Lịch tiêm chủng cho trẻ dưới 1 tuổi có nhiều mốc quan trọng, gồm vắc xin viêm gan B và lao sau sinh đến các vắc xin phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, Hib, sởi, Rota và một số vắc xin khác. Trong số này, có nhiều loại vắc xin đặc biệt quan trọng, nếu bỏ lỡ thời điểm tiêm chủng, trẻ có thể mất cơ hội được bảo vệ toàn diện suốt đời bởi các loại vắc xin.
Trong bài viết dưới đây của Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic sẽ giúp phụ huynh nắm được các mốc thường gặp trong Chương trình Tiêm chủng Mở rộng (TCMR).
Từ ngày 01/07/2026, hoạt động tiêm chủng được thực hiện theo Thông tư 13/2026/TT-BYT. Theo quy định hiện hành, lịch tiêm thường xuyên và tiêm bù cần phù hợp với hướng dẫn chuyên môn của Cục Phòng bệnh và hướng dẫn sử dụng của từng sản phẩm. Vì vậy, bảng theo tháng trong bài có giá trị định hướng, không thay thế lịch hẹn cá nhân do cơ sở tiêm chủng xác nhận.
Những mốc thường gặp trong năm đầu đời gồm viêm gan B trong 24 giờ đầu sau sinh; BCG trong giai đoạn sơ sinh; chuỗi vắc xin cơ bản chứa bạch hầu – ho gà – uốn ván – viêm gan B – Hib và bại liệt bắt đầu từ khoảng 2 tháng tuổi; IPV ở các mốc tiếp theo; sởi từ khoảng 9 tháng; và viêm não Nhật Bản bắt đầu từ khoảng 1 tuổi theo lịch TCMR sử dụng tại cơ sở. Vắc xin Rota được triển khai trong TCMR trên toàn quốc từ năm 2026. Vắc xin phế cầu đã được đưa vào chương trình nhưng năm 2026 vẫn triển khai theo lộ trình và địa bàn ưu tiên, vì vậy cần kiểm tra khả năng cung ứng tại nơi trẻ theo dõi.
Tại sao trẻ dưới 1 tuổi cần tiêm ngừa đầy đủ?
Từ khi chào đời, trẻ nhỏ đã phải đối mặt với nhiều loại virus và vi khuẩn gây bệnh. Để giúp bé chống lại các mầm bệnh này, ba mẹ cần tiêm ngừa vắc xin để bé có kháng thể. Tiêm ngừa vắc xin giúp loại trừ các bệnh lý nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng hoặc gây di chứng nghiêm trọng. Việc tiêm ngừa là biện pháp bảo vệ sức khỏe trẻ em hiệu quả và kinh tế nhất.
Miễn dịch từ mẹ tồn tại ngắn
Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có thể nhận kháng thể từ mẹ trong thời gian mang thai và khi bú mẹ, nhưng lượng kháng thể này chỉ tồn tại trong cơ thể bé một thời gian ngắn. Điều này không đủ để bảo vệ lâu dài khi trẻ tiếp xúc với nhiều mầm bệnh từ môi trường và người xung quanh.
Sức đề kháng yếu
Giai đoạn từ 6 tháng - 3 tuổi là thời điểm miễn dịch nhận từ mẹ gần như mất hoàn toàn, trong khi hệ thống miễn dịch của trẻ chưa hoàn chỉnh để tự sản xuất kháng thể. Nếu không tiêm chủng đầy đủ, trẻ rất dễ mắc các bệnh nguy hiểm.

Giai đoạn từ 0-12 tháng tuổi là thời điểm đặc biệt quan trọng để phụ huynh lưu ý đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch
Cơ hội phòng bệnh sớm
Tiêm chủng sớm giúp trẻ có miễn dịch phòng bệnh sớm nhất. Tiêm đầy đủ và đúng lịch giúp trẻ có miễn dịch tối ưu. Một số vắc xin có giới hạn độ tuổi, nếu bỏ lỡ, trẻ sẽ không thể phòng ngừa bệnh như Rotavirus, một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở trẻ dưới 1 tuổi.
Giảm gánh nặng bệnh tật
Trẻ nhỏ khi bị tấn công bởi tác nhân gây bệnh lần đầu, dù được điều trị kịp thời vẫn có thể để lại di chứng vĩnh viễn hoặc thậm chí tử vong. Trẻ càng nhỏ, bệnh càng nặng, biến chứng càng cao, có thể ảnh hưởng đến sự phát triển trí tuệ và thể chất suốt đời, thậm chí dẫn đến tử vong.
Hạn chế chi phí điều trị cao
Chi phí tiêm ngừa thấp hơn rất nhiều so với chi phí điều trị và chăm sóc y tế khi trẻ mắc bệnh. Tiêm ngừa là khoản đầu tư tài chính khôn ngoan, mỗi 1 USD đầu tư vào tiêm ngừa giúp tiết kiệm 16 USD (khoảng 400.000 VNĐ) cho chi phí khám và điều trị bệnh.
Vắc xin rất quan trọng và cần thiết cho trẻ em, tiêm chủng vắc xin là quyền lợi và món quà vô giá mà ba mẹ dành cho con. Tuy nhiên, vẫn có một số trường hợp trẻ chống chỉ định hoặc cần tạm hoãn lịch tiêm. Quyết định 2470/QĐ-BYT năm 2019 của Bộ Y tế hướng dẫn về việc khám sàng lọc trước tiêm chủng để phát hiện các trường hợp bất thường và đưa ra chỉ định tiêm chủng phù hợp:
- Chống chỉ định tiêm chủng khi có tiền sử phản ứng phản vệ hoặc dị ứng nặng với lần tiêm trước của vắc xin cùng loại. Những người suy giảm miễn dịch nặng không được tiêm vắc xin sống.
- Trì hoãn tiêm chủng khi trẻ đang mắc bệnh cấp tính. Khi trẻ hồi phục, cần tiếp tục tiêm để đáp ứng đủ miễn dịch phòng bệnh.
- Không nên trì hoãn tiêm chủng vì bệnh đường hô hấp nhẹ hoặc bệnh cấp tính nhẹ mà không có sốt.
- Tiêm ngừa đầy đủ và đúng lịch là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe và sự phát triển của trẻ

Tiêm chủng là cách tốt nhất để phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho trẻ em
Phân biệt tiêm chủng mở rộng và tiêm chủng dịch vụ
Tiêm chủng mở rộng và tiêm chủng dịch vụ khác nhau chủ yếu ở cơ chế tổ chức, nguồn chi trả và danh mục vắc xin được cung ứng.
Tiêu chí | Tiêm chủng mở rộng | Tiêm chủng dịch vụ |
Chi phí | Các vắc xin thuộc phạm vi chương trình được cung cấp cho đối tượng theo kế hoạch | Gia đình chi trả theo loại vắc xin và dịch vụ |
Danh mục | Theo chương trình, kế hoạch và phạm vi triển khai của Bộ Y tế | Có thể có thêm sản phẩm/vắc xin ngoài phạm vi TCMR tại địa phương |
Lịch tiêm | Theo hướng dẫn chuyên môn của Cục Phòng bệnh và sản phẩm sử dụng | Theo chỉ định, hướng dẫn sử dụng sản phẩm và đánh giá của bác sĩ |
Nguồn cung | Phụ thuộc phân bổ và kế hoạch chương trình | Phụ thuộc nguồn cung từng cơ sở và sản phẩm |
An toàn tiêm chủng | Phải tuân thủ quy định về bảo quản, sàng lọc, thực hành và theo dõi sau tiêm | Cũng phải tuân thủ các yêu cầu chuyên môn và an toàn tiêm chủng |
Trẻ có thể sử dụng một số vắc xin trong TCMR và một số vắc xin dịch vụ nếu lịch được rà soát đầy đủ.
Điều cần tránh là:
- Bỏ sót thành phần cần thiết.
- Lặp lại thành phần không cần thiết do hồ sơ không đầy đủ.
- Tự đổi sản phẩm mà không xem lại các liều trước.
- Tự kéo dài khoảng cách giữa các mũi mà không có hướng dẫn chuyên môn.
Lịch tiêm chủng cho trẻ dưới 1 tuổi theo từng tháng
Bảng dưới đây tóm tắt các mốc Tiêm chủng mở rộng năm 2026 để phụ huynh dễ theo dõi. Lịch hẹn cuối cùng của trẻ cần được cơ sở tiêm chủng xác nhận dựa trên hồ sơ tiêm thực tế.
| Tuổi của trẻ | Vắc xin/ mũi thường dùng trong TCMR | Ghi chú |
| Sơ sinh | Viêm gan B; BCG theo lịch phù hợp | Mục tiêu là tiêm liều sơ sinh trong vòng 24 giờ sau sinh. Trường hợp bỏ lỡ cần liên hệ cơ sở y tế sớm, đặc biệt nếu mẹ HBsAg dương tính hoặc chưa rõ tình trạng HBsAg. |
| Giai đoạn sơ sinh/tháng đầu | Lao (BCG) | Trẻ cần được đánh giá đủ điều kiện trước tiêm. Nếu chưa được tiêm đúng mốc, cơ sở tiêm chủng sẽ quyết định lịch bù theo hướng dẫn hiện hành. |
| Khoảng 2 tháng | Vắc xin phối hợp chứa bạch hầu - ho gà - uốn ván - viêm gan B - Hib; bại liệt uống; Rota; phế cầu nếu trẻ thuộc địa bàn/đối tượng triển khai | Đây thường là mốc bắt đầu nhiều vắc xin. Rota và phế cầu phải theo đúng sản phẩm và hướng dẫn chương trình đang áp dụng. |
| Khoảng 3 tháng | Các liều tiếp theo của chuỗi phối hợp và bại liệt; Rota nếu đến lịch | Cần căn cứ ngày tiêm trước và sản phẩm đã sử dụng để xác định lịch tiếp theo. |
| Khoảng 4 tháng | Hoàn thiện các liều cơ bản theo lịch; phế cầu nếu thuộc chương trình và đến lịch | Lịch phế cầu phụ thuộc sản phẩm và hướng dẫn triển khai tại địa phương. |
| Khoảng 5 tháng | IPV lần 1 theo lịch TCMR đang áp dụng | Nếu trẻ bị trễ, cơ sở tiêm sẽ rà soát lịch để xác định mũi tiếp theo. |
| 6 - 8 tháng | Rà soát, tiêm bù các mũi còn thiếu | Đặc biệt lưu ý Rota vì từng sản phẩm có giới hạn tuổi sử dụng. Không nên tự trì hoãn khi trẻ gần giới hạn tuổi |
| Khoảng 9 tháng | Sởi; IPV lần tiếp theo theo lịch TCMR | Trẻ bị trễ cần được đánh giá để tiêm bù càng sớm càng phù hợp. |
| 10 - 11 tháng | Rà soát lịch và hoàn thiện các mũi còn thiếu | Không nên chờ đến khi trẻ đủ 12 tháng nếu có mũi có thể tiêm bù sớm hơn. |
| Từ 12 tháng | Viêm não Nhật Bản theo loại vắc xin và lịch đang sử dụng | Các liều tiếp theo phải tuân thủ lịch của vắc xin thực tế tại cơ sở. |
Cùng một độ tuổi, hai trẻ có thể có lịch tiếp theo khác nhau nếu một trẻ đã tiêm đầy đủ còn trẻ kia bị trễ, từng sử dụng sản phẩm khác hoặc chuyển giữa TCMR và tiêm dịch vụ.
Tham khảo ý kiến bác sĩ về lịch tiêm chủng cho bé
Lịch tiêm còn phụ thuộc vào sản phẩm, khoảng cách giữa các liều và tiền sử tiêm của từng trẻ. Điều này đặc biệt quan trọng với:
- Rota: mỗi sản phẩm có giới hạn tuổi và khoảng cách liều cần tuân thủ.
- Phế cầu: có nhiều loại vắc xin với lịch cơ bản khác nhau.
- Não mô cầu: các nhóm huyết thanh và sản phẩm có lịch không giống nhau.
- Vắc xin phối hợp dịch vụ: thành phần và số liều có thể khác lịch TCMR.
Nếu trẻ từng tiêm tại nhiều nơi hoặc sử dụng nhiều loại sản phẩm, thông tin trong sổ tiêm và tên vắc xin thực tế quan trọng hơn việc chỉ nhớ theo tháng tuổi.
Rota và phế cầu trong TCMR năm 2026
Vắc xin Rota được triển khai trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng trên toàn quốc từ năm 2026. Trẻ cần được sử dụng vắc xin trong độ tuổi và theo lịch của chương trình hoặc sản phẩm thực tế.
Với vắc xin phế cầu, năm 2026 chương trình vẫn triển khai theo lộ trình và địa bàn ưu tiên. Một vắc xin đã được đưa vào danh mục TCMR không đồng nghĩa tất cả cơ sở trên toàn quốc đều có sẵn cùng thời điểm.
Gia đình nên hỏi trực tiếp cơ sở tiêm chủng về:
- Trẻ có thuộc đối tượng được tiêm miễn phí tại địa phương hay không.
- Loại vắc xin đang sử dụng.
- Số liều cần thiết.
- Khoảng cách giữa các liều.
- Lịch tiếp theo nếu trẻ bắt đầu muộn.
Hướng dẫn cách đọc bảng lịch tiêm chủng
Bảng theo tháng giúp cha mẹ định hướng nhưng không thay thế sổ tiêm chủng cá nhân.
Khi đưa trẻ đi tiêm, nên kiểm tra:
- Tên hoặc thành phần vắc xin đã tiêm: đặc biệt khi trẻ từng dùng vắc xin phối hợp.
- Ngày tiêm từng liều: để xác định khoảng cách hợp lệ.
- Mũi bị hoãn hoặc bỏ lỡ: không nên mặc định phải chờ đến đúng tháng tuổi kế tiếp.
- Phản ứng sau các lần tiêm trước: nhất là phản ứng nặng.
- Tình trạng sức khỏe hiện tại và thuốc đang sử dụng.
Nếu thông tin trong sổ tiêm và trí nhớ của gia đình không khớp nhau, nên xác minh tại cơ sở đã tiêm hoặc trên hệ thống quản lý tiêm chủng trước khi lập lịch mới.
Các vắc xin dịch vụ có thể được tư vấn bổ sung
Tiêm chủng dịch vụ không có nghĩa trẻ phải tiêm tất cả các vắc xin đang có trên thị trường. Lịch phù hợp cần dựa trên tuổi, tiền sử tiêm chủng, bệnh nền, nguy cơ phơi nhiễm, loại vắc xin đã dùng và hướng dẫn sử dụng được phê duyệt của từng sản phẩm.
Trong năm đầu đời, bác sĩ có thể trao đổi với gia đình về một số lựa chọn:
- Vắc xin phối hợp nhiều thành phần: Vắc xin 6 trong 1 có thể phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm gan B và bệnh do Hib. Khi chuyển đổi giữa các sản phẩm, cần rà soát từng thành phần trẻ đã được tiêm.
- Vắc xin phế cầu: Ở nơi chưa thuộc phạm vi TCMR hoặc khi gia đình lựa chọn tiêm dịch vụ, lịch cần dựa trên tuổi và loại vắc xin cụ thể.
- Vắc xin cúm mùa: Có thể được xem xét khi trẻ đạt độ tuổi được chỉ định của sản phẩm đang sử dụng.
- Vắc xin não mô cầu: Có nhiều sản phẩm và nhóm huyết thanh, với lịch cơ bản và lịch nhắc khác nhau.
- Các vắc xin khác: Tùy độ tuổi, nguy cơ và tình trạng sức khỏe, bác sĩ có thể tư vấn thêm lựa chọn phù hợp.
Nếu cần chuyển từ TCMR sang dịch vụ hoặc ngược lại, cha mẹ nên mang toàn bộ hồ sơ tiêm để nhân viên y tế xác định:
- Những thành phần trẻ đã nhận.
- Những thành phần còn thiếu.
- Liều nào được công nhận là hợp lệ.
- Liều tiếp theo nên dùng sản phẩm nào và vào thời điểm nào.
Vắc xin | Phòng bệnh | Sơ sinh | 2 tháng | 3 tháng | 4 tháng | 6 tháng | 7 tháng | 8 Tháng | 9 tháng | 10 tháng | 12 tháng |
| Euvax (Hàn Quốc)/ Engerix (Bỉ) | Viêm gan B liều sơ sơ sinh | X |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| BCG (Việt Nam) | Lao liều sơ sinh | X |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Infanrix Hexa (Bỉ)/ Hexaxim (Pháp) (vắc xin 6 trong 1) | Ho gà, bạch hầu, uốn ván, bại liệt, viêm gan B, Hib |
| X | X | X |
|
|
|
|
|
|
| Pentaxim (Pháp) (vắc xin 5 trong 1) | Ho gà, bạch hầu, uốn ván, bại liệt, Hib |
| X | X | X |
|
|
|
|
|
|
| Rotarix (Bỉ) | Tiêu chảy cấp do Rotavirus |
| X | X |
|
|
|
|
|
|
|
| Rotateq (Mỹ) |
| X | X | X |
|
|
|
|
|
| |
| Rotavin (Việt Nam) |
| X | X |
|
|
|
|
|
|
| |
| Synflorix (Bỉ) | Viêm phổi, viêm màng não, viêm tai giữa, nhiễm khuẩn huyết,… do phế cầu khuẩn |
| X | X | X |
|
|
|
| X |
|
| Prevenar-13 (Bỉ) |
| X | X | X |
|
|
|
|
| X | |
| Bexsero (Ý) | Viêm màng não do não mô cầu khuẩn nhóm B |
| X |
| X |
|
|
|
|
| X |
| VA – Mengoc – BC (Cu Ba) | Viêm màng não do não mô cầu khuẩn nhóm B, C |
|
|
|
| X |
| X |
|
|
|
| Vaxigrip Tetra (Pháp)/ Influvac Tetra (Hà Lan)/ GCFLU Quadrivalent (Hàn Quốc) | Cúm mùa |
|
|
|
| X | X |
|
|
|
|
| Menactra (Mỹ) | Viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi do não mô cầu khuẩn A,C,Y,W-135 |
|
|
|
|
|
|
| X |
| X |
| MVVac (Việt Nam) | Sởi |
|
|
|
|
|
|
| X |
|
|
| Imojev (Thái Lan) | Viêm não Nhật Bản |
|
|
|
|
|
|
| X |
|
|
| Varilrix (Bỉ) | Thủy đậu |
|
|
|
|
|
|
| X |
| X |
| Varivax (Mỹ) |
|
|
|
|
|
|
|
|
| X | |
| Varicella (Hàn Quốc) |
|
|
|
|
|
|
|
|
| X | |
| Priorix (Bỉ) | Sởi – Quai bị – Rubella |
|
|
|
|
|
|
| X |
| X |
|
|
|
|
|
|
|
|
| X | ||
| MMR II (Mỹ) |
|
|
|
|
|
|
|
|
| X | |
| Jevax (Việt Nam) | Viêm não Nhật Bản |
|
|
|
|
|
|
|
|
| X |
| Twinrix (Bỉ) | Viêm gan A+B |
|
|
|
|
|
|
|
|
| X |
| Avaxim (Pháp) | Viêm gan A |
|
|
|
|
|
|
|
|
| X |
Xử trí khi trẻ tiêm trễ hoặc thiếu mũi
Trẻ tiêm trễ không đồng nghĩa với việc mặc định phải tiêm lại toàn bộ từ đầu. Cơ sở tiêm chủng cần rà soát tiền sử, loại vắc xin, số liều đã nhận, khoảng cách giữa các liều và tuổi hiện tại trước khi xác định lịch bù.
Bỏ lỡ viêm gan B sơ sinh
Mục tiêu của liều viêm gan B sơ sinh là tiêm trong 24 giờ đầu sau sinh.
Nếu trẻ chưa được tiêm, gia đình nên báo sớm với cơ sở y tế. Không nên chờ đến mũi phối hợp vài tháng sau rồi tự cho rằng mũi đó thay thế hoàn toàn ý nghĩa của liều sơ sinh.
Đặc biệt quan trọng: nếu mẹ HBsAg dương tính, trẻ cần được dự phòng lây truyền viêm gan B từ mẹ sang con ngay sau sinh. Hướng dẫn của Bộ Y tế nêu:
- Tiêm vắc xin viêm gan B liều sơ sinh trong vòng 24 giờ.
- Nếu có điều kiện, tiêm huyết thanh kháng viêm gan B (HBIG), tốt nhất trong vòng 12 giờ và không muộn hơn 24 giờ sau sinh.
- HBIG và vắc xin phải tiêm tại các vị trí khác nhau.
- Trẻ cần tiếp tục được theo dõi và hoàn thành chuỗi vắc xin viêm gan B.
Nếu mẹ chưa từng xét nghiệm HBsAg hoặc không rõ kết quả, nên thông báo ngay với bác sĩ sản/nhi để được đánh giá.
Bỏ lỡ BCG
Nếu trẻ chưa được tiêm BCG theo lịch sơ sinh, không nên tự kết luận trẻ đã “quá tuổi”.
Cơ sở tiêm chủng cần đánh giá tuổi, tiền sử, tình trạng sức khỏe và chống chỉ định trước khi quyết định lịch bù.
Trễ các mũi bạch hầu - ho gà - uốn ván - viêm gan B - Hib
Không nên tự khởi động lại toàn bộ chuỗi chỉ vì trẻ bị trễ.
Nhân viên y tế sẽ xem xét:
- Đã tiêm bao nhiêu liều.
- Liều nào hợp lệ.
- Sản phẩm đã sử dụng.
- Khoảng cách từ liều gần nhất.
- Liều tiếp theo cần thành phần nào.
Tiêm bù sớm khi đủ điều kiện giúp rút ngắn thời gian trẻ chưa được bảo vệ đầy đủ.
Trễ bại liệt uống hoặc IPV
Trẻ bị trễ OPV hoặc IPV cần được rà soát số liều đã nhận và tuổi hiện tại.
Không nên bỏ một liều chỉ vì trẻ đã qua tháng tuổi ghi trong một bảng cũ. Lịch bù cần được cơ sở tiêm xác nhận theo hướng dẫn đang áp dụng.
Trễ mũi sởi
Nếu trẻ đã đến tuổi tiêm sởi nhưng chưa tiêm, nên đưa trẻ đi đánh giá sớm.
Không nên tự chờ đến một mũi phối hợp có thành phần sởi ở giai đoạn sau vì mục tiêu là hạn chế khoảng thời gian trẻ chưa được bảo vệ đầy đủ.
Trễ Rota
Rota cần được chú ý vì vắc xin có giới hạn tuổi sử dụng.
Giới hạn tuổi và khoảng cách liều cần được xác định theo:
- Loại vắc xin Rota thực tế.
- Hướng dẫn sử dụng được phê duyệt.
- Hướng dẫn TCMR hiện hành nếu trẻ sử dụng vắc xin trong chương trình.
Nếu trẻ đang gần giới hạn tuổi, gia đình nên liên hệ cơ sở tiêm sớm thay vì tự dời lịch.
Trễ vắc xin phế cầu
Phế cầu có nhiều sản phẩm và lịch tiêm có thể khác nhau theo tuổi bắt đầu.
Trong TCMR năm 2026, phạm vi triển khai vẫn theo lộ trình. Nếu trẻ đã tiêm phế cầu ở dịch vụ rồi chuyển sang chương trình hoặc ngược lại, cần cung cấp chính xác tên sản phẩm và ngày từng liều để nhân viên y tế lập lịch tiếp theo.
Khi phát hiện trẻ thiếu mũi
Cha mẹ nên:
- Mang sổ tiêm và toàn bộ giấy xác nhận còn giữ.
- Không tự bỏ qua mũi đã trễ.
- Không tự tiêm lại toàn bộ từ đầu.
- Không tự đổi giữa nhiều loại vắc xin mà chưa rà soát thành phần.
- Đưa trẻ đi đánh giá sớm thay vì tiếp tục trì hoãn.
Nếu trẻ từng tiêm tại nhiều nơi, nên tập hợp tất cả giấy tờ thành một hồ sơ duy nhất.
Những điều cần lưu ý khi tiêm chủng cho trẻ dưới 1 tuổi
Tiêm chủng là cách tốt nhất để phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho trẻ em. Trẻ cần được tiêm đầy đủ và đúng lịch Lịch tiêm chủng cho bé dưới 1 tuổi để phòng tránh những bệnh tật nguy hiểm. BS.CKI Nguyễn Lê Nga, Quản lý Y khoa miền Bắc, Hệ thống tiêm chủng chia sẻ những điều cần lưu ý khi tiêm chủng cho trẻ dưới 1 tuổi:
Cần chuẩn bị trước khi tiêm
Trước khi đưa trẻ đi tiêm chủng, phụ huynh cần làm chuẩn bị những việc sau:
- Mang theo sổ tiêm chủng cá nhân của người cần được tiêm, thông báo đầy đủ cho bác sĩ về tiền sử bệnh tật, dị ứng, tiêm chủng, tình trạng sức khỏe hiện tại…
- Thực hiện đúng các chỉ dẫn của cán bộ tiêm chủng, đọc và hiểu rõ áp phích “Quy định tiêm chủng” dán tại các điểm tiêm đối chiếu với việc thực hành tiêm chủng của cán bộ y tế, kiểm tra vắc xin trước khi tiêm (chủng loại, hạn sử dụng, cách thức sử dụng…).
- Ở lại trung tâm tiêm chủng 30 phút để theo dõi phản ứng phụ sau tiêm.
- Tiếp tục theo dõi sức khỏe người được tiêm trong vòng 24-48h sau tiêm theo hướng dẫn
Các nguyên tắc trong khi tiêm
Bên cạnh ghi nhớ và tuân thủ lịch tiêm chủng cho bé dưới 1 tuổi, để quá trình tiêm chủng diễn ra thuận lợi, an toàn, hiệu quả và nhanh chóng, phụ huynh nên tham khảo những nguyên tắc cần thiết trong khi tiêm.
- Giữ trẻ đúng tư thế theo sự hướng dẫn của điều dưỡng/cán bộ y tế và luôn thông báo về tình trạng bệnh của bé (nếu có).
- Cần đảm bảo khoảng cách giữa các mũi tiêm theo chỉ định của bác sĩ.
Theo dõi sau tiêm tại điểm tiêm và khi về nhà
Trẻ được tiêm, uống vắc xin cần được theo dõi tối thiểu 30 phút tại cơ sở tiêm chủng và khi về nhà. Nếu phát hiện các triệu chứng bất thường như nôn trớ, thở nhanh/ngắt quãng, thở khò khè, da mẩn đỏ, sốt… cần báo ngay cho nhân viên y tế gần nhất.
Bên cạnh đó, trẻ em cần tiếp tục được theo dõi tình trạng sức khỏe tại nhà ít nhất 48 giờ (2 ngày) tiếp theo sau khi tiêm, đặc biệt theo dõi vào ban đêm. Người theo dõi phản ứng sau tiêm cho trẻ em phải là người lớn có đầy đủ kiến thức để có thể phát hiện sớm và xử trí kịp thời khi có tình huống khẩn cấp. Các tiêu chí cần theo dõi bao gồm:
Nhiệt độ cơ thể đo bằng nhiệt kế: Hãy đảm bảo rằng nhiệt kế hoạt động tốt. Nếu nghi ngờ kết quả không chính xác hãy thử bằng công cụ đo nhiệt độ khác hoặc đối chiếu với nhiệt độ đo được của những người xung quanh.
Nhịp thở: Đối với trẻ em, xác định thở nhanh qua tần số thở tính theo lứa tuổi:
- Dưới 2 tháng: >60 lần/phút
- Từ 2-12 tháng: >50 lần/phút
- Từ 1-5 tuổi: >40 lần/phút
Các hoạt động: ăn, chơi, ngủ, tiểu tiện, đại tiện…
Da toàn thân và da tại vùng tiêm: tím tái, sưng, mẩn đỏ, phát ban, mẩn ngứa…
Câu hỏi thường gặp về lịch tiêm chủng cho trẻ dưới 1 tuổi
Trẻ tiêm trễ lịch có phải tiêm lại từ đầu không?
Không nên mặc định phải tiêm lại toàn bộ từ đầu. Cơ sở tiêm chủng sẽ rà soát các liều đã nhận, tuổi hiện tại, loại vắc xin, khoảng cách giữa các liều và giới hạn tuổi để xác định lịch bù phù hợp.
Trẻ đang ho hoặc sổ mũi có tiêm được không?
Có thể trong một số trường hợp. Ho hoặc sổ mũi nhẹ không tự động đồng nghĩa với chống chỉ định. Trẻ vẫn cần được khám sàng lọc để nhân viên y tế đánh giá toàn trạng và quyết định có thể tiêm hay cần tạm hoãn.
Có thể kết hợp TCMR và tiêm chủng dịch vụ không?
Có thể nếu lịch được rà soát đầy đủ. Phụ huynh nên mang sổ tiêm và thông tin chính xác về từng sản phẩm để tránh bỏ sót hoặc lặp lại thành phần không cần thiết.
Vắc xin dịch vụ có tốt hơn vắc xin trong TCMR không?
Không nên đánh giá chất lượng vắc xin chỉ dựa vào việc miễn phí hay trả phí. Hai hình thức khác nhau chủ yếu ở cơ chế tổ chức, nguồn chi trả, sản phẩm và phạm vi cung ứng. Mỗi vắc xin vẫn cần được sử dụng đúng chỉ định và đúng lịch.
Mất sổ tiêm chủng thì phải làm gì?
Phụ huynh nên liên hệ những cơ sở trẻ từng tiêm để kiểm tra lại dữ liệu hoặc giấy xác nhận còn lưu. Nếu có thông tin trên hệ thống quản lý tiêm chủng, cần đối chiếu trước khi lập lịch tiếp theo thay vì dựa hoàn toàn vào trí nhớ.
Các bậc phụ huynh nên nhớ lịch tiêm chủng cho cho trẻ dưới 1 tuổi, theo dõi chính xác ngày tiêm, loại vắc xin, số liều đã tiêm và các mũi còn thiếu. Bảng lịch tiêm chủng cho trẻ dưới 1 tuổi có thể giúp cha mẹ hình dung các mốc chính từ sơ sinh đến 12 tháng, nhưng không nên được dùng để tự điều chỉnh lịch nếu trẻ tiêm trễ, đổi sản phẩm hoặc chuyển giữa TCMR và tiêm dịch vụ.
Mỗi lần đi tiêm, hãy mang theo sổ tiêm chủng, cung cấp đầy đủ thông tin sức khỏe của trẻ, thực hiện khám sàng lọc và tuân thủ hướng dẫn theo dõi sau tiêm. Khi lịch của trẻ không rõ hoặc có mũi bị bỏ lỡ, việc rà soát trực tiếp với cơ sở tiêm chủng là cách phù hợp nhất để xác định bước tiếp theo.
Tiêm chủng cho trẻ tại Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic
Tại Trung tâm Tiêm chủng của Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic, phụ huynh có thể mang sổ tiêm để được các bác sĩ tư vấn, xác định:
- Các mũi trẻ đã hoàn thành.
- Mũi đang đến hạn.
- Mũi bị trễ cần tiêm bù.
- Các thành phần đã được bảo vệ khi trẻ từng dùng vắc xin phối hợp.
- Khả năng kết hợp lịch TCMR và tiêm dịch vụ.
- Các vắc xin bổ sung phù hợp.
- Thời điểm dự kiến cho mũi tiếp theo.
Trẻ được tư vấn và khám sàng lọc trước tiêm, đồng thời được theo dõi tại cơ sở sau tiêm.
Hiện nay, tại Phòng khám, các bậc phụ huynh có thể tham khảo Giá gói tiêm chủng vắc xin cho trẻ em và người lớn để chủ động bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
Thông tin trong bài nhằm giúp phụ huynh hiểu và theo dõi lịch tiêm chủng, không thay thế khám sàng lọc, chỉ định của bác sĩ hoặc lịch tiêm cá nhân do cơ sở tiêm chủng xác nhận.
Với trẻ có bệnh nền, tiền sử phản ứng nặng sau tiêm, suy giảm miễn dịch, đang dùng thuốc ảnh hưởng miễn dịch hoặc có vấn đề sức khỏe cần theo dõi, phụ huynh nên cung cấp đầy đủ hồ sơ liên quan khi đưa trẻ đi tiêm.
Tài liệu tham khảo:
- Bộ Y tế. Thông tư số 13/2026/TT-BYT quy định về hoạt động tiêm chủng, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.
- Bộ Y tế. Quyết định số 2780/QĐ-BYT ngày 29/08/2025 về Kế hoạch Tiêm chủng mở rộng giai đoạn 2026–2028. Kế hoạch xác định lộ trình triển khai các vắc xin trong TCMR, trong đó có phế cầu và các vắc xin mới.
- Bộ Y tế. Quyết định số 1575/QĐ-BYT ngày 27/03/2023 về việc ban hành Hướng dẫn khám sàng lọc trước tiêm chủng đối với trẻ em.
- Bộ Y tế. Triển khai vắc xin Rota trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng trên toàn quốc từ năm 2026.
- Bộ Y tế. Kế hoạch tiêm vắc xin phế cầu và HPV trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng, công bố ngày 16/11/2025; phế cầu được triển khai theo lộ trình và ưu tiên một số địa bàn.
- Bộ Y tế/Chương trình Tiêm chủng mở rộng Quốc gia. Tiêm vắc xin viêm gan B trong 24 giờ sau sinh - biện pháp phòng lây truyền viêm gan B từ mẹ sang con.




