Viêm âm đạo do vi khuẩn rất dễ bị bỏ qua vì các triệu chứng của bệnh không gây khó chịu, ngứa ngáy như các dạng viêm khác. Tuy nhiên, nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây biến chứng nguy hiểm. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), viêm âm đạo do vi khuẩn (BV) là nguyên nhân phổ biến khiến khí hư bất thường, với tỷ lệ mắc phải trong khoảng từ 23- 29% phụ nữ đang trong độ tuổi sinh sản trên toàn cầu. Khi hệ vi sinh âm đạo mất cân bằng, vi khuẩn có hại phát triển mạnh, dẫn đến khí hư loãng và mùi tanh. Nhận biết sớm dấu hiệu giúp chủ động điều trị và tránh biến chứng ảnh hưởng sức khỏe sinh sản.

Viêm âm đạo do vi khuẩn là gì?

Viêm âm đạo do vi khuẩn là rối loạn hệ vi sinh âm đạo khi cân bằng giữa vi khuẩn có lợi và có hại bị phá vỡ. Bình thường, lợi khuẩn Lactobacillus duy trì độ pH ổn định và ngăn chặn tác nhân gây bệnh trong môi trường âm đạo. Khi lợi khuẩn giảm, vi khuẩn hại như Gardnerella vaginalis phát triển mạnh và gây viêm.

Điểm đặc trưng của viêm âm đạo do vi khuẩn không phải là do một loại vi khuẩn cụ thể, mà là do sự mất cân bằng hệ vi sinh. Khi lợi khuẩn giảm, môi trường âm đạo trở nên thuận lợi cho vi khuẩn kỵ khí sinh sôi, từ đó dẫn đến các triệu chứng như khí hư bất thường, mùi tanh khó chịu. Tình trạng này có thể bị kích hoạt bởi nhiều yếu tố như vệ sinh sai cách, thụt rửa âm đạo hoặc thay đổi nội tiết.

Viêm âm đạo do vi khuẩn gây mùi hôi khó chịu

Nguyên nhân gây viêm âm đạo do vi khuẩn

Viêm âm đạo do vi khuẩn chủ yếu xuất phát từ sự mất cân bằng hệ vi sinh trong âm đạo, khiến vi khuẩn có hại phát triển mạnh và lấn át lợi khuẩn. Có nhiều yếu tố trong sinh hoạt và nội tiết có thể làm thay đổi môi trường này. Nhận diện đúng nguyên nhân không chỉ giúp điều trị hiệu quả mà còn hạn chế nguy cơ tái phát nhiều lần.

• Thụt rửa âm đạo hoặc vệ sinh sai cách làm mất lớp bảo vệ tự nhiên của lợi khuẩn, thay đổi độ pH âm đạo, tạo điều kiện cho vi khuẩn có hại phát triển
• Quan hệ tình dục không an toàn làm thay đổi môi trường âm đạo sau quan hệ, tăng nguy cơ tiếp xúc với vi khuẩn từ bạn tình,... là yếu tố làm mất cân bằng hệ vi sinh
• Sử dụng dung dịch vệ sinh không phù hợp, có chứa chất tẩy rửa mạnh, gây kích ứng và phá vỡ môi trường tự nhiên, khiến lợi khuẩn suy giảm
• Thay đổi nội tiết tố thường gặp ở phụ nữ mang thai, sau sinh hoặc trước kỳ kinh, làm thay đổi làm pH âm đạo biến động khiến vi khuẩn có hại dễ phát triển hơn
• Mặc đồ lót chật, ẩm ướt tạo môi trường kín, nóng ẩm, thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi
• Suy giảm hệ miễn dịch, cơ thể yếu, stress kéo dài làm giảm khả năng kiểm soát vi khuẩn 
• Sử dụng kháng sinh kéo dài tiêu diệt cả vi khuẩn có lợi, làm hệ vi sinh bị rối loạn

Vi khuẩn là một trong 2 nguyên nhân chính gây viêm âm đạo

Dấu hiệu viêm âm đạo do vi khuẩn

Nhận biết đúng dấu hiệu viêm âm đạo do vi khuẩn giúp chị em phân biệt với các dạng viêm khác, đặc biệt là viêm âm đạo do nấm. Khác với tình trạng nhiễm nấm thường gây ngứa dữ dội, viêm do vi khuẩn lại có biểu hiện âm thầm hơn nhưng rất đặc trưng, đặc biệt là về tính chất khí hư và mùi.

Khí hư loãng, màu xám hoặc trắng

Một trong những dấu hiệu sớm và phổ biến nhất của viêm âm đạo do vi khuẩn là sự thay đổi bất thường của khí hư. Thay vì trong suốt hoặc hơi trắng như bình thường, khí hư lúc này trở nên loãng hơn, có màu trắng đục hoặc xám nhạt. Lượng khí hư thường ra nhiều hơn, có thể khiến vùng kín luôn trong trạng thái ẩm ướt và khó chịu. Đây là biểu hiện cho thấy môi trường âm đạo đã bị mất cân bằng, tạo điều kiện cho vi khuẩn có hại phát triển mạnh.

Khí hư trong trường hợp này thường không vón cục như viêm do nấm, mà có xu hướng loãng, dễ chảy và lan rộng. Chính sự thay đổi này là dấu hiệu quan trọng giúp chị em nhận biết sớm tình trạng viêm do vi khuẩn.

• Khí hư loãng, không đặc
• Màu trắng đục hoặc xám
• Ra nhiều hơn bình thường
• Gây cảm giác ẩm ướt kéo dài

Khí hư loãng, màu xám hoặc trắng

Mùi tanh như cá đặc trưng

Mùi tanh khó chịu là dấu hiệu đặc trưng nhất của viêm âm đạo do vi khuẩn, giúp phân biệt rõ ràng với các dạng viêm khác. Mùi này thường được mô tả giống như mùi cá ươn và có xu hướng rõ rệt hơn sau khi quan hệ tình dục hoặc vào cuối ngày. Nguyên nhân là do các vi khuẩn kỵ khí phát triển mạnh, tạo ra các hợp chất gây mùi đặc trưng.

Không giống như viêm do nấm (thường không có mùi), viêm do vi khuẩn gần như luôn đi kèm với mùi tanh rõ rệt. Điều này khiến nhiều chị em cảm thấy mất tự tin trong sinh hoạt và giao tiếp hàng ngày. Nếu mùi càng nặng, tình trạng mất cân bằng hệ vi sinh càng nghiêm trọng.

• Mùi tanh như cá ươn
• Mùi rõ hơn sau quan hệ
• Có thể tăng vào cuối ngày
• Gây khó chịu, mất tự tin

Khí hư có mùi hôi khó chịu

Ít ngứa nhưng khó chịu kéo dài

Khác với viêm âm đạo do nấm thường gây ngứa dữ dội, viêm do vi khuẩn lại ít gây ngứa hơn. Tuy nhiên, chị em vẫn có thể cảm thấy khó chịu âm ỉ, đặc biệt là khi vùng kín luôn trong tình trạng ẩm ướt do khí hư ra nhiều. Cảm giác này có thể không rõ ràng ngay từ đầu nhưng kéo dài dai dẳng, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày.

Chính vì triệu chứng không quá “rầm rộ”, nhiều người dễ chủ quan và bỏ qua, dẫn đến bệnh kéo dài hoặc tiến triển nặng hơn. Đây là lý do viêm âm đạo do vi khuẩn thường bị phát hiện muộn hơn so với các dạng viêm khác.

• Ngứa nhẹ hoặc hầu như không ngứa
• Cảm giác khó chịu kéo dài
• Ẩm ướt vùng kín
• Dễ bị bỏ qua do triệu chứng không rõ ràng

Ít gây ngứa ngáy nhưng rất khó chịu

Đau nhẹ khi quan hệ hoặc tiểu tiện

Khi tình trạng viêm tiến triển, niêm mạc âm đạo có thể bị kích ứng, dẫn đến cảm giác đau nhẹ khi quan hệ tình dục hoặc khi đi tiểu. Mặc dù không quá dữ dội, nhưng cảm giác này vẫn gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và tâm lý của chị em.

Trong một số trường hợp, người bệnh có thể cảm thấy rát nhẹ khi tiểu hoặc khó chịu khi tiếp xúc, đặc biệt khi tình trạng viêm kéo dài mà không được điều trị. Đây là dấu hiệu cho thấy viêm âm đạo đã bắt đầu ảnh hưởng đến các mô xung quanh.

• Đau nhẹ khi quan hệ
• Cảm giác rát khi tiểu tiện
• Khó chịu khi tiếp xúc vùng kín
• Ảnh hưởng đến sinh hoạt vợ chồng

Đau khi quan hệ hoặc tiểu tiện

Đọc thêm: Cảnh báo những dấu hiệu viêm âm đạo chị em cần nhớ

Phân biệt viêm âm đạo do vi khuẩn và những nguyên nhân khác

Viêm âm đạo do vi khuẩn rất dễ bị nhầm lẫn với các dạng viêm khác, đặc biệt là viêm do nấm và trùng roi. Tuy nhiên, mỗi loại có những đặc điểm riêng về khí hư, mùi, cảm giác ngứa và mức độ khó chịu. Nếu phân biệt đúng nguyên nhân gây viêm âm đạo, không chỉ giúp chị em nhận biết chính xác tình trạng mình gặp phải mà còn tránh tự ý dùng sai thuốc, khiến bệnh kéo dài hoặc tái phát.

Biến chứng của viêm âm đạo do vi khuẩn

Viêm âm đạo do vi khuẩn thường không gây nguy hiểm ngay lập tức nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Tuy nhiên, đây là tình trạng không nên chủ quan vì bệnh liên quan trực tiếp đến sự mất cân bằng hệ vi sinh âm đạo.

Khi vi khuẩn có hại phát triển mạnh mà không được kiểm soát, chúng có thể lan rộng và ảnh hưởng đến các cơ quan sinh dục khác. Ngoài ra, bệnh còn có xu hướng tái phát nhiều lần, gây khó chịu kéo dài và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Trong một số trường hợp, viêm âm đạo do vi khuẩn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh phụ khoa nghiêm trọng hơn như viêm vùng chậu và ảnh hưởng đến khả năng mang thai tự nhiên của nữ giới.

• Viêm nhiễm lan rộng: Vi khuẩn có thể lan lên cổ tử cung, tử cung, gây viêm nhiễm phức tạp hơn
• Tăng nguy cơ viêm vùng chậu: Biến chứng nghiêm trọng nếu không điều trị, có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản
• Dễ tái phát nhiều lần: Do hệ vi sinh chưa được cân bằng lại hoặc điều trị chưa triệt để
• Ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt: Khí hư và mùi khó chịu kéo dài gây mất tự tin trong giao tiếp
• Tăng nguy cơ lây nhiễm qua đường tình dục: Môi trường âm đạo bị tổn thương dễ nhiễm thêm các tác nhân khác

Biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời

Dấu hiệu cảnh báo viêm âm đạo do vi khuẩn tiến triển nặng

Không phải mọi trường hợp viêm âm đạo do vi khuẩn đều nghiêm trọng, nhưng nếu các dấu hiệu kéo dài hoặc có xu hướng nặng lên, chị em tuyệt đối không nên chủ quan. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy tình trạng mất cân bằng hệ vi sinh đã tiến triển, vi khuẩn có hại phát triển mạnh và bắt đầu ảnh hưởng đến các cơ quan sinh sản lân cận. 

• Khí hư ra nhiều bất thường, kéo dài không dứt trong nhiều ngày, không thay đổi dù vừa vệ sinh
• Mùi tanh nặng hơn, lan rộng và khó kiểm soát kể cả khi không vận động, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày.
• Đau rát khi quan hệ hoặc tiểu tiện tăng dần, rõ rệt hơn trước, kèm theo kích ứng vùng kín.
• Xuất hiện đau bụng dưới hoặc cảm giác nặng vùng chậu, đau âm ỉ tăng dần, lan xuống vùng lưng dưới.
• Tái phát nhiều lần trong thời gian ngắn, triệu chứng lặp lại liên tục.
• Không đáp ứng với các biện pháp xử lý thông thường, triệu chứng ngày càng rõ rệt.

Viêm âm đạo tiến triển nặng gây khí hư bất thường kéo dài

Cách điều trị và phòng ngừa viêm âm đạo do vi khuẩn

Viêm âm đạo do vi khuẩn có thể điều trị hiệu quả nếu áp dụng đúng phương pháp và kết hợp với thay đổi thói quen sinh hoạt. Tuy nhiên, do bệnh liên quan đến sự mất cân bằng hệ vi sinh, điều trị không chỉ dừng ở dùng thuốc mà còn cần chú trọng phòng ngừa để hạn chế tái phát.

• Sử dụng thuốc theo chỉ định bác sĩ, thường là kháng sinh đường uống hoặc đặt âm đạo giúp tiêu diệt vi khuẩn có hại
• Không tự ý mua thuốc điều trị vì dễ dùng sai loại thuốc, có thể khiến bệnh nặng hơn hoặc kéo dài
• Hạn chế thụt rửa âm đạo, không làm sạch sâu bằng dung dịch mạnh, chỉ vệ sinh bên ngoài nhẹ nhàng
• Lựa chọn dung dịch vệ sinh phù hợp, ưu tiên sản phẩm dịu nhẹ, pH cân bằng, tránh sản phẩm có chất tẩy rửa mạnh
• Quan hệ tình dục an toàn, sử dụng biện pháp bảo vệ giúp giảm nguy cơ lây nhiễm và tái phát
• Giữ vùng kín luôn khô thoáng, mặc đồ lót cotton, thay thường xuyên, tránh mặc đồ ẩm hoặc bó sát
• Tăng cường sức đề kháng, ăn uống đầy đủ, bổ sung lợi khuẩn, hạn chế stress, nghỉ ngơi hợp lý

Phòng ngừa viêm âm đạo do vi khuẩn

Câu hỏi thường gặp về viêm âm đạo do vi khuẩn

Viêm âm đạo do vi khuẩn có tự khỏi không?

Trong một số trường hợp nhẹ, triệu chứng có thể giảm tạm thời khi chị em thay đổi thói quen vệ sinh. Tuy nhiên, bệnh không thể tự khỏi hoàn toàn vì sự mất cân bằng hệ vi sinh vẫn tồn tại. Nếu không điều trị đúng cách, vi khuẩn có hại sẽ tiếp tục phát triển và gây tái phát.

Viêm âm đạo do vi khuẩn có lây không?

Viêm âm đạo do vi khuẩn không được xếp vào nhóm bệnh lây truyền qua đường tình dục, nhưng vẫn có thể liên quan đến hoạt động tình dục. Quan hệ không an toàn có thể làm thay đổi môi trường âm đạo và tăng nguy cơ mắc bệnh hoặc tái phát.

Viêm âm đạo do vi khuẩn khác gì với viêm do nấm?

• Viêm do vi khuẩn: khí hư loãng, mùi tanh như cá, ít ngứa
• Viêm do nấm: khí hư đặc như bã đậu, ngứa nhiều, ít mùi

Nguyên nhân và dấu hiệu viêm âm đạo do nấm và vi khuẩn khác hẳn nhau

Điều trị viêm âm đạo do vi khuẩn mất bao lâu?

• Trường hợp nhẹ: khoảng 5–7 ngày
• Trường hợp nặng hoặc tái phát: có thể kéo dài hơn

Có nên tự mua thuốc điều trị tại nhà không?

Không nên. Việc tự ý dùng thuốc có thể:

• Dùng sai loại nhầm với viêm do nấm
• Làm mất cân bằng hệ vi sinh nặng hơn
• Gây tái phát nhiều lần

Viêm âm đạo do vi khuẩn có nguy hiểm không?

Bệnh không quá nguy hiểm nếu được điều trị sớm, nhưng nếu kéo dài có thể gây biến chứng như Viêm vùng chậu và ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản.

Làm sao để phòng ngừa viêm âm đạo do vi khuẩn tái phát?

• Vệ sinh đúng cách, không thụt rửa sâu
• Quan hệ an toàn
• Giữ vùng kín khô thoáng
• Tăng cường sức đề kháng

Với những thông tin được chia sẻ từ bài viết, mong rằng bạn đã có thể nhận biết được những dấu hiệu đặc trưng của viêm âm đạo do vi khuẩn gây ra. Đây là bệnh lý phổ biến nhưng nếu chủ quan có thể tái phát nhiều lần và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Nếu bạn đang có những dấu hiệu bất thường, nghi ngờ viêm âm đạo, hãy đến ngay Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic để được thăm khám và điều trị hiệu quả.

Tài liệu tham khảo:

https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/bacterial-vaginosis

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/yeast-infection/symptoms-causes/syc-20378999

https://www.nhs.uk/conditions/thrush-in-men-and-women/