Rất nhiều chị em, sau khi nâng ngực thắc mắc: đặt túi ngực có chụp nhũ ảnh được không? Câu trả lời là có. Người đã nâng ngực vẫn có thể chụp nhũ ảnh (mammography) khi còn mô tuyến vú cần tầm soát hoặc bác sĩ cần đánh giá một dấu hiệu bất thường. Túi ngực có thể che một phần mô trên hình X-quang, nên kỹ thuật chụp cần được điều chỉnh. NCI và FDA đều xác nhận mammography vẫn có thể thực hiện ở người có implant.[2][3]

Người bệnh nên báo tình trạng đặt túi ngay khi hẹn chụp. Kỹ thuật viên có thể sử dụng kỹ thuật Eklund, còn gọi là implant-displacement views, để đẩy túi về phía thành ngực và đưa mô vú ra trước, giúp quan sát được nhiều mô hơn.[1][2]

Nhũ ảnh chủ yếu đánh giá mô vú. Siêu âm hoặc MRI có thể được bổ sung khi hình X-quang còn hạn chế hoặc khi cần kiểm tra tính toàn vẹn của túi silicone. Mỗi phương tiện giải quyết một mục tiêu khác nhau.[1][5]

Để tìm hiểu chi tiết về phương pháp tầm soát ung thư vú cho người nâng ngực, hãy cùng theo dõi bài viết được tham vấn y khoa bởi bác sĩ Trần Quang Thảo - Bác sĩ chuyên khoa Siêu âm đến từ Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic.

Đặt túi ngực có chụp nhũ ảnh được không?

Ở người nâng ngực thẩm mỹ, mô tuyến vú vẫn còn. Lịch tầm soát vì thế được xác định dựa trên tuổi, mức nguy cơ ung thư vú, tiền sử cá nhân và hướng dẫn chuyên môn. FDA khuyến nghị người có implant thuộc nhóm cần mammography tiếp tục chụp theo lịch phù hợp.[3]

Implant có thể che một phần mô cần khảo sát. Cơ sở chẩn đoán hình ảnh nên biết trước người bệnh đã đặt túi để chuẩn bị tư thế và kỹ thuật chụp.

Tại Việt Nam, “Hướng dẫn sàng lọc phát hiện sớm ung thư vú” ban hành kèm Quyết định 3898/QĐ-BYT ngày 18/12/2025, có hiệu lực từ 12/02/2026, nêu trường hợp có đặt túi ngực cần chụp theo kỹ thuật Eklund.[1]

Người đã nâng ngực không nên tự dừng lịch tầm soát chỉ vì lo túi ảnh hưởng hình ảnh. Khi có chỉ định, bác sĩ và kỹ thuật viên sẽ lựa chọn cách chụp dựa trên đặc điểm mô vú và implant.

Người đặt túi ngực có thể chụp nhũ ảnh bằng phương pháp Eklund

Phương pháp Eklund chụp nhũ ảnh cho người đặt túi ngực

Kỹ thuật Eklund, còn gọi là Eklund views hoặc implant-displacement views, là kỹ thuật chụp nhũ ảnh dành cho người có implant. Đây không phải một phương tiện chẩn đoán riêng.[2]

Mục tiêu là đưa nhiều mô vú hơn vào trường chụp. Kỹ thuật gồm ba thao tác chính:

• Túi ngực được đẩy về phía sau, gần thành ngực.
• Mô vú được kéo ra phía trước, tách khỏi phần túi.
• Phần mô phía trước được ép và trải đều để quan sát trên X-quang.

NCI mô tả Eklund theo cơ chế này. Hướng dẫn của Bộ Y tế cũng nêu kỹ thuật Eklund nên được thực hiện ở phụ nữ có túi ngực và nhân viên chẩn đoán hình ảnh cần được đào tạo phù hợp.[1][2]

Hai tư thế cơ bản của mammography là CC, chụp từ trên xuống, và MLO, tư thế chếch trong - ngoài. Người có implant có thể cần thêm hình chuyên biệt dựa trên vị trí và độ di động của túi.

Người bệnh không cần ghi nhớ các tên tư thế. Khi đến chụp, thông tin hữu ích hơn là loại túi nếu biết, vị trí đặt túi, thời điểm phẫu thuật và các kết quả hình ảnh cũ.

Ví dụ, một phụ nữ 45 tuổi đã nâng ngực nhiều năm, không có triệu chứng và đến tầm soát theo lịch vẫn có thể thực hiện mammography. Kỹ thuật viên sẽ điều chỉnh tư thế và cách ép mô để thu nhận hình ảnh phù hợp.

Kỹ thuật Eklund dành cho người có implant

Ảnh hưởng của túi ngực với kết quả chụp nhũ ảnh

Implant có thể che một phần mô vú trên hình X-quang. Khả năng quan sát một số vùng vì thế có thể giảm, nhất là khi mô tuyến nằm sát túi hoặc implant khó di chuyển.[1][2]

Chất lượng hình ảnh chịu ảnh hưởng bởi:

• Vị trí và độ di động của implant.
• Lượng mô vú có thể đưa ra phía trước.
• Tư thế chụp và khả năng thực hiện Eklund.
• Kinh nghiệm của kỹ thuật viên và bác sĩ đọc phim.

Nếu hình ảnh vẫn chưa đủ để giải quyết câu hỏi lâm sàng, bác sĩ có thể bổ sung siêu âm hoặc cân nhắc MRI.[1]

Nghiên cứu hồi cứu đa trung tâm của Eom và cộng sự trên 1.470 người, công bố trên European Radiology năm 2026, ghi nhận implant-displacement views có tỷ lệ dương tính thật cao hơn implant-inclusion views trong quần thể nghiên cứu.[6]

Đây là bằng chứng bổ sung cho giá trị của kỹ thuật displacement. Thiết kế hồi cứu chưa đủ để khẳng định Eklund luôn vượt trội trong mọi trường hợp hoặc tự thay đổi quy trình lâm sàng hiện hành.

Mammography cần ép mô vú trong thời gian ngắn để giảm chồng lấp mô và tạo hình ảnh rõ hơn. Với người có implant, kỹ thuật chụp được điều chỉnh để đưa mô vú ra trước và hạn chế phần túi nằm trong vùng ép khi có thể.

FDA đã ghi nhận các báo cáo nghi vỡ túi liên quan đến mammography. Dữ liệu hiện có chưa cho phép xác định một tỷ lệ chính xác trong cộng đồng người đặt implant.[4]

Implant có thể che 1 phần mô vú trên hình X-quang

Nguy cơ vỡ túi khi ép vú

FDA từng rà soát các báo cáo sự cố ở người có breast implant. Một số trường hợp nghi vỡ túi trong lúc chụp đã được ghi nhận.[4]

Cơ sở dữ liệu MAUDE tiếp nhận báo cáo sự cố nhưng không phải nghiên cứu quần thể có mẫu số rõ ràng. Vì vậy, nguồn này không thể dùng để tính một tỷ lệ phần trăm đáng tin cậy về nguy cơ vỡ túi khi chụp mammography.[4]

Vỡ implant còn có thể liên quan đến:

• Tuổi của implant.
• Tổn thương hoặc suy yếu vỏ túi.
• Co thắt bao xơ.
• Chấn thương vùng ngực.
• Các yếu tố liên quan đến phẫu thuật trước đó.[5]

Một ca vỡ túi xuất hiện sau mammography chưa đủ để chứng minh lực ép là nguyên nhân duy nhất. Những khẳng định như “an toàn 100%” hoặc “nguy cơ bằng 0” cũng không phù hợp với mức độ chắc chắn của bằng chứng.

Nếu ngực mới thay đổi hình dạng, đau, sưng hoặc xuất hiện dấu hiệu gợi ý implant gặp vấn đề, người bệnh nên báo cho bác sĩ. Khi mục tiêu chính là kiểm tra vỡ túi silicone, siêu âm hoặc MRI thường phù hợp hơn mammography.[5][7]

Có nhiều nguyên nhân khiến túi ngực bị vỡ

Chuẩn bị trước khi chụp nhũ ảnh

Người đã nâng ngực không cần chuẩn bị phức tạp. Một số thông tin được cung cấp ngay từ lúc hẹn sẽ giúp cơ sở chụp chủ động hơn.

• Bước 1: Báo rõ đang có túi ngực ngay khi đặt lịch.
• Bước 2: Nếu có, mang thẻ implant hoặc thông tin về loại túi, vị trí đặt túi và thời điểm phẫu thuật.
• Bước 3: Chuẩn bị phim hoặc kết quả mammography, siêu âm, MRI trước đây để bác sĩ so sánh.
• Bước 4: Báo các triệu chứng mới như đau, sưng, khối bất thường hoặc thay đổi hình dạng ngực.

FDA khuyến nghị người bệnh thông báo tình trạng implant ngay khi đặt hẹn và ưu tiên cơ sở có nhân viên quen với chụp nhũ ảnh ở người mang túi.[3]

Theo Quyết định 3898/QĐ-BYT, tuần đầu sau phẫu thuật tại vú hoặc sau sinh thiết tại vú thuộc nhóm chống chỉ định mammography trong quy trình này.[1]

Sau phẫu thuật hoặc sinh thiết vú: Hãy báo ngày thực hiện thủ thuật cho cơ sở chẩn đoán hình ảnh để được hướng dẫn thời điểm chụp phù hợp.

Nếu đã nâng ngực nhiều năm nhưng không còn hồ sơ loại túi, người bệnh vẫn có thể đến khám. Cần cung cấp tiền sử phẫu thuật và những thông tin còn nhớ cho bác sĩ.

Có túi ngực nên chụp nhũ ảnh, siêu âm hay MRI?

Lựa chọn phương tiện phụ thuộc vào câu hỏi cần giải quyết: tầm soát ung thư vú, khảo sát một khối mới, làm rõ vùng khó thấy trên nhũ ảnh hay kiểm tra tính toàn vẹn của implant.

Mammography chủ yếu đánh giá mô vú. Siêu âm thường được dùng bổ sung. MRI có chỉ định riêng ở nhóm nguy cơ cao, tổn thương chưa được làm rõ hoặc khi cần đánh giá implant silicone.[1][5][7]

Mammography, siêu âm và MRI

Mammography là phương tiện quan trọng trong sàng lọc ung thư vú ở nhóm có chỉ định. X-quang tuyến vú có ưu thế trong nhận diện nhiều dạng bất thường, đặc biệt là vi vôi hóa.[1]

Siêu âm hữu ích khi cần phân biệt khối đặc với nang, khảo sát vùng đau, đánh giá mô vú đặc hoặc bổ sung cho khu vực khó quan sát trên mammography. Bộ Y tế không khuyến nghị dùng siêu âm đơn độc để thay nhũ ảnh trong sàng lọc ung thư vú.[1]

MRI có thể được chỉ định ở người nguy cơ ung thư vú cao hoặc khi X-quang và siêu âm  tuyến vú chưa làm rõ tổn thương nghi ngờ. Khi mục tiêu là đánh giá tính toàn vẹn của túi silicone, siêu âm và MRI không tiêm thuốc đối quang là hai phương tiện quan trọng.[5][7]

Nếu có triệu chứng gợi ý vỡ túi silicone hoặc siêu âm nghi ngờ, chưa rõ, MRI được khuyến nghị để đánh giá thêm.[5]

MRI dùng để kiểm tra implant không thay thế mammography được chỉ định để tầm soát ung thư vú. FDA nêu rõ lịch theo dõi túi silicone không thay thế các hình ảnh khác cần thiết theo tiền sử và nguy cơ của người bệnh.[5]

Các phương pháp tầm soát ung thư vú

Tần suất nên kiểm tra túi silicone bằng siêu âm hoặc MRI

Đối với người không có triệu chứng và mang túi silicone gel, FDA khuyến nghị:[5]

• Siêu âm hoặc MRI lần đầu khoảng 5 - 6 năm sau phẫu thuật.
• Sau đó kiểm tra khoảng 2 - 3 năm một lần.
• Nếu xuất hiện triệu chứng hoặc siêu âm nghi ngờ, chưa rõ, MRI được khuyến nghị để đánh giá thêm.

ACR Appropriateness Criteria cập nhật 2025, công bố năm 2026, cũng ghi nhận siêu âm và MRI không tiêm thuốc đối quang là những lựa chọn phù hợp cho theo dõi túi silicone ở mốc này.[7]

Mốc 5 - 6 năm dành cho theo dõi vỡ túi silicone không triệu chứng, không phải thời điểm bắt đầu tầm soát ung thư vú.

Túi nước muối không áp dụng cùng lịch theo dõi. Khi saline implant bị vỡ, túi thường xẹp rõ trên lâm sàng, ACR không khuyến nghị chẩn đoán hình ảnh định kỳ chỉ để kiểm tra saline implant ở người hoàn toàn không có triệu chứng.[7]

Tầm soát ung thư vú cho người đặt túi ngực

Tình trạng có implant chỉ là một phần trong kế hoạch tầm soát. Tuổi và mức nguy cơ ung thư vú là cơ sở chính để xác định thời điểm, tần suất và phương tiện hình ảnh.

Bác sĩ thường xem xét:

• Tuổi và mức nguy cơ nền.
• Tiền sử cá nhân và gia đình mắc ung thư vú.
• Đột biến BRCA1/BRCA2 nếu đã biết.
• Tiền sử xạ trị vùng ngực.
• Mật độ mô vú.
• Kết quả hình ảnh trước đây.
• Triệu chứng mới xuất hiện.

Các yếu tố giúp bác sĩ xác định thời điểm tầm soát ung thư vú cho người nâng ngực

Lịch tầm soát ung thư vú

Theo Quyết định 3898/QĐ-BYT, phụ nữ nguy cơ trung bình từ 25–39 tuổi được hướng dẫn tự khám vú hàng tháng và khám lâm sàng mỗi 1–3 năm. Nhóm 40–70 tuổi được khuyến nghị sàng lọc hằng năm bằng khám lâm sàng và X-quang tuyến vú; trường hợp mô vú đặc có thể phối hợp siêu âm.[1]

Với người trên 70 tuổi, quyết định tiếp tục hay dừng sàng lọc được cân nhắc dựa trên tuổi thọ kỳ vọng, tình trạng sức khỏe và khả năng điều trị nếu phát hiện ung thư.[1]

Ở nhóm nguy cơ cao, hướng dẫn của Bộ Y tế nêu lịch sàng lọc hằng năm bắt đầu từ 25 tuổi. Phương tiện và thời điểm cụ thể phụ thuộc nguyên nhân làm nguy cơ tăng.[1]

Các yếu tố có thể làm thay đổi kế hoạch theo dõi gồm:

• Tiền sử xạ trị vùng ngực khi còn trẻ.
• Mang đột biến BRCA1/BRCA2.
• Tiền sử cá nhân mắc ung thư vú.
• Tiền sử gia đình liên quan ung thư vú.
• Một số tổn thương tuyến vú thuộc nhóm nguy cơ cao.[1]

Người đặt túi ở tuổi 30 không mặc nhiên phải chụp mammography chỉ vì đã nâng ngực. Với phụ nữ 45 tuổi thuộc nhóm nguy cơ trung bình, implant cũng không phải lý do để tự dừng tầm soát.

Mật độ tuyến vú ảnh hưởng khả năng đọc phim. Bộ Y tế nêu phụ nữ có mô vú đặc BI-RADS C/D có khả năng phát hiện tổn thương trên X-quang thấp hơn và có thể cần phối hợp siêu âm.[1]

Khi nào không nên chờ đến lịch tầm soát?

Tầm soát dành cho người chưa có dấu hiệu gợi ý bệnh. Nếu xuất hiện bất thường mới, người bệnh nên đi khám để được đánh giá theo hướng chẩn đoán.

Nên đi khám sớm nếu xuất hiện:

• Khối mới sờ thấy ở vú.
• Tiết dịch núm vú bất thường.
• Tụt núm vú mới xuất hiện.
• Đau hoặc sưng mới, kéo dài hoặc tăng dần.
• Hạch nách bất thường.
• Ngực hoặc implant thay đổi hình dạng rõ.
• Dấu hiệu gợi ý túi ngực bị vỡ.

Các biểu hiện trên chưa khẳng định ung thư hoặc vỡ túi. Bác sĩ cần kết hợp thăm khám và chẩn đoán hình ảnh để xác định nguyên nhân.

Nâng ngực thẩm mỹ và tái tạo vú sau mastectomy cũng có cách theo dõi khác nhau:

• Nâng ngực thẩm mỹ: mô tuyến vú vẫn còn, mammography vẫn có thể cần theo lịch tầm soát.
• Cắt toàn bộ tuyến vú và tái tạo bằng implant: NCI cho biết mammography thường không được thực hiện thường quy trên bên đã tái tạo, theo dõi chủ yếu qua thăm khám và triệu chứng, trừ khi có chỉ định hình ảnh riêng.[8]
• Chỉ cắt một bên tuyến vú: bên vú tự nhiên còn lại vẫn tiếp tục mammography theo chỉ định.[8]

Dấu hiệu bất thường cần đi khám sớm

Thắc mắc về chụp nhũ ảnh ở người có túi ngực

Có cần tháo túi ngực trước khi chụp nhũ ảnh không?

Không. Người nâng ngực thẩm mỹ thường chụp mammography khi implant vẫn nằm trong cơ thể. Kỹ thuật Eklund giúp đẩy túi ra sau và kéo mô vú ra trước để tăng lượng mô quan sát được.[2]

Tháo hoặc thay túi là chỉ định điều trị riêng, không phải bước chuẩn bị thường quy trước mammography.

MRI có thay thế chụp nhũ ảnh không?

Không. MRI có thể được dùng ở người nguy cơ ung thư vú cao, khi các phương tiện khác chưa làm rõ tổn thương hoặc để đánh giá túi silicone.

Lịch siêu âm hoặc MRI theo dõi implant không thay thế mammography được chỉ định theo tuổi và nguy cơ ung thư vú.[5]

MRI không thể thay thế chụp nhũ ảnh

Chụp mammography có làm túi silicone bị vỡ không?

Các trường hợp nghi vỡ túi trong quá trình chụp mammography đã được báo cáo, nên không thể khẳng định nguy cơ bằng 0. FDA cho biết dữ liệu báo cáo sự cố không cho phép xác định chính xác tỷ lệ và chưa đủ cơ sở để nói mammography thường gây vỡ implant.[4]

Túi đặt dưới cơ có ảnh hưởng hình ảnh khác túi đặt trên cơ không?

Có thể. Vị trí implant ảnh hưởng tương quan giữa túi, cơ ngực và mô vú, từ đó có thể thay đổi lượng mô đưa được vào trường chụp và khả năng thực hiện Eklund.

Nâng ngực bao lâu thì được chụp nhũ ảnh?

Không có một mốc duy nhất cho mọi mục tiêu. Mốc 5 - 6 năm của FDA dành cho siêu âm hoặc MRI theo dõi vỡ túi silicone không triệu chứng, không phải thời điểm bắt đầu mammography.[5]

Nếu vừa phẫu thuật vú, thời điểm chụp nên được bác sĩ cân nhắc dựa trên tình trạng lành thương và hướng dẫn chuyên môn.

Sau cắt tuyến vú và tái tạo bằng túi có cần mammography không?

Phần lớn người đã cắt toàn bộ tuyến vú rồi tái tạo bằng implant không chụp mammography thường quy trên bên đã tái tạo. Nếu chỉ cắt một bên, bên vú tự nhiên còn lại vẫn tiếp tục mammography theo chỉ định.[8]

Trường hợp còn mô tuyến hoặc xuất hiện triệu chứng cần được bác sĩ đánh giá riêng.

Đặt túi ngực có chụp nhũ ảnh được không? Người đã nâng ngực vẫn có thể chụp nhũ ảnh khi có chỉ định. Hãy báo tình trạng implant ngay lúc đặt hẹn để cơ sở chẩn đoán hình ảnh chuẩn bị kỹ thuật phù hợp.

Nhũ ảnh chủ yếu đánh giá mô vú và phục vụ tầm soát ung thư. Siêu âm hoặc MRI được sử dụng bổ sung hoặc để theo dõi tính toàn vẹn của túi silicone trong những trường hợp phù hợp.

Nếu đã đến lịch tầm soát hoặc xuất hiện khối vú, đau, sưng, tiết dịch núm vú hay thay đổi hình dạng implant, người bệnh có thể liên hệ Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic để được thăm khám và lựa chọn phương tiện chẩn đoán hình ảnh dựa trên tình trạng cụ thể.

Nội dung trong bài nhằm cung cấp kiến thức sức khỏe và không thay thế chẩn đoán, tư vấn hoặc chỉ định trực tiếp của bác sĩ. Người có triệu chứng bất thường hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao nên được thăm khám để xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp.

Tài liệu tham khảo

1. Bộ Y tế. Quyết định 3898/QĐ-BYT ngày 18/12/2025, Hướng dẫn sàng lọc phát hiện sớm ung thư vú, hiệu lực từ 12/02/2026.
2. National Cancer Institute. Mammograms; Eklund Views/Implant Displacement Views.
3. U.S. Food and Drug Administration. Frequently Asked Questions About MQSA.
4. U.S. Food and Drug Administration. Breast Implant Adverse Events During Mammography.
5. U.S. Food and Drug Administration. Breast Implants - Certain Labeling Recommendations to Improve Patient Communication.
6. Eom HJ, Kim HH, Kim SH, et al. Implant-displacement views alone for breast cancer screening in women with implants: a multicenter retrospective study. European Radiology. 2026;36(7):5619–5627. PMID: 41720936. DOI: 10.1007/s00330-026-12374-1.
7. American College of Radiology. ACR Appropriateness Criteria® Breast Implant Evaluation: Update 2025. Journal of the American College of Radiology. 2026;23(4):658–680. PMID: 41711626. DOI: 10.1016/j.jacr.2026.01.013.
8. National Cancer Institute. Breast Reconstruction After Mastectomy.