125 Thái Thịnh
Chuyên khoa
    Dịch vụ
      Bác sĩ
        Tin tức
          Hỏi đáp chuyên gia
            Các xét nghiệm tầm soát định kỳ cho nam giới: Nên chọn thế nào?

            Các xét nghiệm tầm soát định kỳ cho nam giới: Nên chọn thế nào?

            THAI THINH MEDIC
            19/11/2026

            Khi tìm hiểu các xét nghiệm tầm soát định kỳ cho nam giới, bạn có thể gặp đến hàng chục xét nghiệm trong danh sách. Tuy nhiên, khám sức khỏe định kỳ không đồng nghĩa phải làm mọi xét nghiệm. Đối với những người không có triệu chứng, nên xét nghiệm theo tuổi, bệnh sử và nguy cơ để tầm soát phù hợp. Với những người có triệu chứng bất thường hoặc quan tâm đến khả năng sinh sản lại cần làm những xét nghiệm riêng. Để hiểu rõ hơn về những xét nghiệm này, hãy theo dõi bài viết dưới đây của Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic để được tư vấn chi tiết!

            Các xét nghiệm được cân nhắc trong khám định kỳ ở nam giới có thể liên quan đến đường huyết, mỡ máu, huyết học, gan, thận hoặc nước tiểu, tùy mục đích khám và chỉ định của bác sĩ. Không có một bộ xét nghiệm tầm soát chung cho tất cả nam giới. PSA, xét nghiệm STI, hormone và tinh dịch đồ chỉ được xem xét ở những tình huống phù hợp, không tự động thuộc gói kiểm tra định kỳ. [1][2][3][7]

            Nhóm xét nghiệm tầm soát định kỳ cho nam giới

            Trong buổi khám tổng quát, bác sĩ thường hỏi về sức khỏe gần đây, bệnh đã mắc, thuốc đang dùng và những vấn đề bạn đang gặp, rồi thăm khám và cân nhắc xét nghiệm.

            Các nhóm xét nghiệm huyết học, sinh hóa và nước tiểu từng được nêu trong thông tin hướng dẫn khám sức khỏe tại Việt Nam. Theo Thông tư 25/2026/TT-BYT, đối với khám sức khỏe định kỳ cho người từ đủ 18 tuổi, xét nghiệm cận lâm sàng thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ. Vì vậy, bạn không cần tự chọn toàn bộ các mục trong một danh sách có sẵn. [1][7]

            Hãy mang kết quả cũ tới buổi khám, nhất là khi đang theo dõi bệnh hoặc từng có chỉ số bất thường. [7]

            Xét nghiệm máu và các chỉ số chuyển hóa

            Nhiều người gọi chung các chỉ số trên phiếu là “xét nghiệm máu”, nhưng chúng trả lời những câu hỏi khác nhau. Tổng phân tích tế bào máu cho biết thông tin về các loại tế bào trong máu; xét nghiệm glucose cung cấp thông tin về đường huyết tại lúc lấy mẫu. Khi cần tìm hiểu thêm về nguy cơ rối loạn đường huyết, bác sĩ có thể trao đổi về các phương pháp đánh giá khác. Hiểu mục đích từng xét nghiệm giúp bạn trao đổi với bác sĩ.

            • Tổng phân tích tế bào máu: Xét nghiệm này cung cấp thông tin về các loại tế bào máu. Bác sĩ sẽ đọc các chỉ số cùng với triệu chứng, bệnh sử và các kết quả liên quan. Kết quả huyết học bình thường không loại trừ mọi bệnh. [1]
            • Đường huyết: Glucose là một chỉ số bác sĩ sử dụng để đánh giá đường trong máu. Nếu quan tâm nguy cơ đái tháo đường, bạn có thể kể về tiền sử bệnh của mình, người thân có bệnh và những lần kiểm tra đường huyết trước đó. [1][4]
            • HbA1c hoặc xét nghiệm dung nạp glucose: Đây là những phương pháp có thể được cân nhắc trong đánh giá đường huyết tùy tình huống. Bạn có thể hỏi bác sĩ vì sao cần phương pháp đó, liệu kết quả cũ đã đủ thông tin và có phải làm thêm xét nghiệm khác hay không. [4]
            • Các chỉ số mỡ máu: Nhiều người quan tâm cholesterol hoặc triglyceride khi khám sức khỏe. Có thể đưa vấn đề này vào buổi tư vấn, nhưng bài viết không mặc định rằng mọi nam giới phải làm các chỉ số đó theo một lịch giống nhau; chỉ định cụ thể cần được xác nhận trong thăm khám.

            Khuyến nghị năm 2021 của USPSTF tại Hoa Kỳ đề cập sàng lọc tiền đái tháo đường và đái tháo đường type 2 ở người trưởng thành 35 - 70 tuổi có thừa cân hoặc béo phì và chưa có triệu chứng.

            xet-nghiem-tam-soat-dinh-ky-cho-nam-gioi-can-lam

            Xét nghiệm máu là xét nghiệm tầm soát định kỳ cho nam giới quan trọng

            Xét nghiệm đánh giá gan, thận và nước tiểu

            AST, ALT, ure, creatinin và xét nghiệm nước tiểu là những ví dụ từng được mô tả trong danh mục khám sức khỏe. Khi khám định kỳ cho người trưởng thành, bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định dựa trên tình trạng và mục đích khám theo quy định có hiệu lực. [1][7] Mỗi chỉ số chỉ cho bác sĩ một phần thông tin, cần đối chiếu với bệnh sử và thăm khám. Nếu đang điều trị bệnh gan, thận, hãy theo lịch bác sĩ hướng dẫn.

            Kiểm tra

            Xét nghiệm

            Nội dung trao đổi với bác sĩ

            Men ganAST, ALTCần làm thêm xét nghiệm nào để đánh giá về tình trạng gan
            Chức năng thậnUre, creatininKết quả phù hợp với bệnh sử và đánh giá của bác sĩ hay không
            Đường huyếtGlucose máu, HbA1cĐánh giá thêm về nguy cơ rối loạn đường huyết hay không
            Huyết họcTổng phân tích tế bào máuCác thành phần máu và bất thường
            Nước tiểuTổng phân tích nước tiểuXuất hiện bất thường nào với các xét nghiệm khác không

             

             

             

             

             

             

             

             

             

             

             

            Ngoài xét nghiệm, một buổi khám sức khỏe tổng quát có thể bao gồm những phần thăm khám khác tùy nhu cầu và chương trình. Không nên coi chỉ cần thực hiện xét nghiệm máu, nước tiểu là đã hoàn tất toàn bộ đánh giá sức khỏe.

            Ý nghĩa của kết quả xét nghiệm tổng quát

            Phiếu xét nghiệm thường có nhiều con số, ký hiệu và khoảng tham chiếu của phòng xét nghiệm. Một chỉ số được đánh dấu cao hoặc thấp dễ khiến bạn lo lắng, phiếu không có dấu bất thường lại dễ tạo cảm giác yên tâm hoàn toàn. Cả hai trường hợp đều cần hiểu đúng: phiếu kết quả là thông tin để bác sĩ đối chiếu với tình trạng sức khỏe của bạn, chứ không phải bản kết luận cho tất cả bệnh lý.

            • Có một chỉ số khác khoảng tham chiếu. Đừng vội gắn tên bệnh từ khi tìm kiếm trên mạng. Bạn nên hỏi bác sĩ mức thay đổi đó có ý nghĩa gì trong trường hợp cụ thể và có cần kiểm tra lại hay không. Bác sĩ còn đối chiếu bệnh sử, triệu chứng.
            • Có kết quả bình thường nhưng vẫn thấy không khỏe. Hãy mô tả triệu chứng và thời điểm xuất hiện, không phải bệnh lý nào cũng được kiểm tra bởi những mục đã thực hiện. Nếu triệu chứng tiếp tục hoặc thay đổi, bác sĩ có thể định hướng đánh giá thêm.
            • Mang theo kết quả trước đó, nhất là khi có bác sĩ đang theo dõi. Thông tin theo thời gian giúp cuộc trao đổi cụ thể hơn so với chỉ đưa một kết quả mới và yêu cầu giải thích riêng từng con số.

             

            Phiếu kết quả giúp bác sĩ có căn cứ để đánh giá sức khỏe

            Xét nghiệm nam khoa và sinh sản

            Những xét nghiệm nam khoa không phải một phần mặc định trong tầm soát sức khỏe định kỳ. Khi đi khám vì tiểu tiện bất thường, lo ngại bệnh lây qua đường tình dục hoặc muốn tìm hiểu khả năng sinh sản, bạn có thể được bác sĩ trao đổi về những xét nghiệm chuyên sâu. Đây là đánh giá theo triệu chứng, nguy cơ hoặc nhu cầu cụ thể, khác với sàng lọc ở người chưa có triệu chứng. Bác sĩ sẽ hỏi rõ biểu hiện, thời điểm bắt đầu và các yếu tố liên quan để lựa chọn phương pháp phù hợp.

            PSA và vấn đề tuyến tiền liệt

            PSA là xét nghiệm máu được nhắc đến nhiều khi người dân tìm hiểu về tuyến tiền liệt và sàng lọc ung thư tuyến tiền liệt. Kết quả PSA có thể giúp bác sĩ cân nhắc có cần kiểm tra thêm, nhưng một chỉ số tăng chưa đủ để chẩn đoán ung thư. Trước khi xét nghiệm để sàng lọc, bạn nên hiểu cả khả năng phát hiện bất thường lẫn nguy cơ phải làm thêm những bước kiểm tra không cần thiết. [2]

            Trong hướng dẫn năm 2018, USPSTF của Hoa Kỳ khuyến nghị nam giới 55–69 tuổi không có triệu chứng nên đưa ra quyết định sàng lọc PSA sau khi được trao đổi về lợi ích và tác hại có thể gặp. USPSTF không khuyến nghị sàng lọc PSA cho nam giới từ 70 tuổi trở lên thuộc phạm vi hướng dẫn. 

            • Sàng lọc có thể giúp phát hiện một số trường hợp ung thư tuyến tiền liệt sớm hơn, nhưng mức lợi ích không giống nhau giữa mọi người. Bác sĩ cần giải thích lợi ích dự kiến trong nhóm phù hợp trước khi chỉ định.
            • PSA có thể dẫn tới các bước kiểm tra bổ sung, lo lắng hoặc phát hiện những ung thư không gây ảnh hưởng đáng kể trong suốt cuộc đời. Khái niệm chẩn đoán quá mức nghĩa là tìm thấy bệnh mà có thể không bao giờ gây triệu chứng hay nguy hiểm cho người đó. [2]
            xet-nghiem-tam-soat-dinh-ky-cho-nam-gioi-nam-khoa

            Xét nghiệm PSA đánh giá hoạt động của tuyến tiền liệt

            Xét nghiệm bệnh lây truyền qua đường tình dục

            Khi muốn kiểm tra bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI), bạn cần biết mình đang muốn kiểm tra tác nhân nào và đã có nguy cơ tiếp xúc ra sao. Xét nghiệm HIV, giang mai, lậu hoặc Chlamydia không phải cùng một phương pháp. Theo hướng dẫn CDC, lựa chọn xét nghiệm phụ thuộc nhóm đối tượng, hành vi và nguy cơ, chứ không phải ai cũng làm một bộ xét nghiệm giống nhau mỗi năm. [3][6]

            • Nếu lo ngại sau một lần quan hệ, có bạn tình được chẩn đoán mắc STI hoặc có vấn đề sức khỏe cần tư vấn, hãy nói với bác sĩ. Thông tin này giúp lựa chọn xét nghiệm có ích hơn là tự mua một gói xét nghiệm rất rộng.
            • HIV, giang mai, lậu, Chlamydia và những tác nhân khác không thể được kết luận chung bằng một kết quả “âm tính STI”. Người bệnh cần biết chính xác xét nghiệm đã được thực hiện nhằm phát hiện tác nhân nào. [3]
            • Trong một số tình huống, vị trí lấy mẫu có thể cần phù hợp với cách tiếp xúc tình dục. Chỉ làm xét nghiệm ở một vị trí không luôn có cùng ý nghĩa như đánh giá theo những vị trí tiếp xúc khác nhau. Bác sĩ sẽ hướng dẫn nếu có chỉ định. [6]
            • Sau một nguy cơ mới xảy ra, bác sĩ cần biết thời điểm tiếp xúc để tư vấn cách kiểm tra thích hợp. Không áp dụng chung một thời điểm cho mọi loại xét nghiệm.

            Testosterone, nội tiết nam và tinh dịch đồ

            Testosterone là hormone quen thuộc khi nhắc đến sức khỏe nam giới. Một số người còn tìm kiếm LH, FSH hoặc các xét nghiệm khác khi lo lắng về chức năng sinh sản. Tuy nhiên, tên hormone xuất hiện trong một danh mục không có nghĩa bản thân nên tự làm tất cả. Những dấu hiệu có thể gợi nhu cầu khám nội tiết hoặc nam khoa cần được bác sĩ khai thác trực tiếp, vì một triệu chứng không nhất thiết chỉ có một nguyên nhân.

            Tinh dịch đồ cũng thường được nhắc đến khi một cặp đôi muốn tìm hiểu khả năng sinh sản. Kết quả cần được chuyên gia giải thích theo tình huống cụ thể; không nên dùng một phiếu xét nghiệm để tự khẳng định chắc chắn mình có hoặc không có khả năng có con. Các tiêu chuẩn chẩn đoán chi tiết, điều kiện lấy mẫu hay thời gian xét nghiệm cần căn cứ hướng dẫn chuyên môn đã được thẩm định, không áp dụng theo lời truyền miệng.

            • Nếu có thay đổi về sức khỏe tình dục nên trao đổi rõ biểu hiện và thời gian xuất hiện. Đừng vội cho rằng nguyên nhân là thiếu testosterone. Bạn có thể tìm hiểu thêm chủ đề rối loạn cương dương, nhưng chẩn đoán và lựa chọn xét nghiệm phải theo bác sĩ.
            • Nếu đang tìm hiểu khả năng sinh sản nên nêu rõ mục tiêu, thời gian quan tâm đến chuyện có con và những hồ sơ đã có. Bác sĩ có thể cân nhắc đánh giá phù hợp sau khi khai thác bệnh sử; không nên tự cho rằng càng nhiều xét nghiệm hormone càng có ích.
            • Nếu nhận kết quả tinh dịch đồ bất thường đừng vội diễn giải thành kết luận vĩnh viễn. Hãy mang kết quả đến bác sĩ chuyên khoa để được giải thích, đồng thời kiểm tra lại mục đích và điều kiện thực hiện xét nghiệm trước đó nếu cần.
            xet-nghiem-tam-soat-dinh-ky-cho-nam-gioi-sinh-san-nam

            Đánh giá khả năng sinh lý với xét nghiệm testosterone

            Lựa chọn xét nghiệm tầm soát theo độ tuổi và nguy cơ

            Người muốn kiểm tra sức khỏe định kỳ có nhu cầu khác với người đang tiểu tiện bất thường, lo ngại bệnh lây truyền qua đường tình dục hoặc chuẩn bị có con. Bạn chỉ cần nói rõ mục đích và những biểu hiện mình gặp; bác sĩ sẽ có cơ sở chọn hướng khám phù hợp, ngay cả khi hai người bệnh ở cùng độ tuổi.

            Bảng dưới đây giúp bạn chuẩn bị thông tin trước buổi khám và hình dung nhóm xét nghiệm có thể được trao đổi. Cột cuối chỉ ra những kết luận dễ bị hiểu nhầm nếu tự đọc tên xét nghiệm hoặc một kết quả riêng lẻ. Chỉ định vẫn tùy thăm khám. [1][2][3][4]

            Nhu cầu

            Thông tin trao đổi

            Nhóm xét nghiệm

            Khám định kỳ, chưa có triệu chứngTuổi, bệnh sử, thuốc đang dùng, kết quả cũNhóm xét nghiệm huyết học, sinh hóa, nước tiểu phù hợp chương trình khám
            Quan tâm đường huyết, chuyển hóaTiền sử bản thân, người thân, kết quả đã cóCó cần kiểm tra đường huyết hoặc phương pháp đánh giá bổ sung hay không
            Có vấn đề tiểu tiện hoặc lo ngại tuyến tiền liệtTriệu chứng, thời gian xuất hiện, tiền sử liên quanThăm khám và có cần trao đổi về PSA hay phương pháp khác?
            Lo ngại chức năng tình dục hoặc sinh sảnVấn đề đang gặp, kế hoạch sinh con, hồ sơ liên quanCó cần khám nam khoa, trao đổi về hormone hoặc tinh dịch đồ?
            Có nguy cơ STILoại tiếp xúc, thời điểm, triệu chứng, kết quả trướcNên xét nghiệm tác nhân nào, phương pháp và vị trí lấy mẫu nào?

             

             

             

             

             

             

             

             

             

             

             

             

             

            Các khuyến nghị sàng lọc theo độ tuổi ở Hoa Kỳ, chẳng hạn với đái tháo đường hoặc ung thư đại trực tràng, cần được hiểu đúng nhóm đối tượng và không được xem là quy định bắt buộc tại Việt Nam. [4][5] Nếu quan tâm sàng lọc ung thư, hãy hỏi bác sĩ về nguy cơ và phương pháp phù hợp; xét nghiệm máu tổng quát không kiểm tra được mọi loại ung thư.

            Chuẩn bị trước xét nghiệm và trao đổi kết quả với bác sĩ

            Trước buổi xét nghiệm, bạn nên kiểm tra xem mình có phải nhịn ăn, chuẩn bị mẫu hoặc thực hiện yêu cầu đặc biệt nào không. Mỗi phương pháp có hướng dẫn riêng nên kinh nghiệm của người khác có thể không phù hợp. Nếu đang dùng thuốc, đừng tự ngừng hoặc đổi liều. Hãy hỏi bác sĩ và cơ sở lấy mẫu để được hướng dẫn đúng với xét nghiệm đã chọn.

            Trước ngày khám, bạn có thể dùng checklist năm mục dưới đây:

            • Xác định mục đích của buổi khám. Ghi lại lý do đến khám, những thay đổi sức khỏe đang gặp và câu hỏi bạn muốn được trả lời. Nếu có nhiều mối quan tâm, hãy ưu tiên vấn đề ảnh hưởng đến sinh hoạt.
            • Mang theo hồ sơ và kết quả cũ. Phiếu xét nghiệm trước đây, đơn thuốc hoặc giấy tờ liên quan giúp bác sĩ hiểu quá trình theo dõi. Hãy mang các giấy tờ liên quan để bác sĩ xem xét.
            • Thông báo thuốc và sản phẩm đang sử dụng. Hãy kể cả thuốc được kê đơn và những sản phẩm bạn dùng thường xuyên nếu có. Không tự ngừng, tăng hoặc giảm thuốc chỉ để chuẩn bị lấy mẫu khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.
            • Hỏi riêng về điều kiện lấy mẫu. Khi đặt lịch hoặc trước lúc thực hiện, hỏi xét nghiệm nào cần chuẩn bị đặc biệt, có cần nhịn ăn hay không và có yêu cầu nào khác. Không lấy một hướng dẫn nghe được trên mạng để áp dụng cho mọi xét nghiệm máu, nước tiểu, hormone hoặc tinh dịch đồ.
            • Biết rõ cách nhận và hỏi kết quả. Xác nhận phương thức nhận phiếu, người có thể giải thích kết quả và cách liên hệ nếu cần trao đổi thêm. Đừng tự chẩn đoán từ bảng khoảng tham chiếu.

            Nếu gặp triệu chứng mới, diễn biến nặng lên hoặc kéo dài, bạn nên chủ động liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá thay vì chỉ dựa vào kết quả xét nghiệm trước đó. Nếu biểu hiện ngày một nặng hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt, bạn nên đi khám sớm. Lịch kiểm tra lại và cách theo dõi sau xét nghiệm sẽ được bác sĩ hướng dẫn dựa trên nguyên nhân đang nghi ngờ và sức khỏe của từng người.

            kham-bac-si-xet-nghiem-tam-soat-dinh-ky-cho-nam-gioi

            Tư vấn kết quả cùng bác sĩ

            Câu hỏi thường gặp về xét nghiệm tầm soát định kỳ cho nam giới

            Có phải làm tất cả xét nghiệm tầm soát định kỳ không?

            Không. Danh sách giúp bạn biết những nhóm xét nghiệm có thể được đề cập khi khám, chứ không phải phiếu chỉ định chung. Hãy nói với bác sĩ về lý do khám, tuổi, triệu chứng và các kết quả đã có để lựa chọn những mục cần thiết, tránh làm nhiều xét nghiệm không phục vụ mục tiêu rõ ràng.

            Sau 40 tuổi, nam giới có cần làm PSA hàng năm không?

            Không thể dùng tuổi 40 làm quy tắc bắt buộc cho mọi nam giới. Khuyến nghị USPSTF của Hoa Kỳ về sàng lọc PSA nhấn mạnh quyết định cá thể ở nhóm 55–69 tuổi không có triệu chứng. Bạn nên trao đổi lợi ích và hạn chế với bác sĩ, đặc biệt khi có vấn đề cần thăm khám. [2]

            Trước xét nghiệm có phải nhịn ăn không?

            Không nên tự cho rằng mọi xét nghiệm đều cần nhịn ăn. Hãy hỏi cơ sở y tế xem phương pháp bạn được chỉ định có yêu cầu gì và cần chuẩn bị ra sao. Với thuốc đang sử dụng, chỉ thay đổi theo hướng dẫn từ bác sĩ hoặc người có chuyên môn phụ trách.

            Chưa có triệu chứng, nam giới có cần khám sức khỏe không?

            Khám sức khỏe định kỳ có thể là dịp trao đổi về tình trạng chung, nguy cơ và những xét nghiệm phù hợp. Tuy nhiên, người không có triệu chứng vẫn không nhất thiết phải thực hiện tất cả xét nghiệm nam khoa, nội tiết hay sàng lọc ung thư cùng lúc. [1][3]

            cau-hoi-xet-nghiem-tam-soat-dinh-ky-cho-nam-gioi

            Ngay cả khi chưa có triệu chứng, nam giới vẫn cần đi khám sức khỏe định kỳ

            Khi cân nhắc các xét nghiệm tầm soát định kỳ cho nam giới, hãy bắt đầu bằng độ tuổi, mục đích khám và nguy cơ sức khỏe của bản thân. Xét nghiệm tổng quát, nam khoa và sinh sản phục vụ những câu hỏi khác nhau. Mang theo kết quả cũ, mô tả rõ triệu chứng và hỏi bác sĩ xem mỗi xét nghiệm sẽ giúp ích gì. Nếu cần tìm hiểu dịch vụ tại Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic, bạn có thể liên hệ cơ sở để được tư vấn danh mục đang cung cấp và cách đặt lịch phù hợp.

            Thông tin trong bài nhằm hỗ trợ tìm hiểu sức khỏe, không thay thế thăm khám, chẩn đoán hoặc hướng dẫn riêng của bác sĩ.

            Tài liệu tham khảo

            [1] Báo Điện tử Chính phủ, bài phản ánh danh mục khám sức khỏe định kỳ, 12/05/2026 

            [2] USPSTF, Prostate Cancer: Screening, 2018

            [3] CDC, STI Screening Recommendations

            [4] USPSTF, Prediabetes and Type 2 Diabetes: Screening, 2021

            [5] USPSTF, Colorectal Cancer: Screening, 2021

            [6] CDC, Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines - Men Who Have Sex with Men

            [7] Bộ Y tế, Thông tư 25/2026/TT-BYT, Điều 2 (sửa đổi Điều 36 Thông tư 32/2023/TT-BYT), áp dụng từ ngày 01/07/2026

            Share