Tết là dịp gia đình sum họp, nhưng kéo theo đó là chế độ ăn uống nhiều chất béo, rượu bia và ít vận động khiến các chỉ số trong cơ thể có nhiều thay đổi. Theo thống kê của Bộ Y tế, hơn 30% người trưởng thành Việt Nam bị mỡ máu cao và hơn 4% mắc tiểu đường. Vì vậy, cơ thể rất dễ gặp phải tình trạng rối loạn chuyển hóa như men gan tăng cao, mỡ máu và đường huyết, đặc biệt là ở người lớn tuổi hoặc có bệnh nền từ trước đó. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khám sức khỏe định kỳ 1-2 lần mỗi năm giúp phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn. Dưới đây là 5 xét nghiệm nên làm sau Tết giúp bạn chủ động theo dõi và phát hiện sớm các vấn đề về sức khỏe để có thể xử lý kịp thời.
Vì sao nên làm xét nghiệm sức khỏe sau Tết?
Sau Tết, cơ thể thường phải thích nghi với những thay đổi lớn về chế độ ăn uống và sinh hoạt như ăn nhiều dầu mỡ, thực phẩm giàu đạm, sử dụng rượu bia thường xuyên và ít vận động. Những yếu tố này có thể khiến các chỉ số sức khỏe như men gan, mỡ máu, đường huyết tăng âm thầm mà không biểu hiện triệu chứng rõ ràng. Việc làm xét nghiệm sức khỏe sau Tết giúp kiểm tra toàn diện tình trạng cơ thể, phát hiện sớm các rối loạn chuyển hóa và bệnh lý tiềm ẩn, từ đó có hướng điều chỉnh kịp thời, tránh để bệnh tiến triển nặng hơn.
Nguyên nhân khiến việc xét nghiệm sau Tết trở nên cần thiết
- Ăn uống dư thừa năng lượng, giàu chất béo, đường và muối, làm tăng nguy cơ mỡ máu cao và gan nhiễm mỡ.
- Uống nhiều rượu bia khiến gan phải hoạt động quá mức, dễ dẫn đến tăng men gan nếu không được kiểm soát.
- Tăng cân nhanh sau Tết đột ngột là dấu hiệu cảnh báo rối loạn chuyển hóa và nguy cơ tim mạch.
- Ít vận động kéo dài làm chậm quá trình trao đổi chất, ảnh hưởng đến đường huyết và tiêu hóa.
- Bệnh nền dễ tái phát như tiền sử tiểu đường, gout, mỡ máu cần kiểm tra sớm để tránh biến chứng.
Tết là dịp tụ họp gia đình với chế độ dinh dưỡng giàu chất béo khiến các chỉ số cơ thể thay đổi
Những vấn đề sức khỏe thường gặp sau Tết
Sau kỳ nghỉ Tết, nhiều người gặp phải các vấn đề sức khỏe do thay đổi đột ngột thói quen sinh hoạt, ăn uống không điều độ và sử dụng rượu bia kéo dài. Những rối loạn này có thể xuất hiện âm thầm nhưng ảnh hưởng lâu dài nếu không được kiểm tra và xử lý sớm. Dưới đây là các vấn đề sức khỏe thường gặp sau Tết mà bạn không nên chủ quan:
- Tăng men gan do uống nhiều rượu bia, ăn nhiều thực phẩm giàu đạm khiến gan phải làm việc quá tải, dẫn đến tăng men gan và nguy cơ gan nhiễm mỡ.
- Rối loạn mỡ máu vì chế độ ăn nhiều dầu mỡ, bánh kẹo, đồ ngọt làm tăng cholesterol và triglycerid, gia tăng nguy cơ xơ vữa động mạch và bệnh tim mạch.
- Tăng đường huyết nguyên nhân vì ăn nhiều tinh bột, đồ ngọt và ít vận động khiến đường huyết tăng cao, đặc biệt nguy hiểm với người có nguy cơ hoặc tiền sử đái tháo đường.
- Tăng acid uric từ thực phẩm giàu đạm như thịt đỏ, hải sản, bia rượu làm acid uric tăng, dễ khởi phát các cơn gout cấp.
- Rối loạn tiêu hóa vì ăn uống thất thường gây đầy bụng, khó tiêu, táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài sau Tết.
- Tăng cân, béo phì bởi lượng calo nạp vào vượt quá nhu cầu trong khi vận động ít khiến cân nặng tăng nhanh, ảnh hưởng đến tim mạch và chuyển hóa.
Men gan cao, mỡ máu, đường huyết tăng,… là những vấn đề phổ biến sau Tết nhiều người gặp phải
Gợi ý TOP 5 xét nghiệm nên làm sau Tết để kiểm tra sức khỏe
Dưới đây là những loại xét nghiệm nên làm sau Tết, giúp bạn chủ động kiểm tra sức khỏe và phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn.
Xét nghiệm máu tổng quát
Xét nghiệm máu tổng quát là bước kiểm tra cơ bản nhưng rất quan trọng sau Tết, giúp đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe. Thông qua các chỉ số như hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu, bác sĩ có thể phát hiện sớm tình trạng thiếu máu, nhiễm trùng hoặc rối loạn miễn dịch.
Ngoài ra, xét nghiệm này còn phản ánh phần nào tình trạng viêm và khả năng đáp ứng của cơ thể sau thời gian ăn uống, sinh hoạt thất thường. Với những người cảm thấy mệt mỏi kéo dài, suy nhược hoặc hay ốm sau Tết, xét nghiệm máu tổng quát giúp xác định nguyên nhân và định hướng các xét nghiệm chuyên sâu hơn nếu cần thiết.
Xét nghiệm máu tổng quát
Xét nghiệm chức năng gan
Sau Tết, gan là cơ quan chịu ảnh hưởng nhiều nhất do phải xử lý lượng lớn rượu bia, chất béo và đạm. Xét nghiệm chức năng gan thông qua các chỉ số AST, ALT, GGT giúp đánh giá mức độ tổn thương gan và khả năng chuyển hóa của cơ quan này.
Tăng men gan thường không có triệu chứng rõ ràng nhưng nếu kéo dài có thể dẫn đến gan nhiễm mỡ, viêm gan hoặc xơ gan. Vì vậy, xét nghiệm gan sau Tết đặc biệt cần thiết với người uống nhiều rượu bia, ăn uống dư thừa hoặc có tiền sử bệnh gan.
Xét nghiệm chức năng gan
Xét nghiệm mỡ máu
Xét nghiệm mỡ máu giúp đo nồng độ cholesterol toàn phần, LDL, HDL và triglycerid trong máu. Chế độ ăn nhiều dầu mỡ, bánh kẹo và ít vận động trong dịp Tết dễ làm các chỉ số này tăng cao. Rối loạn mỡ máu là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây xơ vữa động mạch, tăng huyết áp và các bệnh tim mạch nguy hiểm.
Làm xét nghiệm mỡ máu sau Tết giúp phát hiện sớm tình trạng bất thường, từ đó điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt phù hợp để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Xét nghiệm mỡ máu
Xét nghiệm đường huyết
Xét nghiệm đường huyết giúp kiểm tra lượng glucose trong máu và phát hiện sớm nguy cơ tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường. Sau Tết, việc tiêu thụ nhiều đồ ngọt, tinh bột và ít vận động khiến đường huyết dễ tăng cao, ngay cả ở người chưa từng mắc bệnh.
Ngoài xét nghiệm glucose máu lúc đói, chỉ số HbA1c còn phản ánh mức đường huyết trung bình trong 2–3 tháng gần đây. Đây là xét nghiệm quan trọng với người trung niên, người thừa cân hoặc có tiền sử gia đình mắc tiểu đường.
Xét nghiệm đường huyết
Xét nghiệm acid uric
Acid uric tăng cao là nguyên nhân chính gây bệnh gout và các vấn đề về khớp. Dịp Tết, việc ăn nhiều thịt đỏ, hải sản, uống bia rượu khiến nồng độ acid uric trong máu dễ tăng đột ngột. Xét nghiệm acid uric giúp phát hiện sớm nguy cơ gout ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng.
Những người từng đau khớp, có tiền sử gout hoặc thường xuyên ăn uống nhiều đạm nên chủ động làm xét nghiệm này sau Tết để phòng tránh các cơn gout cấp và biến chứng lâu dài.
Acid Uric là xét nghiệm nên làm sau Tết
Ai nên làm xét nghiệm tổng quát sau Tết?
Không phải ai cũng cần thiết phải kiểm tra sức khỏe sau Tết, đặc biệt là làm các xét nghiệm chuyên sâu. Tuy nhiên, một số nhóm đối tượng cần chủ động xét nghiệm sau Tết để phát hiện sớm rối loạn chuyển hóa và bệnh lý nguy hiểm.
- Người uống nhiều rượu bia trong dịp Tết làm gan hoạt động quá tải, dễ gây tăng men gan, gan nhiễm mỡ và rối loạn mỡ máu nếu không được kiểm soát sớm.
- Người tăng cân nhanh sau Tết là dấu hiệu cảnh báo rối loạn chuyển hóa, nguy cơ mỡ máu cao, đường huyết tăng và béo phì.
- Người có bệnh nền mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, gout, bệnh gan cần làm xét nghiệm sau Tết để theo dõi và điều chỉnh phác đồ điều trị kịp thời.
- Người trung niên và cao tuổi, nguy cơ rối loạn chuyển hóa và bệnh tim mạch càng lớn, việc xét nghiệm định kỳ sau Tết giúp phòng ngừa biến chứng.
- Người ít vận động, làm việc văn phòng, kết hợp ăn uống nhiều trong ngày Tết dễ dẫn đến mỡ máu cao và rối loạn tiêu hóa.
- Người thường xuyên mệt mỏi, ăn uống kém sau Tết có thể là dấu hiệu sớm của thiếu máu, rối loạn chức năng gan hoặc đường huyết bất thường.
Người có bệnh nền, muốn theo dõi sức khỏe định kỳ nên làm các xét nghiệm sau Tết
Thời điểm nên đi làm các xét nghiệm sau Tết cho kết quả chính xác
Thời điểm làm xét nghiệm sau Tết ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác của kết quả. Để phản ánh đúng tình trạng sức khỏe và tránh sai lệch do ăn uống, sinh hoạt trong những ngày lễ, bạn nên lưu ý các mốc thời gian sau:
- Sau Tết khoảng 1–2 tuần: Đây là thời điểm cơ thể đã dần quay lại chế độ sinh hoạt bình thường, các chỉ số như đường huyết, mỡ máu và men gan ổn định hơn, giúp kết quả xét nghiệm phản ánh đúng tình trạng sức khỏe.
- Khi đã điều chỉnh lại chế độ ăn uống: Tránh làm xét nghiệm ngay sau những ngày ăn uống nhiều dầu mỡ, rượu bia liên tục vì có thể khiến chỉ số tăng tạm thời, gây lo lắng không cần thiết.
- Buổi sáng sớm là thời điểm lý tưởng: Nhiều xét nghiệm cần lấy máu khi đói để đảm bảo độ chính xác, đặc biệt là mỡ máu và đường huyết.
- Nhịn ăn từ 8–12 giờ trước xét nghiệm: Chỉ nên uống nước lọc, không dùng rượu bia, cà phê hoặc nước ngọt để tránh ảnh hưởng đến kết quả.
- Chủ động đi khám sớm nếu có triệu chứng bất thường: Mệt mỏi kéo dài, đau khớp, đầy bụng, tăng cân nhanh sau Tết là dấu hiệu bạn không nên trì hoãn việc xét nghiệm.
Những điều cần lưu ý khi làm xét nghiệm sau Tết
Để kết quả xét nghiệm sau Tết phản ánh đúng tình trạng sức khỏe, bạn cần chuẩn bị kỹ trước khi đi khám. Một số lưu ý quan trọng dưới đây sẽ giúp hạn chế sai lệch và hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán chính xác hơn:
- Nhịn ăn đúng thời gian quy định: Với các xét nghiệm mỡ máu, đường huyết, bạn nên nhịn ăn từ 8–12 giờ trước khi lấy máu, chỉ uống nước lọc.
- Tránh rượu bia và chất kích thích: Không uống rượu bia, cà phê, nước tăng lực ít nhất 24–48 giờ trước xét nghiệm để tránh làm tăng men gan và đường huyết.
- Không tự ý dùng thuốc: Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm. Nếu đang điều trị bệnh, hãy thông báo rõ cho bác sĩ.
- Ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng: Thiếu ngủ hoặc stress có thể làm thay đổi một số chỉ số sinh hóa trong máu.
- Mặc trang phục thoải mái: Giúp việc lấy máu và thăm khám diễn ra nhanh chóng, thuận tiện.
Tránh căng thẳng, sử dụng chất kích thích trước khi xét nghiệm
Câu hỏi thường gặp khi xét nghiệm tổng quát sau Tết
Có cần khám sức khỏe tổng quát sau Tết không?
Nên. Sau Tết, nhiều chỉ số sức khỏe có thể thay đổi do ăn uống và sinh hoạt thất thường, khám tổng quát giúp phát hiện sớm bất thường.
Xét nghiệm sau Tết có cần nhịn ăn không?
Có. Các xét nghiệm mỡ máu, đường huyết thường yêu cầu nhịn ăn từ 8–12 giờ để đảm bảo kết quả chính xác.
Bao lâu nên làm xét nghiệm sau Tết một lần?
Với người khỏe mạnh, nên kiểm tra 1 lần sau Tết. Người có bệnh nền cần làm sớm và theo lịch hẹn của bác sĩ.
Nên thực hiện xét nghiệm sau Tết để phát hiện sớm và kiểm soát bệnh
Chỉ số nào dễ tăng cao sau Tết nhất?
Men gan, mỡ máu, đường huyết và acid uric là các chỉ số thường tăng sau Tết.
Xét nghiệm sau Tết có phát hiện được bệnh không?
Có. Xét nghiệm giúp phát hiện sớm rối loạn chuyển hóa, nguy cơ tim mạch, đái tháo đường và gout.
Có thể làm xét nghiệm sau Tết tại phòng khám không?
Hoàn toàn có thể. Các phòng khám uy tín hiện nay đều cung cấp dịch vụ xét nghiệm nhanh, thuận tiện và chính xác.
Xét nghiệm nên làm sau Tết giúp bạn phát hiện kịp thời các bệnh lý tiềm ẩn và kiểm soát các bệnh lý nền nguy hiểm, đặc biệt là khi chế độ ăn uống và sinh hoạt có nhiều thay đổi. Thực hiện các xét nghiệm cần thiết sẽ giúp phát hiện sớm bất thường, chủ động điều chỉnh lối sống và phòng ngừa bệnh lý nguy hiểm. Nếu bạn đang băn khoăn lựa chọn địa chỉ xét nghiệm uy tín, đừng ngại đến ngay Phòng khám 125 Thái Thịnh để được thăm khám, tư vấn và xét nghiệm với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, hệ thống xét nghiệm hiện đại và quy trình nhanh chóng.
Nguồn tham khảo:
https://moh.gov.vn/en/web/phong-chong-benh-nghe-nghiep/thong-tin-hoat-dong/-/asset_publisher/xjpQsFUZRw4q/content/huong-dan-thuc-hien-viec-kham-suc-khoe-inh-ky-cho-cong-nhan
https://medlineplus.gov/cholesterollevelswhatyouneedtoknow.htm
