Viêm âm đạo do nấm là bệnh phụ khoa mà nhiều chị em phải đối mặt nhưng lại dễ nhầm lẫn với các dạng viêm nhiễm khác. Theo nghiên cứu từ MSD Manuals, nấm Candida có thể tồn tại trong âm đạo và có tới 15 - 2-% phụ nữ mang loại nấm này mà không có triệu chứng. Khi môi trường âm đạo mất cân bằng, nấm phát triển mạnh và gây viêm âm đạo với các biểu hiện đặc trưng như khí hư vón cục, ngứa rát dữ dội,.... Trong bài viết này, Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic sẽ cùng bạn tìm hiểu các dấu hiệu nhận biết sớm, cách phòng ngừa và điều trị hiệu quả giúp giảm nhanh các triệu chứng và hạn chế nguy cơ tái phát nhiều lần.

Viêm âm đạo do nấm là gì?

Viêm âm đạo do nấm là tình trạng viêm nhiễm xảy ra khi nấm Candida tồn tại tự nhiên trong âm đạo tồn tại quá mức và gây mất cân bằng hệ vi sinh. Bình thường, nấm Candida sẽ không gây hại, nhưng khi môi trường âm đạo thay đổi do mất cân bằng pH, thay đổi do nội tiết hoặc miễn dịch,... nấm sẽ tăng sinh nhanh và dẫn đến các triệu chứng khó chịu.

Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới WHO, có tới 75% phụ nữ từng bị viêm âm đạo ít nhất một lần trong đời, trong đó, viêm do nấm chiếm tỷ lệ cao và có nguy cơ tái phát nhiều lần.

Viêm âm đạo do nấm

Nguyên nhân gây viêm âm đạo do nấm

Viêm âm đạo do nấm chủ yếu xảy ra khi môi trường âm đạo bị mất cân bằng, tạo điều kiện thuận lợi cho nấm Candida phát triển quá mức. Có nhiều nguyên nhân khác nhau có thể gây mất cân bằng môi trường âm đạo, như thay đổi nội tiết, thói quen sinh hoạt hàng ngày,...có thể đồng thời xuất hiện khiến viêm âm đạo do nấm tái phát nhiều lần. Hiểu rõ nguyên nhân gây bệnh sẽ giúp chị em chủ động phòng tránh và hạn chế nguy cơ tái phát nhiều lần.

• Mất cân bằng hệ vi sinh âm đạo: Vi khuẩn có lợi suy giảm và nấm Candida phát triển mạnh mẽ gây bệnh.
• Sử dụng kháng sinh kéo dài: Tiêu diệt cả vi khuẩn có lợi trong âm đạo làm mất cân bằng môi trường tự nhiên tạo điều kiện cho nấm bùng phát
• Thay đổi nội tiết tố: Thường gặp ở phụ nữ mang thai, trước kỳ kinh khiến nội tiết thay đổi làm pH âm đạo biến động nên nấm dễ sinh sôi hơn
• Vệ sinh vùng kín không đúng cách: Thụt rửa sâu hoặc dùng dung dịch không phù hợp làm tổn thương niêm mạc âm đạo làm tăng nguy cơ viêm nhiễm
• Mặc đồ lót chật, ẩm ướt: Tạo môi trường nóng ẩm, đây là điều kiện lý tưởng cho nấm phát triển
• Quan hệ tình dục không an toàn: Có thể lây nhiễm nấm từ bạn tình, làm tăng nguy cơ tái nhiễm
• Suy giảm hệ miễn dịch: Cơ thể yếu, stress kéo dài sẽ làm giảm khả năng kiểm soát nấm kém

Nguyên nhân gây viêm âm đạo do nấm

Bài viết liên quan: TOP 9 nguyên nhân gây viêm âm đạo phổ biến hiện nay

Dấu hiệu viêm âm đạo do nấm điển hình

Nhận biết đúng dấu hiệu viêm âm đạo do nấm sẽ giúp chị em phân biệt với các dạng viêm nhiễm khác và đi thăm khám, xử lý, phòng ngừa hiệu quả. Khác với viêm âm đạo do vi khuẩn, viêm do nấm thường có những dấu hiệu rất đặc trưng.

Khí hư trắng vón cục như bã đậu

Một trong những dấu hiệu điển hình nhất của viêm âm đạo do nấm là sự thay đổi bất thường của khí hư. Khí hư lúc này thường có màu trắng đục, đặc và vón thành từng mảng nhỏ giống như bã đậu hoặc sữa chua. Khác với viêm do vi khuẩn, khí hư do nấm thường không có mùi hôi tanh rõ rệt, nhưng lại gây cảm giác khó chịu kéo dài. Lượng khí hư có thể ra nhiều hơn bình thường, đặc biệt vào cuối ngày hoặc sau khi vận động. Đây là dấu hiệu rất quan trọng giúp nhận biết sớm tình trạng nhiễm nấm Candida.

• Khí hư màu trắng đục, đặc quánh
• Vón cục thành từng mảng như bã đậu
• Không có mùi hoặc mùi nhẹ, không tanh
• Ra nhiều hơn bình thường, kéo dài nhiều ngày

Khí hư dạng bã đậu

Ngứa rát vùng kín dữ dội

Ngứa vùng kín là triệu chứng khiến nhiều chị em khó chịu nhất khi bị viêm âm đạo do nấm. Cảm giác ngứa có thể xuất hiện liên tục hoặc tăng lên vào ban đêm, khi mặc đồ bó sát hoặc sau khi vệ sinh không đúng cách. Trong nhiều trường hợp, việc gãi nhiều có thể gây trầy xước, khiến vùng da nhạy cảm bị tổn thương và làm tình trạng viêm trở nên nghiêm trọng hơn. Ngứa rát kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt mà còn gây mất tự tin trong cuộc sống hàng ngày.

• Ngứa nhiều ở vùng âm đạo và âm hộ
• Cảm giác nóng rát, khó chịu
• Ngứa tăng về đêm hoặc khi ẩm ướt
• Có thể gây trầy xước do gãi

Vùng kín ngứa rát, khó chịu

Đau rát khi quan hệ hoặc tiểu tiện

Khi viêm âm đạo do nấm tiến triển, niêm mạc âm đạo có thể bị kích ứng và tổn thương, dẫn đến cảm giác đau rát khi quan hệ tình dục hoặc khi đi tiểu. Điều này không chỉ gây khó chịu về thể chất mà còn ảnh hưởng đến tâm lý và chất lượng đời sống vợ chồng. Một số trường hợp còn cảm thấy khô rát, giảm độ ẩm tự nhiên của âm đạo, khiến việc quan hệ trở nên khó khăn hơn.

• Đau khi quan hệ tình dục
• Cảm giác rát khi đi tiểu
• Khô âm đạo, khó chịu khi tiếp xúc
• Có thể kèm theo cảm giác căng tức nhẹ

Đau rát khi quan hệ tình dục

Sưng đỏ và kích ứng vùng kín

Ngoài các triệu chứng bên trong, viêm âm đạo do nấm còn gây ra những thay đổi rõ rệt ở vùng kín bên ngoài. Âm hộ có thể bị sưng nhẹ, đỏ và nhạy cảm hơn bình thường. Da vùng kín trở nên dễ kích ứng, đặc biệt khi tiếp xúc với dung dịch vệ sinh, quần áo bó sát hoặc môi trường ẩm ướt. Đây là dấu hiệu cho thấy tình trạng viêm đã lan rộng và cần được chú ý sớm.

• Vùng âm hộ sưng nhẹ, đỏ
• Da nhạy cảm, dễ kích ứng
• Có thể nóng rát khi chạm vào
• Khó chịu khi mặc đồ bó hoặc ẩm

Sưng đỏ và kích ứng vùng kín

Đọc thêm: Cảnh báo những dấu hiệu viêm âm đạo chị em cần nhớ

Phân biệt viêm âm đạo do nấm và viêm âm đạo do các nguyên nhân khác

Viêm âm đạo không chỉ do nấm mà còn có thể do vi khuẩn hoặc ký sinh trùng gây ra. Mỗi loại sẽ có đặc điểm riêng về khí hư, mùi, mức độ ngứa và cách điều trị. Phân biệt đúng giúp chị em tránh nhầm lẫn và lựa chọn phương pháp xử lý phù hợp, tránh tình trạng dùng sai thuốc khiến bệnh kéo dài hoặc tái phát.

Biến chứng nguy hiểm của viêm âm đạo do nấm

Viêm âm đạo do nấm thường không quá nguy hiểm nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Tuy nhiên, bệnh lại có xu hướng dễ tái phát và gây khó chịu kéo dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống của chị em.

Trong một số trường hợp chủ quan, không điều trị hoặc điều trị sai cách, tình trạng viêm có thể lan rộng và dẫn đến các biến chứng không mong muốn. Vì vậy, dù không phải bệnh lý cấp cứu, viêm âm đạo do nấm vẫn cần được theo dõi và xử lý đúng cách để tránh hậu quả lâu dài.

• Viêm nhiễm lan rộng sang cơ quan sinh dục trên, từ âm đạo lan lên cổ tử cung, tử cung gây viêm nhiễm phức tạp hơn
• Tăng nguy cơ viêm vùng chậu là biến chứng nghiêm trọng nếu viêm kéo dài, có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản
• Tái phát nhiều lần, khó điều trị dứt điểm nếu nấm chưa được tiêu diệt hoàn toàn, dễ bùng phát khi gặp điều kiện thuận lợi
• Ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt vì gây ngứa rát, khó chịu kéo dài, gây mất tự tin trong sinh hoạt hàng ngày.
• Đau khi quan hệ tình dục, làm giảm chất lượng đời sống vợ chồng, gây tâm lý e ngại, căng thẳng.
• Nguy cơ lây nhiễm cho bạn tình vì nấm có thể lây qua quan hệ tình dục dẫn đến tái nhiễm chéo.

Biến chứng do viêm âm đạo gây ra

Đọc thêm: Viêm âm đạo có nguy hiểm không? Cảnh báo biến chứng nguy hiểm

Cách điều trị viêm âm đạo do nấm hiệu quả

Viêm âm đạo do nấm hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả nếu xác định đúng nguyên nhân và áp dụng phương pháp phù hợp. Tuy nhiên, do bệnh dễ tái phát, việc điều trị cần kết hợp giữa dùng thuốc và thay đổi thói quen sinh hoạt để đạt hiệu quả lâu dài.

• Sử dụng thuốc kháng nấm theo chỉ định bác sĩ gồm thuốc đặt âm đạo giúp diệt nấm tại chỗ kết hợp cùng thuốc uống trong trường hợp nặng hoặc tái phát nhiều lần. Cần dùng đủ liều, đúng thời gian để tránh tái phát
• Không tự ý mua thuốc điều trị tránh dùng sai thuốc khiến nấm kháng thuốc, làm triệu chứng nặng hơn hoặc kéo dài.
• Điều trị đồng thời cho bạn tình để giảm nguy cơ lây nhiễm chéo, hạn chế tình trạng tái phát nhiều lần.
• Vệ sinh vùng kín đúng cách, nhẹ nhàng, không thụt rửa sâu, dùng dung dịch vệ sinh phù hợp.
• Thay đổi thói quen sinh hoạt, ưu tiên đồ lót thoáng, chất liệu cotton, tránh môi trường ẩm ướt kéo dài, ngăn ngừa nấm phát triển.
• Tăng cường sức đề kháng, ăn uống đầy đủ, bổ sung lợi khuẩn và nghỉ ngơi hợp lý, tránh căng thẳng.

Dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ

Khi nào cần bạn đi thăm khám bác sĩ?

Viêm âm đạo có thể tự khỏi không? Viêm âm đạo do nấm có thể dễ nhận biết qua các triệu chứng điển hình, nhưng không thể tự xử lý ở nhà. Thăm khám đúng thời điểm giúp xác định chính xác nguyên nhân, tránh nhầm lẫn với các dạng viêm khác và ngăn ngừa biến chứng.

• Khí hư bất thường kéo dài nhiều ngày với tình trạng trắng đục, vón cục như bã đậu, ra nhiều mà không cải thiện sau khi vệ sinh.
• Ngứa rát vùng kín dữ dội liên tục, ngứa tăng về đêm, gây khó chịu và ảnh hưởng đến sinh hoạt.
• Triệu chứng không cải thiện sau vài ngày dù đã thay đổi thói quen sinh hoạt, bệnh có xu hướng nặng hơn.
• Đau khi quan hệ hoặc tiểu tiện, ảnh hưởng đến đời sống hàng ngày.
• Viêm âm đạo tái phát nhiều lần trong thời gian ngắn có thể do điều trị chưa đúng cách.
• Đang mang thai hoặc có bệnh nền do thay đổi nội tiết
• Đã tự dùng thuốc nhưng không hiệu quả do dùng sai thuốc.

Thăm khám với bác sĩ sản phụ khoa

Câu hỏi thường gặp về viêm âm đạo do nấm

Viêm âm đạo do nấm có tự khỏi không?

Trong một số trường hợp nhẹ, triệu chứng có thể giảm tạm thời khi bạn thay đổi thói quen vệ sinh hoặc sinh hoạt. Tuy nhiên, bệnh không thể tự khỏi hoàn toàn vì nấm Candida vẫn tồn tại trong âm đạo. Nếu không điều trị đúng cách, bệnh rất dễ tái phát.

Viêm âm đạo do nấm có lây không?

Có. Nấm có thể lây qua quan hệ tình dục, đặc biệt khi không sử dụng biện pháp bảo vệ. Ngoài ra, việc dùng chung đồ cá nhân hoặc vệ sinh không đúng cách cũng có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm.

Bao lâu thì viêm âm đạo do nấm khỏi?

Thời gian điều trị thường:

• Trường hợp nhẹ: khoảng 5–7 ngày
• Trường hợp nặng hoặc tái phát: có thể kéo dài hơn

Điều trị theo phác đồ của bác sĩ giúp bệnh nhanh khỏi hơn

Có nên tự mua thuốc điều trị tại nhà?

Không nên. Tự ý dùng thuốc khi chưa xác định đúng nguyên nhân có thể:

• Làm bệnh nặng hơn
• Gây kháng thuốc
• Dễ tái phát nhiều lần

Viêm âm đạo do nấm có nguy hiểm không?

Bệnh thường không quá nguy hiểm nếu được điều trị sớm. Tuy nhiên, nếu kéo dài có thể gây biến chứng như Viêm vùng chậu và ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản.

Làm sao để phòng ngừa viêm âm đạo do nấm tái phát?

• Vệ sinh vùng kín đúng cách
• Mặc đồ lót thoáng, sạch
• Không lạm dụng kháng sinh
• Tăng cường sức đề kháng

Viêm âm đạo do nấm là bệnh lý phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan và tự ý mua thuốc điều trị, tránh để bệnh tái phát nhiều lần, làm tăng nguy cơ biến chứng, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Khi có dấu hiệu bất thường, chị em nên chủ động thăm khám để được chẩn đoán chính xác. Nếu cần tư vấn và điều trị an toàn, hiệu quả, hãy đến Phòng khám 125 Thái Thịnh để được bác sĩ hỗ trợ tận tình, giúp bảo vệ sức khỏe phụ khoa.

Tài liệu tham khảo:

https://www.cdc.gov/candidiasis/?CDC_AAref_Val=https://www.cdc.gov/fungal/diseases/candidiasis/genital/index.html