Mỗi năm, vào mùa hè nắng nóng, có đến hàng nghìn trường hợp nhập viện với lý do liên quan đến các bệnh do nhiệt, trong đó sốc nhiệt là tình trạng nguy hiểm nhất. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), sốc nhiệt có thể khiến thân nhiệt tăng lên trên 40 độ C, gây tổn thương não, suy đa cơ quan và thậm chí là đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời. Vì vậy, nắm rõ cách xử trí sốc nhiệt tại chỗ là kỹ năng quan trọng giúp giảm nguy cơ biến chứng ngay trong những phút đầu tiên. Khi một người đột ngột sốt cao, da nóng đỏ, lơ mơ hoặc bất tỉnh sau khi làm việc dưới nắng nóng gay gắt cần thực hiện sơ cứu thế nào? Bài viết dưới đây của Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic sẽ hướng dẫn 5 bước quan trọng giúp sơ cứu đúng cách và giảm biến chứng nguy hiểm.

Cách xử trí sốc nhiệt tại chỗ là ngay lập tức đưa người bệnh ra khỏi môi trường nóng, làm mát cơ thể càng sớm càng tốt, nới lỏng quần áo, chườm mát hoặc lau người bằng khăn ướt và gọi cấp cứu ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu như sốt trên 40°C, lơ mơ, co giật hoặc mất ý thức. Không nên chờ người bệnh tự hồi phục vì sốc nhiệt có thể tiến triển nhanh, gây tổn thương não, suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng. Sơ cứu đúng trong những phút đầu tiên đóng vai trò quan trọng giúp giảm nguy cơ biến chứng và tăng khả năng hồi phục cho người bệnh.

Mức độ nguy hiểm của sốc nhiệt

Sốc nhiệt được xem là một trong những tình trạng cấp cứu liên quan đến nắng nóng nguy hiểm nhất hiện nay. Điều đáng lo ngại là các tổn thương do sốc nhiệt có thể xảy ra chỉ trong thời gian ngắn nếu thân nhiệt không được hạ xuống kịp thời. Nhiều nghiên cứu cho thấy nguy cơ biến chứng và tử vong tăng đáng kể khi nhiệt độ cơ thể duy trì trên 40°C trong thời gian kéo dài.

Không chỉ ảnh hưởng đến hệ thần kinh, sốc nhiệt còn có thể gây tổn thương tim, gan, thận và nhiều cơ quan quan trọng khác. Nhận biết mức độ nguy hiểm của tình trạng này là cơ sở quan trọng để hiểu vì sao cần xử trí sốc nhiệt càng sớm càng tốt. 

Sốc nhiệt có thể gây ra những hậu quả nguy hiểm như:

• Nhiệt độ cơ thể tăng quá cao làm tổn thương trực tiếp các tế bào và mô trong cơ thể.
• Não là cơ quan bị ảnh hưởng sớm nhất, dẫn đến lú lẫn, mất định hướng, co giật hoặc hôn mê.
• Tổn thương thần kinh kéo dài có thể để lại di chứng về trí nhớ và khả năng nhận thức sau khi hồi phục.
• Tim phải hoạt động quá mức để duy trì tuần hoàn và điều hòa nhiệt độ cơ thể.
• Nguy cơ rối loạn nhịp tim, tụt huyết áp hoặc suy tim cấp tăng lên ở những người có bệnh nền tim mạch.
• Mất nước nghiêm trọng khiến máu cô đặc hơn và làm giảm lưu lượng máu đến các cơ quan.
• Chức năng thận bị ảnh hưởng, làm tăng nguy cơ suy thận cấp.
• Gan có thể bị tổn thương do thiếu oxy và tác động của nhiệt độ cao kéo dài.
• Rối loạn đông máu có thể xuất hiện trong các trường hợp sốc nhiệt nặng.
• Người bệnh có thể rơi vào tình trạng suy đa cơ quan nếu không được điều trị kịp thời.
• Nguy cơ tử vong tăng cao khi thân nhiệt duy trì trên 40°C trong thời gian dài.
• Ngay cả khi được cứu sống, một số trường hợp vẫn có thể gặp các biến chứng sức khỏe kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng sau đó.

Sốc nhiệt có thể gây nguy hiểm tới tính mạng nếu không được xử trí đúng cách

Vì sao cần sơ cứu sốc nhiệt càng sớm càng tốt?

Sốc nhiệt là một trong số ít các tình trạng cấp cứu mà thời gian xử trí có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sống sót của người bệnh. Khi nhiệt độ cơ thể tăng quá cao, các tế bào bắt đầu bị tổn thương và chức năng của nhiều cơ quan quan trọng như não, tim, gan, thận nhanh chóng suy giảm. Điều đáng lo ngại là những tổn thương này có thể diễn tiến chỉ trong vài phút đến vài giờ nếu thân nhiệt không được hạ xuống kịp thời. Vì vậy, nhận biết sớm và thực hiện đúng các bước sơ cứu ngay từ đầu không chỉ giúp giảm nguy cơ biến chứng mà còn góp phần bảo vệ tính mạng người bệnh.

Có thể thấy, mỗi phút trì hoãn đều làm tăng nguy cơ tổn thương cơ quan và giảm khả năng hồi phục của người bệnh. Đây chính là lý do các chuyên gia y tế luôn khuyến cáo cần hạ thân nhiệt và sơ cứu đúng cách ngay khi nghi ngờ sốc nhiệt, thay vì chờ các triệu chứng tự cải thiện.

Sơ cứu sốc nhiệt càng sớm càng tốt để phòng ngừa biến chứng

Hướng dẫn cách xử trí sốc nhiệt tại chỗ với 5 bước cần thực hiện ngay

Khi nghi ngờ một người bị sốc nhiệt, điều quan trọng nhất là phải hành động nhanh chóng thay vì chờ các triệu chứng tự cải thiện. Trong nhiều trường hợp, những phút đầu tiên sau khi xuất hiện sốt cao, rối loạn ý thức hoặc suy giảm khả năng đáp ứng có thể quyết định khả năng hồi phục của người bệnh. Mục tiêu của sơ cứu tại chỗ là nhanh chóng đưa người bệnh ra khỏi nguồn nhiệt, hạ thân nhiệt an toàn, hỗ trợ tuần hoàn và duy trì chức năng sống trong khi chờ nhân viên y tế.

Đưa người bệnh đến nơi thoáng mát

Bước đầu tiên và quan trọng nhất trong xử trí sốc nhiệt là loại bỏ ngay tác nhân gây tăng thân nhiệt. Nếu người bệnh vẫn tiếp tục ở trong môi trường nhiệt độ cao, thân nhiệt sẽ tiếp tục tăng và các tổn thương cơ quan sẽ diễn tiến nhanh hơn. Vì vậy, ngay khi phát hiện người bệnh có dấu hiệu nghi ngờ sốc nhiệt, cần ưu tiên đưa họ đến khu vực mát mẻ, thông thoáng hoặc có điều hòa không khí trước khi thực hiện các biện pháp sơ cứu khác.

• Nhanh chóng đưa người bệnh vào nơi có bóng râm, phòng điều hòa hoặc khu vực thoáng khí.
• Tránh để người bệnh tiếp tục tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời.
• Ngừng ngay mọi hoạt động lao động hoặc vận động thể lực.
• Nếu người bệnh đang ở trong xe ô tô hoặc không gian kín nóng bức, cần đưa ra ngoài ngay lập tức.
• Đặt người bệnh nằm nghỉ ở tư thế thoải mái trên mặt phẳng an toàn.
• Nới lỏng quần áo, tháo bớt áo khoác, mũ bảo hộ hoặc các vật dụng giữ nhiệt trên cơ thể.
• Ưu tiên các loại quần áo rộng rãi để hỗ trợ quá trình tản nhiệt tự nhiên.
• Không để người bệnh tiếp tục đi lại hoặc tự di chuyển nếu xuất hiện chóng mặt, lơ mơ hoặc mất thăng bằng.
• Trong trường hợp người bệnh bất tỉnh nhưng vẫn còn thở, nên đặt ở tư thế nằm nghiêng an toàn để hạn chế nguy cơ hít sặc.
• Nếu nghi ngờ có chấn thương do té ngã khi sốc nhiệt, cần hạn chế di chuyển quá mức và gọi cấp cứu ngay.
• Đưa người bệnh ra khỏi nguồn nhiệt càng sớm sẽ giúp làm chậm quá trình tăng thân nhiệt và tạo điều kiện thuận lợi cho các bước hạ nhiệt tiếp theo.

Đưa ngay người bệnh đến nơi thoáng mát

Hạ thân nhiệt càng nhanh càng tốt

Sau khi đưa người bệnh ra khỏi môi trường nóng, mục tiêu tiếp theo là giảm thân nhiệt càng sớm càng tốt. Đây là bước quan trọng nhất vì các tổn thương não, tim và các cơ quan khác sẽ tiếp tục tiến triển nếu nhiệt độ cơ thể duy trì ở mức quá cao. Các nghiên cứu cho thấy nguy cơ biến chứng và tử vong giảm đáng kể khi thân nhiệt được hạ nhanh trong "giờ vàng" đầu tiên. Tuy nhiên, việc làm mát cần thực hiện đúng cách để tránh gây sốc nhiệt độ hoặc làm ảnh hưởng đến tuần hoàn.

• Dùng khăn ướt lau toàn thân, đặc biệt ở cổ, nách, bẹn và vùng sau đầu.
• Chườm mát tại các vị trí có nhiều mạch máu lớn để tăng hiệu quả tản nhiệt.
• Sử dụng quạt để tăng tốc độ bốc hơi mồ hôi và làm mát cơ thể.
• Có thể phun sương hoặc dùng nước mát lau người liên tục.
• Tháo bỏ quần áo dày, quần áo bó sát hoặc đồ bảo hộ giữ nhiệt.
• Duy trì môi trường thoáng khí trong suốt quá trình sơ cứu.
• Theo dõi tình trạng đáp ứng của người bệnh trong khi làm mát.
• Không dùng nước quá lạnh hoặc đá lạnh áp trực tiếp lên toàn thân trong thời gian dài.
• Không ngâm người bệnh vào bồn nước đá nếu không có nhân viên y tế hỗ trợ.
• Ưu tiên các biện pháp làm mát liên tục cho đến khi có sự hỗ trợ chuyên môn.
• Nếu thân nhiệt vẫn tăng hoặc người bệnh xuất hiện rối loạn ý thức, cần gọi cấp cứu ngay.
• Hạ thân nhiệt sớm là yếu tố quan trọng nhất giúp giảm nguy cơ tổn thương não và suy đa cơ quan.

Hạ thân nhiệt cho người bị sốc nhiệt càng sớm càng tốt

Bù nước đúng cách nếu người bệnh còn tỉnh táo

Mất nước và rối loạn điện giải là những hậu quả thường gặp ở bệnh nhân sốc nhiệt. Tuy nhiên, bù nước chỉ nên thực hiện khi người bệnh còn tỉnh táo, có khả năng nuốt bình thường và không có dấu hiệu rối loạn ý thức. Trong trường hợp người bệnh lơ mơ hoặc bất tỉnh, cố gắng cho uống nước có thể làm tăng nguy cơ sặc vào đường thở và gây biến chứng nguy hiểm hơn.

Khi bù nước cho người bệnh, cần lưu ý:

• Cho uống nước từng ngụm nhỏ thay vì uống quá nhanh hoặc quá nhiều cùng lúc.
• Ưu tiên nước mát hoặc dung dịch điện giải nếu có sẵn.
• Có thể sử dụng oresol theo đúng hướng dẫn pha chế.
• Theo dõi khả năng nuốt của người bệnh trong suốt quá trình uống.
• Không ép người bệnh uống nước nếu xuất hiện buồn nôn hoặc nôn nhiều.
• Không sử dụng đồ uống có cồn vì làm tăng tình trạng mất nước.
• Hạn chế nước ngọt có ga và đồ uống chứa nhiều caffeine.
• Không cho uống các loại thuốc hoặc thực phẩm chức năng khi chưa có chỉ định y tế.
• Tiếp tục theo dõi các dấu hiệu mất nước như khô môi, khô miệng hoặc giảm lượng nước tiểu.
• Nếu người bệnh không thể uống hoặc mất nước nặng, cần được truyền dịch tại cơ sở y tế.
• Bù nước đúng cách giúp cải thiện tuần hoàn và hỗ trợ quá trình điều hòa thân nhiệt.
• Đây là bước hỗ trợ quan trọng nhưng không thay thế cho cấp cứu chuyên môn nếu sốc nhiệt diễn tiến nặng.

Bù nước đúng cách cho người bị sốc nhiệt khi còn tỉnh táo

Theo dõi ý thức, nhịp thở và các dấu hiệu sinh tồn

Ngay cả khi người bệnh đã được đưa vào nơi mát và bắt đầu hạ thân nhiệt, nguy cơ diễn tiến nặng vẫn có thể xảy ra. Theo dõi liên tục các dấu hiệu sinh tồn là bước không thể bỏ qua trong quá trình sơ cứu. Những thay đổi về ý thức, hô hấp hoặc tuần hoàn có thể là dấu hiệu cho thấy não và các cơ quan quan trọng đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi nhiệt độ cao.

• Kiểm tra xem người bệnh còn tỉnh táo hay không.
• Đánh giá khả năng trả lời câu hỏi và nhận biết môi trường xung quanh.
• Theo dõi các biểu hiện bất thường như lú lẫn, nói nhảm hoặc mất định hướng.
• Quan sát nhịp thở có đều hay không.
• Chú ý các dấu hiệu khó thở, thở nhanh hoặc thở nông.
• Kiểm tra mạch và nhịp tim nếu có thể.
• Theo dõi màu da và mức độ đổ mồ hôi.
• Quan sát dấu hiệu co giật hoặc run cơ bất thường.
• Nếu người bệnh bất tỉnh nhưng còn thở, đặt ở tư thế nằm nghiêng an toàn.
• Nếu ngừng thở hoặc ngừng tim, cần tiến hành hồi sức tim phổi nếu được đào tạo.
• Ghi nhớ thời điểm xuất hiện các triệu chứng để cung cấp cho nhân viên y tế.
• Không để người bệnh ở một mình trong quá trình chờ cấp cứu.

Theo dõi dấu hiệu sinh tồn

Gọi cấp cứu và chuyển người bệnh đến cơ sở y tế

Sốc nhiệt là tình trạng cấp cứu y khoa và các biện pháp sơ cứu tại chỗ chỉ có vai trò hỗ trợ ban đầu. Ngay cả khi người bệnh có dấu hiệu cải thiện sau khi được làm mát, nguy cơ tổn thương cơ quan vẫn có thể tiếp tục tiến triển. Do đó, liên hệ cấp cứu và đưa người bệnh đến cơ sở y tế là bước cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng.

Những trường hợp cần gọi cấp cứu ngay gồm:

• Thân nhiệt trên 40°C hoặc sốt cao kéo dài.
• Người bệnh lơ mơ, mất định hướng hoặc không đáp ứng khi gọi.
• Xuất hiện co giật hoặc rối loạn ý thức.
• Bất tỉnh hoặc hôn mê.
• Khó thở, thở bất thường hoặc ngừng thở.
• Nhịp tim quá nhanh hoặc huyết áp tụt rõ rệt.
• Có dấu hiệu suy tuần hoàn hoặc sốc.
• Người cao tuổi, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh nền tim mạch.
• Triệu chứng không cải thiện sau khi đã thực hiện các biện pháp sơ cứu ban đầu.
• Có nghi ngờ tổn thương não hoặc biến chứng thần kinh.
• Trong quá trình vận chuyển vẫn cần tiếp tục hỗ trợ làm mát cơ thể nếu có thể.
• Đưa người bệnh đến bệnh viện sớm giúp bác sĩ kịp thời truyền dịch, kiểm soát thân nhiệt và xử trí các biến chứng nguy hiểm trước khi tổn thương cơ quan trở nên không thể hồi phục.

Gọi cấp cứu đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất

Những điều không nên làm khi xử trí sốc nhiệt

Ngoài thực hiện đúng các bước sơ cứu, tránh những sai lầm phổ biến cũng đóng vai trò quan trọng để bảo vệ tính mạng người bệnh. Có không ít trường hợp sốc nhiệt trở nên nghiêm trọng hơn do xử trí sai cách hoặc chậm trễ gọi cấp cứu. Một số hành động tưởng như vô hại như cố cho người bệnh uống nước, đắp chăn hoặc chờ tự hồi phục có thể làm tăng nguy cơ tổn thương não, suy đa cơ quan và kéo dài thời gian điều trị. Vì vậy, khi nghi ngờ sốc nhiệt, tuyệt đối tránh những điều dưới đây:

• Không để người bệnh tiếp tục ở dưới trời nắng hoặc trong môi trường nóng bức với hy vọng triệu chứng sẽ tự cải thiện.
• Không chậm trễ sơ cứu vì sốc nhiệt có thể tiến triển nhanh chỉ trong vài phút.
• Không để người bệnh tiếp tục lao động, vận động hoặc đi bộ sau khi xuất hiện các dấu hiệu sốc nhiệt.
• Không đắp chăn, mặc thêm quần áo hoặc giữ ấm cơ thể vì sẽ làm nhiệt độ tăng cao hơn.
• Không cho người bệnh uống rượu bia, nước tăng lực hoặc đồ uống chứa nhiều caffeine vì có thể làm mất nước nghiêm trọng hơn.
• Không cố ép uống nước khi người bệnh đang lơ mơ, co giật hoặc mất ý thức do nguy cơ sặc vào đường thở.
• Không tự ý sử dụng thuốc hạ sốt vì sốc nhiệt không phải là tình trạng sốt do nhiễm trùng và thuốc hạ sốt thường không có hiệu quả.
• Không ngâm toàn thân vào nước đá hoặc dùng đá lạnh phủ kín cơ thể trong thời gian dài nếu không có hướng dẫn chuyên môn.
• Không bỏ qua các dấu hiệu thần kinh như lú lẫn, nói nhảm, co giật hoặc mất ý thức vì đây là những biểu hiện cần cấp cứu khẩn cấp.
• Không tự lái xe hoặc để người bệnh tự di chuyển đến bệnh viện khi xuất hiện rối loạn ý thức.
• Không chủ quan khi thân nhiệt đã giảm vì các tổn thương cơ quan vẫn có thể tiếp tục tiến triển sau đó.
• Không trì hoãn gọi cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế khi nghi ngờ sốc nhiệt.

Làm mát cơ thể cho người bị sốc nhiệt

Sai lầm khi xử lý sốc nhiệt gây nguy hiểm cho người bệnh

Không ít trường hợp sốc nhiệt trở nên nghiêm trọng hơn không phải do bệnh tiến triển quá nhanh mà do người xung quanh xử trí sai cách trong những phút đầu tiên. Một số hành động tưởng chừng giúp người bệnh hồi phục lại vô tình làm chậm quá trình hạ thân nhiệt hoặc khiến các biến chứng diễn tiến nặng hơn. 

• Chờ người bệnh tự hồi phục thay vì tiến hành sơ cứu ngay, khiến thân nhiệt tiếp tục tăng và làm gia tăng nguy cơ tổn thương não.
• Chỉ cho người bệnh uống nước mà bỏ qua các biện pháp hạ thân nhiệt, trong khi đây mới là mục tiêu ưu tiên hàng đầu.
• Tự ý sử dụng thuốc hạ sốt vì thuốc không có tác dụng làm giảm thân nhiệt do sốc nhiệt và có thể làm chậm quá trình cấp cứu.
• Ép người bệnh uống nước khi đang lơ mơ, mất ý thức hoặc co giật, làm tăng nguy cơ sặc và suy hô hấp.
• Để người bệnh tiếp tục làm việc hoặc vận động sau khi các triệu chứng vừa thuyên giảm, khiến cơ thể tiếp tục tích tụ nhiệt.
• Không gọi cấp cứu khi xuất hiện các dấu hiệu nguy hiểm như sốt trên 40°C, rối loạn ý thức hoặc co giật.
• Ngâm toàn thân vào nước đá hoặc làm lạnh quá mức một cách đột ngột, có thể ảnh hưởng đến tuần hoàn và gây khó chịu cho người bệnh.
• Chủ quan khi thân nhiệt đã giảm mà không tiếp tục theo dõi các dấu hiệu thần kinh, tim mạch hoặc hô hấp.
• Tự điều trị tại nhà trong thời gian dài thay vì đưa người bệnh đến cơ sở y tế khi triệu chứng không cải thiện.
• Bỏ qua các nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh nền tim mạch, vốn dễ gặp biến chứng nặng hơn người bình thường.

Những sai lầm thường gặp khi xử lý sốc nhiệt

Các dấu hiệu cần theo dõi trong 24 giờ đầu sau sốc nhiệt

Ngay cả khi người bệnh đã được sơ cứu và thân nhiệt giảm xuống mức an toàn, nguy cơ biến chứng vẫn có thể tiếp tục xuất hiện trong nhiều giờ sau đó. Một số tổn thương liên quan đến não, tim, gan hoặc thận có thể tiến triển âm thầm và chỉ biểu hiện rõ sau khi các triệu chứng ban đầu đã thuyên giảm. Vì vậy, trong 24 giờ đầu sau sốc nhiệt, người bệnh cần được theo dõi sát các dấu hiệu về ý thức, hô hấp, tuần hoàn và tình trạng mất nước.

Đối với người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền tim mạch, tăng huyết áp hoặc đái tháo đường cần được theo dõi chặt chẽ hơn vì nguy cơ biến chứng sau sốc nhiệt thường cao hơn so với người khỏe mạnh. Nếu xuất hiện bất kỳ biểu hiện bất thường cần nhanh chóng xử lý đúng cách.

Cách phòng ngừa sốc nhiệt trong mùa hè

Sốc nhiệt là tình trạng nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu chủ động bảo vệ cơ thể trước tác động của thời tiết nắng nóng. Phần lớn các trường hợp sốc nhiệt xảy ra khi cơ thể phải tiếp xúc với nhiệt độ cao trong thời gian dài, mất nước kéo dài hoặc vận động quá sức dưới trời nắng gắt.

Ngoài theo dõi dự báo thời tiết, mỗi người cần xây dựng thói quen sinh hoạt phù hợp trong mùa hè để hạn chế nguy cơ tăng thân nhiệt quá mức. Đặc biệt, người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền cần chú ý hơn vì khả năng điều hòa thân nhiệt thường kém hơn người khỏe mạnh.

• Uống đủ nước trong suốt cả ngày, kể cả khi chưa cảm thấy khát để hạn chế tình trạng mất nước âm thầm.
• Tăng cường bổ sung nước và điện giải khi phải lao động ngoài trời hoặc tham gia các hoạt động thể chất cường độ cao.
• Hạn chế ra ngoài vào thời điểm nắng nóng gay gắt, đặc biệt từ 10 giờ sáng đến 16 giờ chiều.
• Sắp xếp thời gian làm việc hoặc tập luyện vào sáng sớm hoặc chiều muộn khi nhiệt độ môi trường thấp hơn.
• Mặc quần áo rộng rãi, thoáng khí và có khả năng thấm hút mồ hôi tốt.
• Đội mũ rộng vành, sử dụng ô hoặc các biện pháp che chắn khi di chuyển ngoài trời.
• Nghỉ giải lao định kỳ nếu phải làm việc trong môi trường nhiệt độ cao.
• Không để trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc thú cưng trong ô tô đóng kín dù chỉ trong thời gian ngắn.
• Duy trì không gian sống thông thoáng, sử dụng quạt hoặc điều hòa khi nhiệt độ tăng cao.
• Hạn chế sử dụng rượu bia và các đồ uống có tác dụng lợi tiểu vì có thể làm tăng nguy cơ mất nước.
• Theo dõi các dấu hiệu cảnh báo như đau đầu, chóng mặt, khát nhiều hoặc mệt lả để xử trí sớm trước khi tiến triển thành sốc nhiệt.
• Chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ nếu thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc thường xuyên làm việc trong môi trường nóng bức.

Phòng ngừa sốc nhiệt để chủ động bảo vệ cơ thể trong mùa nắng nóng

Câu hỏi thường gặp về cách xử trí sốc nhiệt

Sốc nhiệt có tự khỏi không?

Không nên chờ sốc nhiệt tự khỏi. Đây là tình trạng cấp cứu y khoa có thể tiến triển rất nhanh và gây tổn thương não, tim, gan, thận nếu không được xử trí kịp thời. Ngay khi nghi ngờ sốc nhiệt, cần nhanh chóng hạ thân nhiệt và đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được theo dõi.

Người bị sốc nhiệt có nên uống nước ngay không?

Có thể cho người bệnh uống nước từng ngụm nhỏ nếu vẫn còn tỉnh táo, tỉnh táo hoàn toàn và nuốt bình thường. Tuy nhiên, không nên ép uống nước khi người bệnh lơ mơ, nôn nhiều hoặc mất ý thức vì có thể gây sặc và làm tăng nguy cơ suy hô hấp.

Có nên dùng thuốc hạ sốt để điều trị sốc nhiệt không?

Không. Thuốc hạ sốt thường không có tác dụng đối với sốc nhiệt vì nguyên nhân không phải do nhiễm trùng. Biện pháp quan trọng nhất là hạ thân nhiệt bằng các phương pháp vật lý như lau người bằng khăn mát, chườm mát và đưa người bệnh đến nơi thoáng mát.

Sau khi sơ cứu, người bệnh có cần đến bệnh viện không?

Có. Ngay cả khi các triệu chứng đã cải thiện sau khi sơ cứu, người bệnh vẫn nên được đánh giá tại cơ sở y tế vì một số biến chứng như tổn thương thận, gan hoặc thần kinh có thể xuất hiện muộn sau nhiều giờ.

Nên đưa người bệnh đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt

Sốc nhiệt và say nắng có giống nhau không?

Không hoàn toàn giống nhau. Say nắng thường là giai đoạn nhẹ hơn với các triệu chứng như đau đầu, mệt mỏi, chóng mặt. Trong khi đó, sốc nhiệt là tình trạng nghiêm trọng hơn, có thể gây sốt trên 40°C, rối loạn ý thức, co giật, hôn mê và đe dọa tính mạng.

Ai là đối tượng có nguy cơ bị sốc nhiệt cao nhất?

Người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, người lao động ngoài trời và vận động viên tập luyện cường độ cao trong thời tiết nóng bức là những nhóm có nguy cơ sốc nhiệt cao hơn bình thường.

Trên đây là cách xử trí sốc nhiệt và theo dõi người bệnh sau khi hạ thân nhiệt, giúp giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm. Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ sốc nhiệt hoặc vẫn còn mệt mỏi, rối loạn ý thức sau khi sơ cứu, hãy đến Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic đẻ được thăm khám và kiểm tra toàn diện. 

Tài liệu tham khảo:

https://www.cdc.gov/heat-health/about/index.html?CDC_AA_refVal=https%3A%2F%2Fwww.cdc.gov

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/heat-stroke/symptoms-causes/syc-20353581?

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/21812-heatstroke?utm

https://www.nhs.uk/conditions/heat-exhaustion-heatstroke/?

*Bài viết sử dụng hình ảnh được tạo bởi AI và internet