da dày hoặc gồ
            • Bề mặt có vảy
            • Tổn thương có xu hướng tái phát
            • Mức độ và phạm vi tổn thương khác nhau giữa từng người

            Vảy nến không lây và không truyền từ người này sang người khác qua tiếp xúc da.

            Nên đi khám nếu tổn thương chưa từng được chẩn đoán, kéo dài, tái phát, lan rộng hoặc gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt.

            benh-ngoai-da-vay-nen

            Bệnh vảy nến

            5. Hắc lào

            Hắc lào là nhiễm nấm dermatophyte ở da. Tổn thương có thể ngứa, có vảy và đôi khi có hình dạng gần giống vòng.

            Tuy nhiên, mảng tròn không đồng nghĩa chắc chắn là hắc lào. Một số dạng viêm da hoặc vảy nến cũng có thể tạo hình thái tương tự.

            Hắc lào có thể lây. Sự lây truyền có thể liên quan đến tiếp xúc với người, động vật hoặc các vật dụng và bề mặt có mang nấm.

            Khi nghi ngờ hắc lào, nên tránh dùng chung đồ cá nhân có tiếp xúc trực tiếp với vùng da tổn thương.

            Biểu hiện có thể gồm:

            • Ngứa
            • Bong vảy
            • Tổn thương có thể có dạng vòng
            • Hình thái thay đổi tùy vị trí và giai đoạn

            Người bệnh không nên tự dùng corticosteroid cho một tổn thương nghi nhiễm nấm chỉ dựa trên hình dạng. Corticosteroid có thể làm hắc lào nặng hơn hoặc khiến hình thái tổn thương thay đổi, gây khó khăn cho việc chẩn đoán.

            benh-ngoai-da-hac-lao

            Hắc lào

            6. Lang ben

            Lang ben là tình trạng liên quan đến nấm men Malassezia, vốn là một phần của hệ vi sinh bình thường trên da.

            Biểu hiện thường gặp là các vùng da thay đổi màu kèm vảy mịn, thường xuất hiện ở thân mình. Tình trạng có thể tái phát.

            Lang ben và hắc lào đều liên quan đến nấm nhưng không phải cùng một bệnh. Vì vậy, không nên suy luận rằng khả năng lây của hai tình trạng giống nhau.

            Lang ben không được xem là bệnh lây nhiễm theo nghĩa thông thường.

            Dấu hiệu có thể gồm:

            • Các mảng da thay đổi màu sắc
            • Vảy mịn
            • Thường xuất hiện ở vùng thân mình
            • Có khả năng tái phát

            Nên đi khám nếu các mảng đổi màu kéo dài, lan rộng, khó phân biệt với tình trạng khác hoặc người bệnh không chắc nguyên nhân.

            benh-ngoai-da-lang-ben

            Lang ben

            7. Ghẻ

            Ghẻ là bệnh da do ký sinh trùng Sarcoptes scabiei gây ra. Một triệu chứng điển hình là ngứa nhiều và thường tăng vào ban đêm.

            Tuy nhiên, ngứa về đêm không đủ để tự khẳng định bệnh ghẻ. Triệu chứng cần được xem cùng vị trí tổn thương, diễn tiến và thông tin về những người có tiếp xúc gần.

            Nếu nhiều người trong cùng gia đình hoặc nhóm sống chung cùng xuất hiện ngứa, khả năng một bệnh lây qua tiếp xúc như ghẻ cần được cân nhắc, nhưng vẫn không thay thế chẩn đoán.

            Ghẻ có khả năng lây, chủ yếu qua tiếp xúc da gần hoặc kéo dài. Lây qua quần áo, khăn hoặc chăn ga ít quan trọng hơn trong ghẻ thông thường nhưng có thể đáng chú ý ở ghẻ vảy.

            Biểu hiện có thể gồm:

            • Ngứa nhiều
            • Ngứa thường tăng về đêm
            • Sẩn hoặc đường hầm nhỏ tại các vị trí điển hình
            • Có thể có nhiều người tiếp xúc gần cùng xuất hiện triệu chứng

            Nên đi khám nếu ngứa kéo dài, nhiều người tiếp xúc gần cùng có triệu chứng hoặc tổn thương bị gãi, trầy xước và có dấu hiệu nhiễm trùng.

            benh-ngoai-da-ghe

            Bệnh ghẻ

            8. Chốc ngoài da

            Chốc hay chốc lở là một nhiễm khuẩn nông ở da, thường gặp ở trẻ em.

            Tổn thương của chốc không bóng nước có thể bắt đầu dưới dạng sẩn, tiến triển thành mụn mủ rồi vỡ và tạo vùng đóng mày.

            Chốc có khả năng lây, đặc biệt khi tiếp xúc gần với tổn thương hoặc dịch tiết từ tổn thương.

            Khi đang có tổn thương nghi nhiễm trùng, không dùng chung khăn, quần áo hoặc các vật dụng có tiếp xúc trực tiếp với vùng da tổn thương.

            Triệu chứng có thể gồm:

            • Sẩn
            • Mụn mủ
            • Tổn thương đóng mày
            • Có thể xuất hiện nhiều tổn thương tại một vùng

            Nếu tổn thương lan rộng, đau tăng, kèm sốt, đỏ lan hoặc rỉ nhiều dịch, cần đi khám sớm. Không nên tự mua kháng sinh chỉ dựa trên hình dạng tổn thương.

            benh-ngoai-da-choc-ngoai-da

            Chốc ngoài da

            9. Zona

            Zona, hay herpes zoster, là tình trạng tái hoạt động của virus varicella-zoster.

            Biểu hiện có thể bắt đầu bằng cảm giác đau, rát hoặc châm chích, sau đó xuất hiện mụn nước. Tổn thương thường tập trung theo một vùng thần kinh và chủ yếu ở một bên cơ thể hoặc một bên mặt.

            Không phải tất cả các cụm mụn nước đều là zona. Các tình trạng da khác cũng có thể tạo mụn nước, vì vậy phân bố tổn thương và diễn tiến chỉ mang tính định hướng.

            Người mắc zona không truyền “bệnh zona” trực tiếp cho người khác. Tuy nhiên, khi còn các tổn thương dạng mụn nước hoạt động, virus varicella-zoster có thể truyền sang người chưa có miễn dịch và khiến người đó mắc thủy đậu.

            Các tổn thương zona được xem là còn khả năng truyền virus khi đang ở giai đoạn mụn nước và không còn được xem là lây khi các tổn thương đã khô và đóng vảy. Che phủ vùng phát ban giúp giảm nguy cơ truyền virus.

            Trong thời gian tổn thương còn mụn nước, nên:

            • Che phủ vùng tổn thương khi có thể
            • Hạn chế chạm hoặc gãi vào mụn nước
            • Rửa tay thường xuyên
            • Tránh để người chưa có miễn dịch tiếp xúc trực tiếp với vùng tổn thương
            • Đặc biệt thận trọng với thai phụ chưa có miễn dịch với thủy đậu, người suy giảm miễn dịch, trẻ sơ sinh và những người có nguy cơ cao mắc thủy đậu nặng

            Dấu hiệu gợi ý zona có thể gồm:

            • Đau
            • Rát
            • Châm chích
            • Mụn nước
            • Tổn thương thường thiên về một bên cơ thể hoặc mặt

            Zona ở mặt, quanh mắt hoặc có triệu chứng ở mắt cần được đánh giá sớm vì virus có thể ảnh hưởng đến mắt và thị lực.

            benh-ngoai-da-zona

            Zona thần kinh

            10. U mềm lây

            U mềm lây là một bệnh da do virus thuộc nhóm poxvirus.

            Tổn thương thường là những sẩn nhỏ, chắc và có thể có vùng lõm ở giữa. Hình thái lõm giữa khá điển hình nhưng không nên dùng một đặc điểm hình ảnh để tự chẩn đoán hoặc tự loại bỏ tổn thương.

            U mềm lây có thể lây qua tiếp xúc trực tiếp và qua các vật dụng có mang virus. Virus cũng có thể lan sang vùng da khác khi người bệnh gãi, cạo hoặc làm tổn thương các sẩn.

            Ở người khỏe mạnh, u mềm lây thường là tình trạng tự giới hạn. Nhiều tổn thương tự hết trong khoảng vài tháng đến một năm, nhưng một số trường hợp có thể kéo dài lâu hơn.

            Dấu hiệu thường gặp:

            • Sẩn nhỏ
            • Tổn thương tương đối chắc
            • Có thể có lõm ở trung tâm
            • Có thể xuất hiện nhiều tổn thương

            Không nên tự nặn, cạy hoặc chọc lấy nhân vì có thể làm virus lan sang vùng da khác, gây nhiễm khuẩn hoặc để lại sẹo.

            benh-ngoai-da-u-mem-lay

            U lây mềm

            Khả năng lây của các bệnh ngoài da thường gặp

            Không phải mọi bệnh ngoài da đều lây. Khả năng lây phụ thuộc nguyên nhân của từng tình trạng.

            Một số bệnh thuộc nhóm viêm hoặc liên quan miễn dịch không truyền từ người sang người. Ngược lại, một số nhiễm nấm, nhiễm khuẩn, nhiễm virus hoặc bệnh do ký sinh trùng có thể lây qua tiếp xúc hoặc vật dụng trong những điều kiện nhất định.

            Tình trạng

            Khả năng lây

            Viêm da cơ địaKhông lây từ người sang người
            Viêm da tiếp xúcKhông phải bệnh truyền nhiễm
            Mề đayBản thân mề đay không lây
            Vảy nếnKhông lây
            Hắc làoCó thể lây
            Lang benKhông được xem là bệnh lây nhiễm theo nghĩa thông thường
            GhẻCó khả năng lây, chủ yếu qua tiếp xúc da gần hoặc kéo dài
            ChốcCó thể lây
            ZonaKhi còn mụn nước có thể truyền VZV; người chưa miễn dịch có thể mắc thủy đậu. Không còn được xem là lây khi tổn thương đã đóng vảy
            U mềm lâyCó thể lây

            Bảng mang tính chất tham khảo, mọi kết luận và chỉ định điều trị cần thăm khám của bác sĩ chuyên khoa.

            Định hướng bệnh ngoài da qua triệu chứng

            Có thể dùng triệu chứng để định hướng nhóm bệnh, nhưng không thể chẩn đoán chính xác chỉ từ một dấu hiệu. Nhiều nguyên nhân khác nhau có thể cùng biểu hiện bằng đỏ, ngứa, bong vảy hoặc mụn nước.

            Triệu chứng/ hình thái

            Nghi ngờ tình trạng liên quan

            Cần đi khám

            NgứaViêm da cơ địa, viêm da tiếp xúc, mề đay, hắc lào hoặc ghẻNgứa kéo dài, ảnh hưởng giấc ngủ, tái phát hoặc kèm tổn thương lan rộng
            Mảng đỏCó thể gặp trong nhiều bệnh viêm hoặc nhiễm trùng daĐỏ lan nhanh, đau tăng, kèm sốt hoặc toàn trạng xấu
            Bong vảyVảy nến, hắc lào, viêm da hoặc lang benTổn thương kéo dài, lan hoặc khó xác định nguyên nhân
            Tổn thương dạng vòngCó thể gợi ý hắc lào nhưng cần phân biệt với viêm da, vảy nến và tình trạng khácKhông tự dùng thuốc chỉ dựa vào hình dạng
            Mụn nướcViêm da tiếp xúc, zona hoặc các tình trạng khácMụn nước lan rộng, đau nhiều, ở mắt/mặt hoặc kèm sốt
            Mụn mủ hoặc rỉ dịchMột số nhiễm khuẩn hoặc tổn thương da bị viêm thứ phátĐau tăng, sốt, đỏ lan hoặc rỉ dịch nhiều
            Thay đổi màu daLang ben và nhiều rối loạn sắc tố khácThay đổi kéo dài, lan rộng hoặc không rõ nguyên nhân
            Đóng màyChốc hoặc tổn thương đang lành/tiết dịchKèm đỏ lan, đau tăng, sốt hoặc diễn tiến xấu

            Triệu chứng cần được đặt trong bối cảnh. Hai người cùng có “mảng đỏ ngứa” vẫn có thể liên quan đến những nguyên nhân khác nhau.

            Khi đánh giá, bác sĩ có thể cần biết tổn thương bắt đầu từ khi nào, có lan không, ngứa hay đau nhiều hơn, có tiếp xúc mới hay không và những người sống cùng có triệu chứng tương tự không.

            trieu-chung-benh-ngoai-da-thuong-gap

            Các triệu chứng của bệnh ngoài da

            Thời điểm cần đi thăm khám sớm

            Nên được đánh giá y tế sớm hoặc khẩn tùy mức độ nếu tổn thương da đi kèm dấu hiệu cảnh báo, lan nhanh hoặc ảnh hưởng mắt, niêm mạc và toàn trạng.

            Ưu tiên liên hệ cơ sở y tế hoặc được đánh giá sớm nếu có:

            • Tổn thương hoặc phát ban lan nhanh
            • Sốt hoặc cảm giác toàn trạng xấu
            • Đau da nhiều hoặc đau tăng nhanh
            • Phồng rộp diện rộng
            • Bong tróc da
            • Tổn thương ở mắt hoặc quanh mắt
            • Tổn thương niêm mạc miệng, mắt hoặc sinh dục
            • Chảy mủ hoặc rỉ dịch kèm đau tăng, sốt hay đỏ lan
            • Phát ban đau, phồng rộp hoặc bong da sau khi bắt đầu một thuốc mới
            • Khó thở, khó nuốt hoặc sưng lưỡi, miệng hay họng

            Những biểu hiện trên là dấu hiệu cần được ưu tiên đánh giá, không phải danh sách để tự gán một chẩn đoán cụ thể.

            Khó thở, khó nuốt, sưng lưỡi hoặc sưng họng là những biểu hiện không nên tiếp tục tự theo dõi tại nhà.

            Phát ban đau kèm phồng rộp hoặc bong da, đặc biệt nếu xuất hiện sau khi bắt đầu một thuốc mới, cũng cần được đánh giá y tế thay vì tiếp tục thử thêm thuốc bôi.

            Tổn thương ở mắt hoặc quanh mắt cần được chú ý tương tự. Ví dụ, khi nghi zona vùng mặt hoặc quanh mắt, nên được đánh giá y tế sớm.

            Ngoài các dấu hiệu cảnh báo, người bệnh cũng nên cân nhắc khám nếu tổn thương:

            • Kéo dài không rõ nguyên nhân
            • Tái phát nhiều lần
            • Lan dần
            • Gây đau hoặc ngứa đáng kể
            • Ảnh hưởng giấc ngủ hoặc sinh hoạt
            • Đã tự chăm sóc nhưng không cải thiện
            • Có hình thái khiến người bệnh không chắc là viêm da, nấm hay nhiễm trùng
            di-kham-benh-ngoai-da-thuong-gap

            Cần thăm khám chuyên khoa nếu tình trạng ngứa kéo dài và lan rộng

            Thận trọng khi tự mua thuốc bôi bệnh ngoài da

            Không nên chọn thuốc chỉ dựa trên biểu hiện chung của tổn thương da.

            Ngứa, đỏ, bong vảy hoặc nổi mụn nước đều có thể xuất hiện trong nhiều bệnh. Một thuốc phù hợp với viêm da không nhất thiết phù hợp với nhiễm nấm; điều trị nhiễm trùng cũng khác với bệnh da liên quan miễn dịch.

            Điều trị phụ thuộc nguyên nhân, vị trí và mức độ bệnh.

            Đặc biệt cần thận trọng với corticosteroid. Thuốc thuộc nhóm này không phù hợp với mọi dạng phát ban. Khi một tổn thương thực chất là hắc lào, tự dùng corticosteroid có thể làm tình trạng nặng hơn hoặc khiến hình thái tổn thương thay đổi.

            Tương tự, không nên thấy mụn mủ rồi tự suy luận rằng phải dùng kháng sinh. Hình thái “có mủ” không tự xác định nguyên nhân hoặc phác đồ phù hợp.

            Những việc không nên tự làm:

            • Không chọn thuốc chỉ vì tổn thương trông giống hình ảnh trên mạng
            • Không tự dùng corticosteroid cho tổn thương nghi nhiễm nấm
            • Không suy luận có mủ là cần kháng sinh
            • Không dùng thuốc của người khác cho tổn thương của mình
            • Không nặn, cạy hoặc tự đốt các tổn thương chưa rõ bản chất
            • Không kéo dài việc thử nhiều sản phẩm nếu tổn thương ngày càng lan hoặc nặng hơn

            Bài viết này không đưa ra tên thuốc, liều, thời gian điều trị hoặc phác đồ cụ thể vì những thông tin đó phụ thuộc vào chẩn đoán, độ tuổi, vị trí, mức độ bệnh và các yếu tố y khoa khác.

            Nếu chưa rõ nguyên nhân, lựa chọn an toàn hơn là chăm sóc da cơ bản và tìm đánh giá chuyên môn nếu tình trạng kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường.

            dieu-tri-benh-ngoai-da-thuong-gap

            Không tự ý mua thuốc bôi ngoài da

            Cách phòng ngừa nguy cơ mắc một số bệnh ngoài da

            Không có một biện pháp duy nhất phòng được mọi bệnh da, bởi nguyên nhân có thể là viêm, miễn dịch, dị ứng, nhiễm nấm, vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng.

            Tuy vậy, một số thói quen cơ bản có thể góp phần giảm nguy cơ hoặc hạn chế lây truyền đối với một số bệnh:

            • Giữ vệ sinh tay và da phù hợp: Làm sạch da hợp lý, đặc biệt sau những hoạt động có nhiều tiếp xúc.
            • Không dùng chung đồ cá nhân khi nghi bệnh có khả năng lây: Hạn chế dùng chung khăn, quần áo hoặc vật dụng tiếp xúc trực tiếp với vùng da tổn thương.
            • Giữ vùng da dễ ẩm tương đối khô: Môi trường nóng ẩm có thể thuận lợi cho một số tình trạng nấm, nhưng độ ẩm không phải nguyên nhân của mọi bệnh da.
            • Tránh tác nhân đã biết gây viêm da tiếp xúc: Nếu một sản phẩm hoặc vật liệu từng gây phản ứng rõ ràng, nên hạn chế tiếp xúc.
            • Tránh gãi, cạy hoặc nặn tổn thương: Các hành động này có thể làm tổn thương da, gây nhiễm trùng thứ phát hoặc làm một số bệnh lan rộng hơn.
            • Đi khám khi tổn thương bất thường hoặc kéo dài: Đặc biệt khi bệnh tái phát, lan rộng hoặc có các dấu hiệu cảnh báo.

            Các biện pháp trên mang tính nguyên tắc và không thay thế biện pháp kiểm soát lây nhiễm hoặc chăm sóc riêng cho từng chẩn đoán cụ thể.

            cach-phong-ngua-benh-ngoai-da-thuong-gap

            Các biện pháp phòng ngừa bệnh ngoài da

            Câu hỏi thường gặp về bệnh ngoài da

            Bệnh ngoài da có phải lúc nào cũng lây không?

            Không. Khả năng lây phụ thuộc nguyên nhân. Các bệnh viêm hoặc liên quan miễn dịch như viêm da cơ địa, mề đay và vảy nến không lây, trong khi một số bệnh do nấm, vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng có thể lây.

            Nhìn hình tổn thương da có biết chính xác bệnh gì không?

            Không nên kết luận chỉ từ hình ảnh. Hình thái da có thể chồng lấp giữa nhiều tình trạng và thường cần được đặt cùng vị trí, diễn tiến, triệu chứng và yếu tố tiếp xúc.

            Mảng đỏ hình vòng có chắc chắn là hắc lào không?

            Không. Hình dạng vòng có thể gợi ý hắc lào nhưng cũng có thể gặp ở các tình trạng khác. Không nên tự chọn thuốc chỉ dựa vào đặc điểm này.

            Ngứa nhiều về đêm có chắc là ghẻ không?

            Không. Đây là dấu hiệu gợi ý, không phải tiêu chuẩn đủ để tự chẩn đoán. Việc nhiều người sống cùng xuất hiện ngứa là thông tin hữu ích khi đi khám.

            Lang ben có lây giống hắc lào không?

            Không nên coi hai bệnh giống nhau về khả năng lây. Hắc lào có thể lây trong những điều kiện nhất định, còn lang ben không được xem là bệnh lây nhiễm thông thường theo cách tương tự.

            benh-ngoai-da-thuong-gap-cau-hoi

            Phân biệt lang ben với hắc lào

            Zona có lây sang người khác không?

            Người bị zona không truyền “zona” trực tiếp cho người khác. Khi còn tổn thương dạng mụn nước, virus varicella-zoster có thể truyền sang người chưa có miễn dịch và khiến người đó mắc thủy đậu. Khi tất cả tổn thương đã đóng vảy, người bệnh không còn được xem là lây.

            Bệnh ngoài da gồm nhiều tình trạng có nguyên nhân và mức độ lây khác nhau. Hình dạng tổn thương có thể hỗ trợ định hướng nhưng không đủ để xác lập chẩn đoán.

            Nếu tổn thương kéo dài, tái phát, lan rộng hoặc không rõ nguyên nhân, hãy liên hệ với Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic để được tư vấn và đặt lịch thăm khám với bác sĩ chuyên khoa.

            Tài liệu tham khảo:

            Nội dung mang tính cung cấp thông tin và không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị trực tiếp của bác sĩ. 

            Share