Suy buồng trứng sớm là tình trạng buồng trứng suy giảm chức năng trước tuổi 40, khiến nhiều phụ nữ bất ngờ khi gặp rối loạn kinh nguyệt, giảm hormone estrogen và đặc biệt là lo lắng về khả năng sinh sản. Không ít người đặt câu hỏi suy buồng trứng sớm có ảnh hưởng đến khả năng mang thai không, có điều trị được không? Bệnh lý này không chỉ tác động đến chức năng sinh sản mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, đúng cách. Để tìm hiểu chi tiết về nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, cách chẩn đoán và điều trị hiệu quả, hãy cùng theo dõi ngay bài viết dưới đây của Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic.

Suy buồng trứng sớm là gì?

Suy buồng trứng sớm là tình trạng buồng trứng suy giảm hoặc mất chức năng hoạt động trước tuổi 40, khiến quá trình rụng trứng và sản xuất hormone sinh dục nữ, đặc biệt là estrogen, bị rối loạn. Khác với mãn kinh tự nhiên, suy buồng trứng sớm không phải lúc nào cũng xảy ra liên tục, người bệnh vẫn có thể xuất hiện rụng trứng không đều và hiếm gặp trường hợp mang thai tự nhiên.

Tình trạng này thường biểu hiện bằng kinh nguyệt thưa, không đều hoặc vô kinh kéo dài, kèm theo các triệu chứng thiếu hụt nội tiết như bốc hỏa, khô âm đạo, giảm ham muốn và thay đổi tâm trạng.

Về mặt sinh sản, suy buồng trứng sớm làm giảm dự trữ buồng trứng, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thụ thai và là nguyên nhân quan trọng gây vô sinh nữ. Nếu không được chẩn đoán và theo dõi kịp thời, tình trạng thiếu estrogen kéo dài còn làm tăng nguy cơ loãng xương, rối loạn tim mạch và suy giảm chất lượng cuộc sống. Do đó, việc hiểu đúng về suy buồng trứng sớm giúp phụ nữ chủ động thăm khám, đánh giá chức năng buồng trứng và có kế hoạch điều trị phù hợp ngay từ giai đoạn sớm.

Suy buồng trứng sớm là tình trạng buồng trứng suy giảm hoặc mất chức năng hoạt động

Nguyên nhân gây suy buồng trứng sớm ở phụ nữ

Suy buồng trứng sớm có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Trong thực tế lâm sàng, không phải trường hợp nào cũng xác định được nguyên nhân cụ thể. Các nhóm nguyên nhân thường gặp bao gồm:

• Nguyên nhân di truyền và bất thường nhiễm sắc thể liên quan đến các rối loạn gen ảnh hưởng đến sự phát triển và chức năng của buồng trứng. Thường gặp trong các hội chứng như Turner, bất thường nhiễm sắc thể X hoặc tiền đột biến gen Fragile X. Những trường hợp này thường suy giảm dự trữ buồng trứng từ rất sớm.
• Bệnh lý tự miễn do hệ miễn dịch của cơ thể tấn công nhầm vào mô buồng trứng, làm tổn thương nang noãn. Có thể đi kèm các bệnh tự miễn khác như viêm tuyến giáp, lupus ban đỏ hệ thống. Diễn tiến âm thầm, khó phát hiện nếu không làm xét nghiệm chuyên sâu.
• Tác động từ điều trị y tế như hóa trị, xạ trị trong điều trị ung thư có thể phá hủy tế bào trứng. Phẫu thuật vùng chậu hoặc cắt buồng trứng một phần làm giảm số lượng nang noãn. Một số thuốc ảnh hưởng đến trục nội tiết sinh sản.
• Yếu tố môi trường và lối sống như hút thuốc lá, tiếp xúc hóa chất độc hại, kim loại nặng, stress kéo dài, rối loạn giấc ngủ, suy dinh dưỡng,... Các yếu tố này có thể làm tăng tốc quá trình suy giảm chức năng buồng trứng.
• Nguyên nhân vô căn hiếm tỷ lệ lớn trong các ca suy buồng trứng sớm. Dù không xác định được nguyên nhân rõ ràng, chức năng buồng trứng vẫn suy giảm tiến triển theo thời gian.

Suy buồng trứng sớm do một số loại thuốc hoặc stress kéo dài

Triệu chứng và dấu hiệu nhận biết suy buồng trứng sớm

Rối loạn kinh nguyệt

Rối loạn kinh nguyệt là biểu hiện phổ biến và cũng là dấu hiệu sớm nhất của suy buồng trứng sớm khiến nhiều phụ nữ tìm đến cơ sở y tế. Ban đầu, chu kỳ kinh có thể kéo dài hơn bình thường, kinh đến không đều, lượng kinh ít dần hoặc có những tháng không có kinh. Theo thời gian, tình trạng này có thể tiến triển thành vô kinh kéo dài từ 3–4 tháng trở lên ở phụ nữ dưới 40 tuổi.

Nguyên nhân là do buồng trứng suy giảm chức năng, dẫn đến rối loạn quá trình rụng trứng và giảm tiết hormone estrogen và progesterone, hai hormone đóng vai trò điều hòa chu kỳ kinh nguyệt. Nhiều trường hợp chủ quan cho rằng đây chỉ là rối loạn nội tiết tạm thời do stress, giảm cân hoặc thay đổi sinh hoạt nên chậm đi khám.

Tuy nhiên, nếu rối loạn kinh nguyệt kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo dự trữ buồng trứng đang suy giảm. Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ chỉ định xét nghiệm hormone, siêu âm buồng trứng và đánh giá chính xác tình trạng sinh sản, từ đó có hướng theo dõi và can thiệp kịp thời.

Rối loạn kinh nguyệt là dấu hiệu sớm nhất

Triệu chứng do thiếu hụt estrogen

Khi buồng trứng suy giảm chức năng, lượng estrogen trong cơ thể giảm xuống rõ rệt, dẫn đến nhiều triệu chứng toàn thân tương tự giai đoạn mãn kinh, nhưng lại xuất hiện ở độ tuổi còn rất trẻ.

Người bệnh có thể gặp bốc hỏa, nóng bừng mặt, đổ mồ hôi ban đêm, đặc biệt rõ rệt khi thời tiết nóng hoặc căng thẳng. Bên cạnh đó là cảm giác mệt mỏi kéo dài, khó ngủ, giảm khả năng tập trung, dễ cáu gắt hoặc thay đổi tâm trạng thất thường. Nhiều phụ nữ còn gặp tình trạng khô âm đạo, giảm tiết dịch, gây đau rát khi quan hệ tình dục và ảnh hưởng đến đời sống vợ chồng.Do các triệu chứng này không đặc hiệu, người bệnh thường nhầm lẫn với stress, trầm cảm nhẹ hoặc rối loạn nội tiết thông thường.

Tuy nhiên, nếu các biểu hiện thiếu estrogen xuất hiện kèm theo rối loạn kinh nguyệt, đặc biệt ở phụ nữ dưới 40 tuổi, cần nghĩ đến khả năng suy buồng trứng sớm. Việc chẩn đoán sớm giúp kiểm soát triệu chứng và hạn chế các biến chứng lâu dài như loãng xương hay bệnh tim mạch.

Dấu hiệu thiếu hụt estrogen

Ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và tâm lý người bệnh

Một trong những dấu hiệu khiến phụ nữ lo lắng nhất khi mắc suy buồng trứng sớm chính là khả năng sinh sản bị ảnh hưởng. Do số lượng và chất lượng nang noãn suy giảm, khả năng rụng trứng tự nhiên giảm đáng kể, dẫn đến khó thụ thai hoặc vô sinh.

Nhiều trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đã cố gắng có con trong thời gian dài nhưng không thành công. Điều này gây áp lực tâm lý lớn, khiến người bệnh rơi vào trạng thái lo âu, căng thẳng hoặc trầm cảm nhẹ.

Ngoài ra, suy buồng trứng sớm còn ảnh hưởng đến hình ảnh bản thân, khiến phụ nữ cảm thấy mất tự tin, lo sợ lão hóa sớm hoặc mất thiên chức làm mẹ. Nếu không được tư vấn và hỗ trợ kịp thời, các vấn đề tâm lý này có thể làm giảm chất lượng cuộc sống và ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị. Chính vì vậy, khi gặp các dấu hiệu nghi ngờ, phụ nữ nên thăm khám sớm tại cơ sở chuyên khoa, không chỉ để đánh giá khả năng sinh sản mà còn được tư vấn toàn diện về sức khỏe thể chất và tinh thần.

Suy buồng trứng sớm ảnh hưởng đến khả năng sinh sản

Suy buồng trứng sớm có ảnh hưởng đến khả năng sinh sản không?

Câu trả lời là CÓ. Suy buồng trứng sớm ảnh hưởng trực tiếp và rõ rệt đến khả năng sinh sản của người phụ nữ. Khi buồng trứng suy giảm chức năng, số lượng và chất lượng nang noãn giảm nhanh, quá trình rụng trứng trở nên không đều hoặc ngừng hẳn. Điều này làm giảm khả năng thụ thai tự nhiên, thậm chí dẫn đến vô sinh nếu không được phát hiện và theo dõi kịp thời.

Bên cạnh đó, sự suy giảm hormone estrogen và progesterone còn ảnh hưởng đến niêm mạc tử cung, khiến môi trường làm tổ của phôi không còn thuận lợi như bình thường.

Tuy nhiên, suy buồng trứng sớm không đồng nghĩa với việc mất hoàn toàn khả năng mang thai. Trong một số trường hợp, buồng trứng vẫn có thể hoạt động gián đoạn, người bệnh vẫn có rụng trứng không thường xuyên và một tỷ lệ nhỏ phụ nữ có thể mang thai tự nhiên. Cơ hội này phụ thuộc vào mức độ suy buồng trứng, dự trữ noãn còn lại và thời điểm phát hiện bệnh.

Với sự hỗ trợ của y học hiện đại, nhiều phụ nữ được tư vấn các phương pháp hỗ trợ sinh sản phù hợp, như theo dõi rụng trứng, kích thích buồng trứng, thụ tinh trong ống nghiệm hoặc sử dụng trứng hiến tặng khi cần thiết.

Vì vậy, khi được chẩn đoán suy buồng trứng sớm, người bệnh nên chủ động thăm khám và tư vấn sớm với bác sĩ chuyên khoa, đặc biệt nếu còn mong muốn sinh con, để có kế hoạch bảo tồn và tối ưu hóa khả năng sinh sản.

Số lượng và chất lượng nang noãn giảm nhanh, quá trình rụng trứng trở nên không đều hoặc ngừng hẳn

Các phương pháp chẩn đoán suy buồng trứng sớm

Chẩn đoán suy buồng trứng sớm cần được thực hiện tại cơ sở chuyên khoa sản phụ khoa, dựa trên sự kết hợp giữa lâm sàng và các xét nghiệm cận lâm sàng. Quy trình chẩn đoán thường bao gồm:

• Đánh giá lâm sàng và tiền sử, đặc biệt là phụ nữ dưới 40 tuổi, có rối loạn kinh nguyệt kéo dài hoặc vô kinh 3- 4 tháng, đã từng phẫu thuật vùng chậu, hóa trị, xạ trị hay không, các triệu chứng thiếu hụt estrogen như bốc hỏa, khô âm đạo, rối loạn giấc ngủ,... hay không.
• Xét nghiệm nội tiết tố sinh sản bao gồm xét nghiệm FSH có tăng cao hay không (≥ 25 IU/L) trong ít nhất 2 lần xét nghiệm, cách nhau vài tuần, estradiol (E2) suy giảm, phản ánh tình trạng thiếu hụt estrogen. Và quan trọng nhất, là xét nghiệm AMH để đánh giá dự trữ buồng trứng. Có thể bổ sung xét nghiệm LH, progesterone tùy từng trường hợp.
• Siêu âm buồng trứng để đánh giá thể tích buồng trứng và số nang noãn thứ cấp (AFC). Thường ghi nhận buồng trứng nhỏ, số nang ít hoặc khó quan sát, giúp loại trừ các bệnh lý phụ khoa kèm theo.
• Xét nghiệm bổ sung khi cần thiết như xét nghiệm nhiễm sắc thể, gen di truyền trong trường hợp nghi ngờ nguyên nhân bẩm sinh, tầm soát bệnh tự miễn liên quan, đánh giá mật độ xương nếu thiếu estrogen kéo dài,..

Xét nghiệm để đánh giá khả năng dự trữ buồng trứng

Suy buồng trứng sớm có nguy hiểm không?

Suy buồng trứng sớm không chỉ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản mà còn gây ra nhiều tác động lâu dài đến sức khỏe thể chất và tinh thần nếu không được theo dõi và điều trị phù hợp. Dưới đây là những ảnh hưởng của suy buồng trứng với sức khỏe:

• Ảnh hưởng đến khả năng sinh sản do làm giảm hoặc mất khả năng rụng trứng tự nhiên dẫn đến khó thụ thai, tăng nguy cơ vô sinh và ảnh hưởng đến kết quả của các phương pháp hỗ trợ sinh sản nếu phát hiện muộn.
• Biến chứng do thiếu hụt estrogen kéo dài gây bệnh loãng xương, giảm mật độ xương, tăng nguy cơ gãy xương sớm, bệnh tim mạch, tăng nguy cơ rối loạn lipid máu, bệnh lý tim mạch sớm và teo niêm mạc âm đạo, dễ viêm nhiễm phụ khoa tái phát.
• Ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, cơ thể thường xuyên mệt mỏi, giảm năng lượng, rối loạn giấc ngủ, đau rát khi quan hệ tình dục, giảm ham muốn dẫn đến giảm sự tự tin, ảnh hưởng đến đời sống vợ chồng.
• Tác động tâm lý, gây lo âu, căng thẳng kéo dài, khiến phụ nữ dễ rơi vào trầm cảm do lo lắng về khả năng làm mẹ,...

Có thể gây tim mạch, xương khớp

Phương pháp điều trị suy buồng trứng sớm

Hiện nay, suy buồng trứng sớm chưa có phương pháp điều trị phục hồi hoàn toàn chức năng buồng trứng. Mục tiêu điều trị chủ yếu là kiểm soát triệu chứng, phòng ngừa biến chứng lâu dài và hỗ trợ khả năng sinh sản. Các phương pháp thường được áp dụng gồm:

Liệu pháp hormone thay thế (HRT)

Bổ sung estrogen và progesterone nhằm bù đắp sự thiếu hụt nội tiết giúp cải thiện các triệu chứng như bốc hỏa, khô âm đạo, rối loạn giấc ngủ và giảm nguy cơ loãng xương và bệnh tim mạch do thiếu estrogen kéo dài. Biện pháp này thường được khuyến nghị sử dụng đến độ tuổi mãn kinh sinh lý, dưới sự theo dõi của bác sĩ.

Hỗ trợ sinh sản

• Theo dõi rụng trứng và canh thời điểm quan hệ trong những trường hợp buồng trứng còn hoạt động gián đoạn.
• Thực hiện các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản như bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI), thụ tinh trong ống nghiệm (IVF)
• Trường hợp dự trữ buồng trứng suy giảm nghiêm trọng, có thể cân nhắc sử dụng trứng hiến tặng theo chỉ định chuyên môn.

Thực hiện các biện pháp hỗ trợ sinh sản giúp tăng cơ hội làm mẹ

Điều trị và phòng ngừa biến chứng

• Bổ sung canxi, vitamin D, kết hợp vận động phù hợp để bảo vệ sức khỏe xương.
• Theo dõi tim mạch và chuyển hóa định kỳ.
• Điều trị viêm nhiễm phụ khoa và các vấn đề tiết niệu – sinh dục nếu có.

Điều chỉnh lối sống và hỗ trợ tâm lý

• Duy trì chế độ ăn cân đối, hạn chế thuốc lá và các chất kích thích.
• Quản lý stress, ngủ đủ giấc, tập luyện đều đặn.
• Tư vấn tâm lý giúp người bệnh ổn định tinh thần trong quá trình điều trị.

Câu hỏi thường gặp về suy buồng trứng sớm

Suy buồng trứng sớm có chữa khỏi hoàn toàn được không?

Hiện nay, suy buồng trứng sớm chưa thể chữa khỏi hoàn toàn. Các phương pháp điều trị chủ yếu nhằm kiểm soát triệu chứng, bổ sung hormone thiếu hụt, phòng ngừa biến chứng và hỗ trợ khả năng sinh sản khi người bệnh còn nhu cầu.

Suy buồng trứng sớm có mang thai tự nhiên được không?

Một số ít trường hợp vẫn có thể mang thai tự nhiên do buồng trứng hoạt động gián đoạn. Tuy nhiên, tỷ lệ này thấp và không thể dự đoán trước. Phụ nữ nên thăm khám sớm để được tư vấn phương án phù hợp.

Xét nghiệm nào giúp phát hiện suy buồng trứng sớm?

Các xét nghiệm quan trọng gồm: FSH, Estradiol (E2), AMH và siêu âm đánh giá số nang noãn. Bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm khác tùy từng trường hợp cụ thể.

Suy buồng trứng sớm có giống mãn kinh không?

Triệu chứng có thể tương tự mãn kinh nhưng xảy ra trước 40 tuổi. Khác với mãn kinh sinh lý, suy buồng trứng sớm cần được theo dõi và điều trị để hạn chế biến chứng lâu dài.

Suy buồng trứng sớm có một số triệu chứng tương tự như mãn kinh

Điều trị hormone thay thế có an toàn không?

Liệu pháp hormone thay thế được đánh giá là an toàn khi sử dụng đúng chỉ định, đúng liều và được theo dõi định kỳ bởi bác sĩ chuyên khoa.

Khi nào nên đi khám nghi ngờ suy buồng trứng sớm?

Phụ nữ dưới 40 tuổi có rối loạn kinh nguyệt kéo dài, vô kinh, khó mang thai hoặc xuất hiện các triệu chứng thiếu estrogen nên đi khám càng sớm càng tốt.

Suy buồng trứng sớm là tình trạng không nên chủ quan, đặc biệt với phụ nữ dưới 40 tuổi và còn mong muốn sinh con. Hiểu rõ các triệu chứng và biểu hiện giúp phát hiện sớm và theo dõi đúng cách giúp kiểm soát, hạn chế biến chứng và mở ra nhiều cơ hội trong điều trị cũng như hỗ trợ sinh sản. Nếu bạn đang gặp rối loạn kinh nguyệt, khó mang thai hoặc nghi ngờ suy buồng trứng sớm, hay liên hệ và đặt lịch khám tại Phòng khám 125 Thái Thịnh ngay. Tại đây, bạn sẽ được bác sĩ chuyên khoa trực tiếp thăm khám,  đánh giá, tư vấn điều trị kịp thời, chính xác, giúp bảo vệ khả sức khỏe sinh sản và khả năng làm mẹ!