Trong suốt thai kỳ, theo dõi sức khỏe của mẹ và bé thông qua các buổi khám thai, các chỉ số xét nghiệm là điều vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, nhiều mẹ bầu vẫn băn khoăn phụ nữ có thai cần làm những xét nghiệm gì và nên thực hiện vào thời điểm nào để đảm bảo thai nhi phát triển khỏe mạnh. Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới, khám thai và thực hiện đầy đủ các xét nghiệm tiền sản giúp phát hiện sớm nhiều nguy cơ cho cả mẹ và bé như dị tật bẩm sinh, tiểu đường thai kỳ hay thiếu máu ở phụ nữ mang thai. Tại Việt Nam, Bộ Y tế cũng khuyến cáo phụ nữ mang thai cần được kiểm tra và sàng lọc định kỳ theo từng giai đoạn của thai kỳ. Vậy mẹ bầu nên thực hiện những xét nghiệm nào? Cùng Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic theo dõi ngay trong bài viết dưới đây nhé!

Vì sao phụ nữ có thai cần làm các xét nghiệm quan trọng?

Trong suốt thai kỳ, thực hiện các xét nghiệm máu và nước tiểu giúp đánh giá tình trạng thiếu máu, nhiễm trùng, các rối loạn nội tiết và phát hiện bệnh lý tiềm ẩn ảnh hưởng đến thai kỳ, giúp theo dõi sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi. Các chuyên gia sản khoa khuyến cáo mẹ bầu nên khám thai và làm xét nghiệm đúng lịch để phát hiện sớm những bất thường có thể xảy ra và được hỗ trợ y tế kịp thời.

• Theo dõi sức khỏe tổng quát của mẹ bầu: Các xét nghiệm máu, nước tiểu giúp bác sĩ đánh giá tình trạng sức khỏe tổng thể của mẹ như thiếu máu, nhiễm trùng, rối loạn nội tiết hay các bệnh lý tiềm ẩn có thể ảnh hưởng đến thai kỳ.
• Phát hiện sớm dị tật bẩm sinh ở thai nhi: Các xét nghiệm sàng lọc như đo độ mờ da gáy, Double test hoặc Triple test giúp đánh giá nguy cơ mắc các bất thường nhiễm sắc thể như Hội chứng Down, Hội chứng Edwards, Hội chứng Patau...
• Tầm soát các bệnh lý có thể lây truyền từ mẹ sang con: Một số xét nghiệm quan trọng giúp phát hiện các bệnh truyền nhiễm như Viêm gan B, HIV/AIDS hay Giang mai. Việc phát hiện sớm giúp bác sĩ có biện pháp can thiệp kịp thời nhằm giảm nguy cơ lây truyền sang thai nhi.
• Phát hiện các biến chứng thai kỳ nguy hiểm: Thông qua xét nghiệm đường huyết, huyết áp hoặc xét nghiệm nước tiểu, bác sĩ có thể phát hiện sớm những biến chứng như Tiểu đường thai kỳ hoặc Tiền sản giật,...những tình trạng có thể gây nguy hiểm cho cả mẹ và bé nếu không được kiểm soát kịp thời.
• Theo dõi sự phát triển của thai nhi theo từng giai đoạn: Các xét nghiệm và kiểm tra định kỳ giúp bác sĩ đánh giá sự phát triển của thai nhi, lượng nước ối, chức năng nhau thai và phát hiện sớm những bất thường trong thai kỳ.
• Giúp bác sĩ xây dựng kế hoạch chăm sóc thai kỳ phù hợp: Kết quả xét nghiệm là cơ sở quan trọng để bác sĩ đưa ra lời khuyên về dinh dưỡng, chế độ sinh hoạt cũng như phương pháp theo dõi thai kỳ phù hợp với từng mẹ bầu.

Phụ nữ có thai cần làm những xét nghiệm gì?

Chuyên gia giải đáp: Phụ nữ có thai cần làm những xét nghiệm gì?

Trong suốt thai kỳ, mẹ bầu sẽ được bác sĩ chỉ định nhiều xét nghiệm sàng lọc trước sinh nhằm theo dõi sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi. Mỗi xét nghiệm có vai trò khác nhau, giúp phát hiện sớm các nguy cơ như dị tật bẩm sinh, bệnh lý thai kỳ hoặc các bệnh truyền nhiễm có thể ảnh hưởng đến em bé.

Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới, phụ nữ mang thai cần khám thai định kỳ và thực hiện các xét nghiệm cần thiết theo từng giai đoạn để đảm bảo thai kỳ an toàn. Dưới đây là những xét nghiệm quan trọng mà mẹ bầu thường được chỉ định.

Xét nghiệm công thức máu

Xét nghiệm công thức máu thường được thực hiện ngay từ những tuần đầu thai kỳ và có thể lặp lại nhiều lần trong quá trình mang thai. Đây là xét nghiệm cơ bản nhưng rất quan trọng, giúp bác sĩ đánh giá tình trạng sức khỏe tổng thể của mẹ bầu cũng như phát hiện sớm các bệnh lý có thể ảnh hưởng đến thai kỳ.

Thông qua các chỉ số trong công thức máu, bác sĩ có thể kiểm tra lượng hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu và nồng độ hemoglobin. Những thông tin này giúp phát hiện tình trạng thiếu máu, nhiễm trùng hoặc rối loạn miễn dịch – các vấn đề có thể gây ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi nếu không được xử lý kịp thời.

• Kiểm tra số lượng hồng cầu và hemoglobin để phát hiện tình trạng thiếu máu ở mẹ bầu
• Đánh giá số lượng bạch cầu nhằm phát hiện dấu hiệu nhiễm trùng trong cơ thể
• Kiểm tra tiểu cầu để đánh giá khả năng đông máu của cơ thể
• Theo dõi tình trạng viêm hoặc nhiễm khuẩn tiềm ẩn
• Đánh giá sức khỏe tổng quát của mẹ trong thai kỳ

Xét nghiệm công thức máu cho bà bầu

Xét nghiệm nhóm máu và yếu tố Rh

Xác định nhóm máu và yếu tố Rh là xét nghiệm quan trọng cần thực hiện trong giai đoạn đầu thai kỳ. Xét nghiệm này giúp bác sĩ biết được mẹ bầu thuộc nhóm máu nào và có yếu tố Rh dương tính hay âm tính.

Trong một số trường hợp, nếu mẹ có Rh âm tính còn thai nhi có Rh dương tính, cơ thể mẹ có thể tạo ra kháng thể chống lại hồng cầu của thai nhi. Tình trạng này được gọi là bất đồng Rh, có thể gây thiếu máu hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của thai nhi.

Những thông tin xét nghiệm này giúp bác sĩ có kế hoạch theo dõi thai kỳ và can thiệp kịp thời nếu cần thiết.

• Xác định nhóm máu của mẹ để chuẩn bị cho các tình huống cần truyền máu
• Phát hiện nguy cơ bất đồng Rh giữa mẹ và thai nhi
• Theo dõi khả năng tạo kháng thể chống lại hồng cầu của thai nhi
• Giúp bác sĩ đưa ra biện pháp phòng ngừa phù hợp
• Bảo đảm an toàn cho mẹ và bé trong suốt thai kỳ

Xét nghiệm nhóm máu và yếu tố Rh

Xét nghiệm đường huyết

Trong quá trình mang thai, cơ thể mẹ bầu có nhiều thay đổi về nội tiết tố, có thể làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa đường. Vì vậy, xét nghiệm đường huyết là một trong những kiểm tra quan trọng nhằm phát hiện sớm nguy cơ Tiểu đường thai kỳ.

Tiểu đường thai kỳ có thể gây ra nhiều biến chứng như thai nhi phát triển quá lớn, sinh non hoặc tăng nguy cơ tiền sản giật. Do đó, việc kiểm tra đường huyết thường được thực hiện vào khoảng tuần thai thứ 24–28 hoặc sớm hơn nếu mẹ bầu có nguy cơ cao.

• Đo nồng độ đường trong máu khi đói
• Kiểm tra khả năng dung nạp glucose của cơ thể
• Đánh giá nguy cơ mắc tiểu đường thai kỳ
• Theo dõi sự thay đổi chuyển hóa trong thai kỳ
• Giúp bác sĩ xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp

Xét nghiệm đường huyết

Xét nghiệm viêm gan B

Viêm gan B là bệnh truyền nhiễm có thể lây từ mẹ sang con trong quá trình mang thai hoặc khi sinh. Vì vậy, hầu hết phụ nữ mang thai đều được chỉ định xét nghiệm tầm soát Viêm gan B.

Nếu phát hiện mẹ bầu mắc viêm gan B, bác sĩ sẽ có kế hoạch theo dõi và điều trị phù hợp để giảm nguy cơ lây truyền cho em bé. Trẻ sơ sinh trong trường hợp này sẽ được tiêm vắc xin và huyết thanh đặc hiệu ngay sau khi chào đời.

• Phát hiện virus viêm gan B trong cơ thể mẹ
• Đánh giá nguy cơ lây truyền sang thai nhi
• Theo dõi chức năng gan của mẹ bầu
• Xây dựng kế hoạch phòng ngừa lây nhiễm cho trẻ
• Bảo vệ sức khỏe lâu dài cho cả mẹ và bé

Xét nghiệm viêm gan B

Xét nghiệm HIV

Tầm soát HIV/AIDS là xét nghiệm quan trọng trong chăm sóc thai kỳ. Nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con có thể giảm xuống mức rất thấp.

Hiện nay, các phương pháp điều trị kháng virus giúp kiểm soát tốt bệnh và giúp mẹ bầu sinh con an toàn hơn.

• Phát hiện sớm virus HIV trong cơ thể mẹ bầu
• Giảm nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con
• Cho phép can thiệp điều trị kịp thời
• Bảo vệ sức khỏe của mẹ và thai nhi
• Xây dựng kế hoạch sinh nở an toàn

Xét nghiệm HIV

Xét nghiệm giang mai

Giang mai là bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thai nhi nếu không được phát hiện và điều trị sớm.

Trong thai kỳ, bệnh có thể gây sảy thai, sinh non hoặc dị tật bẩm sinh. Do đó, xét nghiệm giang mai thường được thực hiện trong lần khám thai đầu tiên.

• Phát hiện vi khuẩn gây bệnh giang mai
• Giảm nguy cơ lây truyền sang thai nhi
• Ngăn ngừa biến chứng thai kỳ nguy hiểm
• Điều trị sớm để bảo vệ thai nhi
• Theo dõi sức khỏe sinh sản của mẹ

Xét nghiệm giang mai

Xét nghiệm nước tiểu

Xét nghiệm nước tiểu là kiểm tra đơn giản nhưng có vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe trong thai kỳ.

Thông qua phân tích nước tiểu, bác sĩ có thể phát hiện các dấu hiệu nhiễm trùng, rối loạn chuyển hóa hoặc nguy cơ Tiền sản giật.

• Phát hiện protein trong nước tiểu
• Kiểm tra đường trong nước tiểu
• Phát hiện nhiễm trùng đường tiết niệu
• Đánh giá chức năng thận của mẹ bầu
• Theo dõi sự thay đổi trong thai kỳ

Xét nghiệm nước tiểu

Xét nghiệm Double Test

Double Test là xét nghiệm sàng lọc được thực hiện trong tam cá nguyệt thứ nhất của thai kỳ. Xét nghiệm này kết hợp với siêu âm để đánh giá nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể ở thai nhi.

Double Test giúp phát hiện nguy cơ các hội chứng di truyền như Hội chứng Down.

• Đánh giá nguy cơ dị tật bẩm sinh
• Phát hiện sớm bất thường nhiễm sắc thể
• Kết hợp với siêu âm đo độ mờ da gáy
• Hỗ trợ bác sĩ tư vấn thai kỳ
• Định hướng các xét nghiệm tiếp theo

Xét nghiệm Double Test

Xét nghiệm Triple Test

Triple Test thường được thực hiện trong tam cá nguyệt thứ hai của thai kỳ nhằm đánh giá nguy cơ dị tật thai nhi.

Xét nghiệm này đo nồng độ một số chất trong máu của mẹ để đánh giá khả năng thai nhi mắc các bất thường nhiễm sắc thể.

• Sàng lọc dị tật bẩm sinh ở thai nhi
• Đánh giá nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể
• Theo dõi sự phát triển của thai
• Hỗ trợ quyết định các xét nghiệm chuyên sâu
• Giúp mẹ bầu yên tâm hơn trong thai kỳ

Triple Test

Xét nghiệm NIPT

NIPT là phương pháp sàng lọc trước sinh hiện đại với độ chính xác cao. Xét nghiệm này phân tích ADN tự do của thai nhi trong máu mẹ để phát hiện bất thường nhiễm sắc thể.

Phương pháp này không xâm lấn nên rất an toàn cho mẹ và thai nhi.

• Phát hiện sớm các bất thường nhiễm sắc thể
• Sàng lọc nguy cơ Hội chứng Down
• Không gây ảnh hưởng đến thai nhi
• Độ chính xác cao hơn nhiều phương pháp khác
• Giúp mẹ bầu yên tâm theo dõi thai kỳ

Sàng lọc dị tật thai nhi trước sinh Nipt

Lịch xét nghiệm thai kỳ theo từng giai đoạn

Để theo dõi sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi một cách toàn diện, bác sĩ thường xây dựng lịch xét nghiệm thai kỳ theo từng giai đoạn. Việc thực hiện đúng lịch giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe, tầm soát dị tật bẩm sinh và kiểm soát các biến chứng nguy hiểm trong thai kỳ. Theo khuyến nghị của Bộ Y tế Việt Nam và Tổ chức Y tế Thế giới, mẹ bầu nên khám thai định kỳ và thực hiện đầy đủ các xét nghiệm cần thiết dưới đây.

Thực hiện đầy đủ lịch xét nghiệm thai kỳ theo từng giai đoạn giúp mẹ bầu chủ động bảo vệ sức khỏe của mình và thai nhi. Ngoài ra, việc khám thai đúng lịch còn giúp bác sĩ phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường để có hướng xử lý kịp thời, góp phần đảm bảo một thai kỳ an toàn và khỏe mạnh.

Khi nào mẹ bầu cần làm thêm các xét nghiệm chuyên sâu?

Trong nhiều trường hợp, ngoài các xét nghiệm thai kỳ cơ bản, bác sĩ có thể chỉ định mẹ bầu thực hiện thêm xét nghiệm chuyên sâu để đánh giá chính xác hơn tình trạng sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi. Những xét nghiệm này thường được khuyến nghị khi kết quả sàng lọc ban đầu cho thấy nguy cơ bất thường hoặc khi mẹ bầu thuộc nhóm có nguy cơ cao. Theo các chuyên gia sản khoa và khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, việc thực hiện xét nghiệm chuyên sâu giúp phát hiện sớm dị tật bẩm sinh và các bệnh lý di truyền, từ đó có hướng theo dõi và xử lý phù hợp.

Dưới đây là những trường hợp phổ biến mà mẹ bầu có thể được bác sĩ chỉ định làm thêm các xét nghiệm chuyên sâu:

• Kết quả xét nghiệm sàng lọc ban đầu cho thấy nguy cơ cao như Double Test, Triple Test hoặc siêu âm phát hiện dấu hiệu bất thường, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm chuyên sâu như NIPT hoặc chọc ối để đánh giá chính xác nguy cơ dị tật bẩm sinh.
• Mẹ bầu mang thai khi tuổi trên 35 có nguy cơ cao hơn về các bất thường nhiễm sắc thể, đặc biệt là Hội chứng Down. Vì vậy, bác sĩ thường khuyến nghị thực hiện các xét nghiệm sàng lọc nâng cao.
• Gia đình có tiền sử bệnh di truyền hoặc dị tật bẩm sinh, bác sĩ có thể đề nghị làm thêm các xét nghiệm chuyên sâu để đánh giá nguy cơ di truyền cho thai nhi.
• Kết quả siêu âm phát hiện bất thường ở thai nhi như dị tật tim, não hoặc các cơ quan khác có thể được phát hiện qua siêu âm. Khi đó, bác sĩ sẽ chỉ định thêm xét nghiệm để xác định nguyên nhân.
• Mẹ bầu từng có tiền sử thai kỳ bất thường như từng sảy thai nhiều lần, thai lưu hoặc sinh con mắc dị tật bẩm sinh thường được khuyến nghị làm xét nghiệm chuyên sâu để theo dõi chặt chẽ hơn trong thai kỳ tiếp theo.
• Mẹ bầu mắc các bệnh lý mạn tính như tiểu đường, bệnh tim hoặc các bệnh truyền nhiễm, bác sĩ có thể yêu cầu thêm các xét nghiệm chuyên sâu để đảm bảo thai kỳ được kiểm soát tốt.

Làm xét nghiệm chuyên sâu cho mẹ bầu trên 35 tuổi

Câu hỏi thường gặp về những xét nghiệm cần thiết cho phụ nữ mang thai

Mang thai bao nhiêu tuần thì nên bắt đầu làm xét nghiệm?

Thông thường, phụ nữ nên bắt đầu khám thai và làm các xét nghiệm cơ bản ngay khi phát hiện mang thai, thường vào khoảng tuần thứ 6 – 8 của thai kỳ. Đây là thời điểm bác sĩ có thể kiểm tra sức khỏe tổng quát của mẹ bầu, xác định tuổi thai và đánh giá tình trạng phát triển ban đầu của thai nhi.

Trong lần khám đầu tiên, mẹ bầu thường được chỉ định thực hiện các xét nghiệm như xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu, xác định nhóm máu và tầm soát các bệnh truyền nhiễm. Những xét nghiệm này giúp phát hiện sớm các bệnh có thể ảnh hưởng đến thai kỳ như Viêm gan B, HIV/AIDS hoặc Giang mai.

Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể chỉ định siêu âm để kiểm tra vị trí thai và xác định thai đã vào tử cung hay chưa. Việc khám thai sớm giúp mẹ bầu được tư vấn chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi và lịch xét nghiệm phù hợp trong suốt thai kỳ.

Có bắt buộc phải làm tất cả các xét nghiệm khi mang thai không?

Không phải tất cả các xét nghiệm đều bắt buộc đối với mọi mẹ bầu. Tuy nhiên, các xét nghiệm cơ bản trong thai kỳ thường được khuyến nghị thực hiện đầy đủ để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi.

Những xét nghiệm như công thức máu, xét nghiệm nước tiểu, tầm soát bệnh truyền nhiễm và siêu âm thai là các kiểm tra cần thiết trong hầu hết các thai kỳ. Bên cạnh đó, một số xét nghiệm sàng lọc dị tật bẩm sinh như Double Test, Triple Test hoặc NIPT có thể được bác sĩ khuyến nghị tùy vào tình trạng sức khỏe, độ tuổi và tiền sử thai kỳ của mẹ.

Trong một số trường hợp, nếu kết quả sàng lọc cho thấy nguy cơ cao, bác sĩ có thể đề nghị thực hiện thêm các xét nghiệm chuyên sâu nhằm đánh giá chính xác hơn nguy cơ dị tật bẩm sinh như Hội chứng Down.

Việc thực hiện đầy đủ các xét nghiệm theo chỉ định của bác sĩ sẽ giúp mẹ bầu theo dõi thai kỳ an toàn và phát hiện sớm những bất thường nếu có.

Mẹ bầu nên khám thai và xét nghiệm đúng giai đoạn của thai kỳ

Xét nghiệm sàng lọc dị tật thai nhi có an toàn không?

Các xét nghiệm sàng lọc trước sinh hiện nay được đánh giá là khá an toàn cho mẹ và thai nhi. Phần lớn các xét nghiệm phổ biến như Double Test, Triple Test hoặc xét nghiệm NIPT chỉ cần lấy mẫu máu của mẹ để phân tích nên hoàn toàn không gây ảnh hưởng đến thai nhi.

Bao lâu mẹ bầu nên làm xét nghiệm và khám thai một lần?

Tần suất khám thai và làm xét nghiệm thường phụ thuộc vào từng giai đoạn của thai kỳ cũng như tình trạng sức khỏe của mẹ bầu. Tuy nhiên, hầu hết các bác sĩ sản khoa khuyến nghị lịch khám thai như sau:

• 3 tháng đầu thai kỳ: khám khoảng 1 lần mỗi tháng
• 3 tháng giữa thai kỳ: khám khoảng 3 – 4 tuần/lần
• 3 tháng cuối thai kỳ: khám 2 tuần/lần, và gần ngày sinh có thể khám mỗi tuần

Trong mỗi lần khám thai, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm hoặc siêu âm cần thiết để theo dõi sự phát triển của thai nhi và phát hiện sớm các biến chứng như Tiền sản giật hoặc Tiểu đường thai kỳ.

Mong rằng với những thông tin được chia sẻ từ bài viết trên đây đã giúp chị em trả lời được câu hỏi phụ nữ có thai cần làm những xét nghiệm gì để thực hiện đầy đủ những xét nghiệm quan trọng đúng thời điểm. Các xét nghiệm sàng lọc trước sinh không chỉ giúp phát hiện sớm dị tật bẩm sinh mà còn phòng ngừa nhiều biến chứng nguy hiểm trong thai kỳ. Nếu bạn đang tìm kiếm địa chỉ thăm khám uy tín, Phòng khám 125 Thái Thịnh là lựa chọn đáng tin cậy với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và hệ thống xét nghiệm hiện đại cho kết quả nhanh chóng, chính xác.

Tài liệu tham khảo:

https://www.who.int/health-topics/pregnancy

https://www.cdc.gov/pregnancy/index.html

https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/vertebroplasty/doctors-departments/pdc-20385208