Siêu âm hình thái thai nhi là bước thăm khám quan trọng giúp bác sĩ đánh giá cấu trúc giải phẫu, sự phát triển và phát hiện dấu hiệu nghi ngờ một số bất thường bẩm sinh. Phương pháp này thường được thực hiện vào giữa thai kỳ, đặc biệt trong khoảng 18 - 22 tuần.
Vậy siêu âm hình thái có vai trò gì, kiểm tra những cơ quan nào và kết quả có ý nghĩa ra sao? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp những thắc mắc thường gặp, đồng thời giúp mẹ bầu hiểu thời điểm thực hiện, khả năng phát hiện bất thường và hướng theo dõi sau siêu âm. Nếu đang chuẩn bị đến mốc khám quan trọng này, thai phụ có thể liên hệ Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic để được tư vấn và sắp xếp lịch siêu âm phù hợp với tuổi thai.
Bài viết tham vấn y khoa bởi BSCKI. Trần Quỳnh Giao, Trưởng khoa Sản, Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic.
Siêu âm hình thái thai nhi là kỹ thuật siêu âm nhằm khảo sát các cấu trúc như não, tim, cột sống, thận, thành bụng và tay chân. Thời điểm khảo sát giải phẫu quý II thường được khuyến nghị khoảng 18 - 22 tuần; theo ISUOG, khoảng 18 - 24 tuần có thể phù hợp tùy bối cảnh. Phương pháp giúp nhận diện một số bất thường cấu trúc nhưng không thể loại trừ hoàn toàn mọi bệnh lý bẩm sinh.
Siêu âm hình thái thai nhi là gì?
Siêu âm hình thái thai nhi, còn gọi là siêu âm khảo sát giải phẫu thai nhi (fetal anatomy scan hoặc fetal anomaly scan), là kỹ thuật siêu âm sản khoa nhằm đánh giá có hệ thống các cấu trúc giải phẫu của thai nhi.
Thông qua những mặt cắt siêu âm, bác sĩ có thể quan sát hình dạng, vị trí và sự phát triển của nhiều cơ quan như não, tim, cột sống, thận, dạ dày và các chi. Đồng thời, bác sĩ còn đánh giá những yếu tố liên quan đến thai kỳ như vị trí bánh nhau, lượng nước ối và các chỉ số sinh trắc học.
Theo Hiệp hội Siêu âm Sản Phụ khoa Quốc tế (ISUOG), mục tiêu chính của siêu âm thường quy giữa thai kỳ là đánh giá giải phẫu thai nhi, qua đó hỗ trợ nhận diện những bất thường cấu trúc có thể quan sát được. [1]
Mặc dù đều được sử dụng trong chăm sóc trước sinh, siêu âm hình thái, siêu âm thai thông thường và xét nghiệm NIPT có mục tiêu khác nhau.
Tiêu chí | Siêu âm hình thái thai nhi | Siêu âm thai thông thường | Xét nghiệm NIPT |
| Mục đích | Khảo sát có hệ thống cấu trúc giải phẫu thai nhi | Đánh giá thai kỳ theo mục tiêu từng lần khám | Sàng lọc nguy cơ một số bất thường nhiễm sắc thể |
| Phương pháp | Sử dụng sóng siêu âm | Sử dụng sóng siêu âm | Phân tích ADN tự do trong máu mẹ |
| Nội dung đánh giá | Não, tim, mặt, cột sống, bụng, thận, chi và các cấu trúc khác | Tim thai, tuổi thai, tăng trưởng, nước ối hoặc những vấn đề theo chỉ định | Chủ yếu sàng lọc nguy cơ trisomy 21, 18, 13 và các bất thường thuộc phạm vi xét nghiệm |
| Thời điểm | Khảo sát giải phẫu quý II thường khoảng 18 - 22 tuần | Có thể thực hiện ở nhiều giai đoạn thai kỳ | Thường có thể thực hiện từ khoảng 10 tuần thai |
| Giới hạn | Không phát hiện tất cả dị tật cấu trúc | Phụ thuộc phạm vi khảo sát | Không trực tiếp đánh giá hình thái cơ quan và không phải xét nghiệm chẩn đoán |
Siêu âm hình thái thực chất cũng là một hình thức siêu âm sản khoa. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở mục tiêu và phạm vi khảo sát, không phải hai công nghệ hoàn toàn tách biệt.
Kết quả NIPT nguy cơ thấp cũng không thay thế việc khảo sát hình thái vì bất thường cấu trúc thai nhi có thể xuất hiện ngay cả khi xét nghiệm sàng lọc nhiễm sắc thể không ghi nhận nguy cơ cao. [2]

Siêu âm hình thái thai nhi khảo sát giải phẫu thai nhi
Vai trò của siêu âm hình thái thai nhi
Siêu âm hình thái cung cấp những thông tin quan trọng về cấu trúc giải phẫu và sự phát triển của thai nhi tại thời điểm khảo sát. Kết quả giúp bác sĩ đánh giá tình trạng thai kỳ, nhận diện các dấu hiệu cần theo dõi và cân nhắc hướng kiểm tra chuyên sâu khi cần thiết.
Đánh giá sự phát triển và cấu trúc giải phẫu của thai nhi
Ở giai đoạn giữa thai kỳ, nhiều cơ quan của thai nhi đã phát triển đủ để bác sĩ có thể quan sát thông qua các mặt cắt siêu âm tiêu chuẩn.
Trong quá trình khảo sát, bác sĩ thường đánh giá:
- Hình dạng, vị trí và sự hiện diện của những cơ quan quan trọng.
- Cấu trúc giải phẫu của não, tim, cột sống, hệ tiết niệu và các chi.
- Các chỉ số sinh trắc học phản ánh kích thước thai tại thời điểm kiểm tra.
- Hoạt động tim thai và các cấu trúc tim cần khảo sát.
- Vị trí bánh nhau, lượng nước ối và những yếu tố liên quan.
Những thông tin này hỗ trợ bác sĩ đánh giá kích thước và sự phát triển của thai nhi theo tuổi thai đã được xác định.
Tuy nhiên, một chỉ số riêng lẻ không đủ để kết luận thai phát triển bình thường hay bất thường. Việc diễn giải cần dựa trên biểu đồ tham chiếu phù hợp, kết quả khảo sát giải phẫu và các thông tin lâm sàng khác.
Phát hiện dấu hiệu nghi ngờ bất thường
Một vai trò quan trọng khác của siêu âm hình thái là phát hiện hoặc gợi ý một số bất thường cấu trúc thai nhi trước khi sinh.
Khi hình ảnh siêu âm cho thấy dấu hiệu nghi ngờ, bác sĩ có thể đề nghị những bước đánh giá tiếp theo như:
- Siêu âm chuyên sâu để quan sát rõ hơn cơ quan nghi ngờ bất thường.
- Siêu âm tim thai khi cần kiểm tra chi tiết cấu trúc tim.
- Theo dõi sự tiến triển của phát hiện qua các lần khám tiếp theo.
- Tư vấn y học bào thai hoặc tư vấn di truyền khi có chỉ định phù hợp.
- Lập kế hoạch theo dõi thai kỳ, lựa chọn nơi sinh và chuẩn bị chăm sóc trẻ sau sinh trong những trường hợp cần thiết.
Phát hiện dấu hiệu nghi ngờ không đồng nghĩa với việc đã xác định thai nhi mắc dị tật. Tùy tính chất của phát hiện, bác sĩ có thể cần thêm hình ảnh, xét nghiệm hoặc đánh giá chuyên sâu trước khi đưa ra kết luận.
Việc phát hiện sớm những bất thường có ý nghĩa lâm sàng có thể giúp gia đình và nhân viên y tế chủ động hơn trong chăm sóc trước sinh.

Siêu âm hình thái thai nhi phát hiện bất thường
Siêu âm hình thái thai nhi khi nào?
Thời điểm thường được khuyến nghị để thực hiện siêu âm khảo sát giải phẫu quý II là khoảng 18 - 22 tuần thai. Theo ISUOG, khảo sát giữa thai kỳ có thể được thực hiện trong khoảng 18 - 24 tuần, tùy điều kiện kỹ thuật và bối cảnh thực hành tại từng quốc gia. [1][3]
Đây là giai đoạn nhiều cấu trúc giải phẫu đã phát triển đủ để bác sĩ có thể quan sát tương đối chi tiết. Nếu xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ, kết quả cũng hỗ trợ việc tư vấn và sắp xếp những bước kiểm tra bổ sung phù hợp.
Thời điểm khảo sát hình thái quý II
Theo ACOG, tất cả thai phụ nên được đề nghị thực hiện siêu âm đánh giá bất thường cấu trúc trong quý II, lý tưởng ở khoảng 18 - 22 tuần. [2]
Khoảng thời gian này tạo điều kiện thuận lợi cho việc khảo sát giải phẫu theo các mặt cắt tiêu chuẩn. Tuy nhiên, chất lượng hình ảnh còn phụ thuộc tư thế thai nhi, đặc điểm thai phụ và các yếu tố kỹ thuật khác.
Mẹ bầu nên trao đổi với bác sĩ về lịch khảo sát ngay từ những lần khám thai trước đó, thay vì đợi đến cuối khoảng tuổi thai được khuyến nghị.
Trong trường hợp thai kỳ có yếu tố nguy cơ hoặc từng ghi nhận bất thường ở lần khám trước, bác sĩ có thể đề xuất kế hoạch siêu âm riêng.
Các mốc siêu âm khác trong thai kỳ
Trong suốt thai kỳ, siêu âm có thể được thực hiện ở nhiều giai đoạn khác nhau. Tuy nhiên, mục tiêu của mỗi lần khám không hoàn toàn giống nhau.
- Quý I, khoảng 11 - 13 tuần 6 ngày: Siêu âm giúp đánh giá tuổi thai, số lượng thai và một số cấu trúc hoặc dấu hiệu bất thường sớm theo quy trình chuyên môn. Đây không phải khảo sát giải phẫu quý II hoàn chỉnh.
- Quý II, thường khoảng 18 - 22 tuần: Bác sĩ khảo sát có hệ thống các cấu trúc giải phẫu, kết hợp đánh giá sinh trắc học và những yếu tố liên quan đến thai kỳ.
- Quý III: Siêu âm thường tập trung vào sự tăng trưởng, ngôi thai, bánh nhau, nước ối và những vấn đề cần theo dõi. Một số cơ quan có thể được đánh giá bổ sung tùy chỉ định.
Các mốc trên không đồng nghĩa thai phụ bắt buộc phải thực hiện ba lần siêu âm hình thái giống nhau.
Lịch siêu âm cần được cá thể hóa dựa trên tình trạng thai kỳ, tiền sử sản khoa, kết quả khám trước đó và hướng dẫn của bác sĩ.

Các mốc siêu âm hình thái thai nhi
Thai 23 - 24 tuần chưa siêu âm hình thái cần làm gì?
Nếu thai đã bước sang tuần 23 - 24 mà chưa được khảo sát hình thái, mẹ bầu không nên tự kết luận rằng đã quá muộn.
Khoảng tuổi thai này vẫn nằm trong phạm vi được ISUOG đề cập cho siêu âm thường quy giữa thai kỳ. Tuy nhiên, thai phụ nên liên hệ sớm với cơ sở sản khoa để được sắp xếp lịch phù hợp.
Khả năng quan sát một số cấu trúc và thời gian dành cho những bước đánh giá tiếp theo có thể thay đổi theo tuổi thai, tư thế thai và điều kiện khảo sát.
Nếu thai đã vượt quá 24 tuần, bác sĩ vẫn có thể cân nhắc khảo sát giải phẫu tùy tình trạng thực tế. Dù vậy, siêu âm muộn không hoàn toàn tương đương với việc đã thực hiện khảo sát đúng mốc khuyến nghị.
Điều quan trọng là thai phụ không nên tự bỏ qua việc đánh giá mà cần trao đổi trực tiếp với bác sĩ để xác định phương án phù hợp.
Siêu âm hình thái thai nhi kiểm tra những gì?
Trong buổi siêu âm hình thái, bác sĩ khảo sát nhiều hệ cơ quan của thai nhi theo các mặt cắt tiêu chuẩn. Nội dung kiểm tra có thể thay đổi tùy tuổi thai, tư thế thai, điều kiện hình ảnh và quy trình chuyên môn của cơ sở thực hiện.
Theo ISUOG, những nhóm cấu trúc thường được đánh giá bao gồm não, hộp sọ, khuôn mặt, tim, lồng ngực, cột sống, các chi, thành bụng và hệ tiết niệu. [1]
Não bộ, hộp sọ và khuôn mặt
Bác sĩ kiểm tra hình dạng, kích thước và tính toàn vẹn của hộp sọ, đồng thời đánh giá các cấu trúc quan trọng của não thông qua những mặt cắt phù hợp.
Những nội dung thường được khảo sát gồm:
- Hình dạng và tính liên tục của hộp sọ.
- Đường giữa não và các cấu trúc liên quan.
- Não thất bên, đồi thị, tiểu não và vùng hố sau.
- Hốc mắt, môi trên và một số cấu trúc khuôn mặt theo phạm vi khảo sát.
Việc đánh giá này có thể giúp bác sĩ nhận diện dấu hiệu nghi ngờ một số bất thường lớn của não, hộp sọ hoặc khuôn mặt.
Tuy nhiên, không phải mọi bất thường phát triển não bộ hay khuôn mặt đều có thể được phát hiện qua siêu âm thường quy. Những cấu trúc khó quan sát hoặc có dấu hiệu nghi ngờ có thể cần được đánh giá bằng kỹ thuật chuyên sâu hơn.

Siêu âm kiểm tra não bộ, hộp sọ và khuôn mặt thai nhi
Tim thai, lồng ngực và cơ hoành
Tim thai là một trong những cơ quan cần được khảo sát kỹ trong siêu âm hình thái do cấu trúc phức tạp và sự đa dạng của các dị tật tim bẩm sinh.
Những nội dung có thể được đánh giá bao gồm:
- Vị trí và hoạt động của tim thai.
- Hình ảnh bốn buồng tim.
- Đường ra thất trái, đường ra thất phải và các mạch máu lớn.
- Những mặt cắt bổ sung theo tiêu chuẩn khảo sát.
- Hình thái lồng ngực, phổi và cơ hoành.
Qua những mặt cắt này, bác sĩ có thể phát hiện hoặc nghi ngờ một số bất thường cấu trúc tim.
Tuy nhiên, hình ảnh bốn buồng tim bình thường không loại trừ hoàn toàn mọi bệnh tim bẩm sinh. Nếu có dấu hiệu nghi ngờ hoặc yếu tố nguy cơ phù hợp, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm tim thai chuyên sâu.
Cột sống, tay chân và hệ xương
Khi khảo sát cột sống, bác sĩ đánh giá hình dạng, sự liên tục và những dấu hiệu gợi ý bất thường về cấu trúc.
Đối với hệ xương và các chi, những nội dung có thể được kiểm tra gồm:
- Hình dạng cột sống qua các mặt cắt phù hợp.
- Sự hiện diện của hai tay và hai chân.
- Hình thái và vị trí tương đối của các chi.
- Một số xương dài và những dấu hiệu bất thường lớn của hệ xương.
Siêu âm có thể giúp phát hiện một số bất thường như nứt đốt sống hở hoặc dị tật lớn của chi.
Dù vậy, những thay đổi nhỏ ở ngón tay, ngón chân, khớp hoặc một số bệnh lý xương biểu hiện muộn vẫn có thể khó nhận diện. Phạm vi đánh giá chi tiết cũng phụ thuộc vào điều kiện quan sát và chỉ định lâm sàng.

Siêu âm hình thái thai nhi khảo sát cột sống, tay chân và hệ xương
Thành bụng, dạ dày, thận và bàng quang
Bác sĩ tiếp tục khảo sát thành bụng và các cấu trúc bên trong ổ bụng nhằm đánh giá vị trí, hình thái và những dấu hiệu bất thường có thể quan sát được.
Các nội dung thường được kiểm tra bao gồm:
- Thành bụng và vị trí dây rốn đi vào bụng thai.
- Vị trí và hình ảnh dạ dày.
- Các cấu trúc ổ bụng theo mặt cắt tiêu chuẩn.
- Sự hiện diện, vị trí và hình thái của hai thận.
- Hình ảnh bàng quang và các dấu hiệu liên quan.
Việc khảo sát có thể giúp bác sĩ nhận diện một số bất thường như hở thành bụng, thoát vị vùng rốn hoặc bất thường cấu trúc hệ tiết niệu.
Tuy nhiên, không phải tất cả bệnh lý đường tiêu hóa, chức năng thận hoặc đường tiết niệu đều biểu hiện rõ trên siêu âm giữa thai kỳ. Một số thay đổi có thể chỉ trở nên rõ ràng trong những lần theo dõi sau.
Bánh nhau, nước ối và các chỉ số sinh trắc học
Bên cạnh việc đánh giá giải phẫu, bác sĩ còn quan sát vị trí bánh nhau, lượng nước ối và thực hiện những phép đo sinh trắc học cần thiết.
Các chỉ số thường gặp trên phiếu siêu âm gồm:
Chỉ số | Tên gọi | Ý nghĩa |
| BPD | Biparietal Diameter | Đường kính lưỡng đỉnh, phản ánh một kích thước của đầu thai nhi |
| HC | Head Circumference | Chu vi đầu thai nhi |
| AC | Abdominal Circumference | Chu vi bụng thai nhi |
| FL | Femur Length | Chiều dài xương đùi |
| EFW | Estimated Fetal Weight | Cân nặng thai ước tính từ các phép đo sinh trắc học |
Những thông số này giúp bác sĩ đánh giá kích thước thai theo tuổi thai đã xác định. Cân nặng thai ước tính là giá trị được tính toán từ các phép đo, không phải cân nặng đo trực tiếp.
Ngoài ra, bác sĩ có thể kiểm tra vị trí và hình thái bánh nhau, đánh giá lượng nước ối hoặc thực hiện những khảo sát bổ sung theo chỉ định.
Các kỹ thuật như Doppler hoặc đo chiều dài cổ tử cung có thể được sử dụng trong trường hợp phù hợp nhưng không phải lúc nào cũng là thành phần bắt buộc của siêu âm hình thái thường quy.
Mẹ bầu không nên tự dựa vào một chỉ số riêng lẻ để kết luận thai nhi phát triển bất thường. Kết quả cần được diễn giải theo tuổi thai, biểu đồ tham chiếu phù hợp và đánh giá tổng hợp của bác sĩ.

Kiểm tra bánh nhau, nước ối và các chỉ số sinh trắc học
Siêu âm hình thái thai nhi phát hiện được những bất thường nào?
Siêu âm hình thái có thể giúp bác sĩ phát hiện hoặc nghi ngờ một số bất thường bẩm sinh liên quan đến cấu trúc giải phẫu. Tuy nhiên, khả năng phát hiện phụ thuộc loại bất thường, mức độ biểu hiện, tuổi thai và điều kiện khảo sát.
Một số nhóm bất thường có thể được nhận diện hoặc nghi ngờ qua siêu âm hình thái bao gồm:
- Bất thường não và hệ thần kinh: Thai vô sọ, một số trường hợp nứt đốt sống hở hoặc bất thường cấu trúc não.
- Bất thường khuôn mặt: Một số trường hợp khe hở môi và những thay đổi lớn về hình thái khuôn mặt.
- Bất thường tim: Một số dị tật tim bẩm sinh liên quan đến các buồng tim, đường ra thất hoặc mạch máu lớn.
- Bất thường thành bụng: Hở thành bụng, thoát vị vùng rốn và một số bất thường cấu trúc khác.
- Bất thường cơ hoành: Một số trường hợp thoát vị hoành bẩm sinh.
- Bất thường thận và tiết niệu: Một số thay đổi về vị trí, hình thái thận hoặc tình trạng giãn đường tiết niệu.
- Bất thường hệ xương và các chi: Một số dị tật lớn liên quan đến cột sống, tay chân hoặc cấu trúc xương.
Đây là những ví dụ về bất thường có thể được phát hiện hoặc nghi ngờ, không phải danh sách đầy đủ hay cam kết phát hiện tất cả trường hợp.
Theo NHS, siêu âm khảo sát giữa thai kỳ có thể nhận diện dấu hiệu của một số tình trạng bẩm sinh, nhưng khả năng phát hiện khác nhau giữa từng loại bất thường. [4]
Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ, bác sĩ cần đánh giá thêm trước khi xác định bản chất và mức độ ảnh hưởng của bất thường đối với thai nhi.
Giới hạn của siêu âm hình thái thai nhi
Siêu âm hình thái không phải phương pháp có thể phát hiện toàn bộ dị tật hoặc bệnh lý bẩm sinh.
Một số bất thường có biểu hiện không rõ trên hình ảnh, trong khi những bất thường khác có thể chỉ xuất hiện hoặc trở nên rõ ràng ở giai đoạn muộn của thai kỳ.
Khả năng khảo sát còn chịu ảnh hưởng bởi:
- Tuổi thai và tư thế thai nhi.
- Chuyển động của thai trong quá trình siêu âm.
- Lượng nước ối và điều kiện truyền sóng siêu âm.
- Đặc điểm thành bụng thai phụ.
- Mức độ biểu hiện của bất thường.
- Chất lượng thiết bị và trình độ người thực hiện.
Đặc biệt, siêu âm hình thái không trực tiếp phân tích ADN hoặc bộ nhiễm sắc thể của thai nhi. Do đó, hình thái thai nhi bình thường không thể loại trừ hoàn toàn những bất thường nhiễm sắc thể hoặc bệnh lý di truyền.
Đây là lý do siêu âm khảo sát giải phẫu và những phương pháp sàng lọc, chẩn đoán trước sinh khác có vai trò riêng. Việc lựa chọn phương pháp bổ sung cần dựa trên tư vấn chuyên môn và tình trạng cụ thể của thai phụ.

Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả siêu âm hình thái thai nhi
Đọc kết quả siêu âm hình thái thai nhi và hướng xử trí
Kết quả siêu âm hình thái cần được đánh giá trong bối cảnh tuổi thai, hình ảnh thu được, các chỉ số sinh trắc học và thông tin lâm sàng liên quan.
Sau khi khảo sát, bác sĩ có thể thông báo chưa ghi nhận bất thường, chưa quan sát đầy đủ một số cấu trúc hoặc có dấu hiệu cần đánh giá chuyên sâu. Mỗi tình huống mang ý nghĩa khác nhau và cần được giải thích phù hợp.
Kết quả chưa ghi nhận bất thường
Nếu phiếu siêu âm ghi nhận chưa phát hiện bất thường trong phạm vi khảo sát, điều đó có nghĩa bác sĩ chưa nhận thấy dấu hiệu bất thường ở những cấu trúc đã được đánh giá tại thời điểm kiểm tra.
Đây là thông tin tích cực trong quá trình theo dõi thai kỳ. Tuy nhiên, kết quả này không bảo đảm thai nhi hoàn toàn không có bệnh lý bẩm sinh.
Một số bất thường có thể không biểu hiện trên hình ảnh siêu âm, xuất hiện muộn hoặc liên quan đến bệnh lý di truyền không gây thay đổi rõ cấu trúc giải phẫu.
Vì vậy, thai phụ vẫn cần khám thai định kỳ và tiếp tục những đánh giá theo chỉ định. Nếu có triệu chứng bất thường hoặc băn khoăn về kết quả, mẹ bầu nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ.
Khi chưa khảo sát đầy đủ các cấu trúc
Trong một số trường hợp, bác sĩ chưa thể thu được hình ảnh đạt yêu cầu của tất cả cơ quan trong cùng một lần siêu âm.
Nguyên nhân có thể do tư thế thai nhi, chuyển động, điều kiện hình ảnh hoặc những yếu tố kỹ thuật khác.
Chẳng hạn, thai nằm ở tư thế khó có thể khiến một số mặt cắt tim hoặc khuôn mặt chưa được quan sát rõ. Khi đó, bác sĩ có thể đề nghị thai phụ thay đổi tư thế, vận động nhẹ hoặc quay lại siêu âm theo lịch hẹn.
Việc chưa quan sát rõ một cấu trúc không đồng nghĩa cấu trúc đó bị dị tật. Tuy nhiên, việc hoàn tất khảo sát vẫn cần thiết để bác sĩ có đủ thông tin đánh giá.
Mẹ bầu nên hỏi rõ cơ quan nào chưa được quan sát đầy đủ, lý do cần siêu âm lại và thời điểm phù hợp để tái khám.

Thai nhi nằm tư thế khó có thể khiến kết quả siêu âm chưa khảo sát đầy đủ
Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ bất thường
Nếu kết quả cho thấy dấu hiệu nghi ngờ bất thường, bác sĩ sẽ xem xét đặc điểm phát hiện và tư vấn những bước đánh giá phù hợp.
Các hướng xử trí có thể bao gồm:
- Siêu âm chuyên sâu nhằm khảo sát kỹ hơn cơ quan nghi ngờ.
- Siêu âm tim thai khi cần đánh giá chi tiết cấu trúc tim.
- Tư vấn y học bào thai để làm rõ ý nghĩa của phát hiện.
- Tư vấn di truyền nếu có dấu hiệu hoặc yếu tố nguy cơ phù hợp.
- Xét nghiệm chẩn đoán trước sinh khi có chỉ định và sau khi thai phụ được giải thích đầy đủ về lợi ích, giới hạn và nguy cơ.
Không phải mọi dấu hiệu nghi ngờ đều dẫn đến cùng một chỉ định hoặc cần thực hiện xét nghiệm xâm lấn.
Tình huống | Ý nghĩa | Xử trí |
| Chưa ghi nhận bất thường | Chưa thấy dấu hiệu bất thường trong phạm vi đã khảo sát | Tiếp tục khám thai theo lịch |
| Hình ảnh chưa đầy đủ | Chưa đánh giá được một hoặc nhiều cấu trúc | Siêu âm bổ sung theo hướng dẫn |
| Nghi ngờ bất thường | Phát hiện cần được làm rõ | Khám chuyên sâu và tư vấn thêm |
| Bất thường đã được xác định | Có đủ căn cứ chuyên môn để đưa ra chẩn đoán cụ thể | Lập kế hoạch theo dõi và chăm sóc cá thể hóa |
Mẹ bầu không nên tự kết luận tình trạng sức khỏe thai nhi từ một hình ảnh hoặc chỉ số trên phiếu siêu âm.
Việc giải thích kết quả và quyết định kiểm tra bổ sung cần được thực hiện cùng bác sĩ có chuyên môn, dựa trên tình trạng thai kỳ và những thông tin đã được xác minh.
Câu hỏi thường gặp về siêu âm hình thái thai nhi
Siêu âm hình thái thai nhi có an toàn không?
Siêu âm sản khoa sử dụng sóng âm để tạo hình ảnh và không dùng bức xạ ion hóa như chụp X-quang. Đây là phương pháp được sử dụng rộng rãi trong chăm sóc trước sinh và được xem là an toàn khi thực hiện đúng chỉ định, với thiết bị và kỹ thuật phù hợp.
Tuy nhiên, siêu âm cần tuân thủ nguyên tắc sử dụng năng lượng và thời gian khảo sát hợp lý, không nên kéo dài chỉ nhằm mục đích giải trí hoặc lấy hình ảnh lưu niệm.
Siêu âm hình thái có phải siêu âm 4D không?
Không. Siêu âm hình thái là tên gọi theo mục tiêu khảo sát giải phẫu, còn 4D là công nghệ hiển thị hình ảnh ba chiều theo thời gian thực.
Siêu âm 2D vẫn là nền tảng của khảo sát hình thái thai nhi. Công nghệ 3D hoặc 4D có thể hỗ trợ trong một số trường hợp nhưng không bắt buộc để thực hiện khảo sát giải phẫu thường quy.
NIPT bình thường có cần siêu âm hình thái không?
Có. Kết quả NIPT nguy cơ thấp không thay thế siêu âm hình thái thai nhi.
NIPT chủ yếu sàng lọc nguy cơ một số bất thường nhiễm sắc thể, trong khi siêu âm hình thái đánh giá cấu trúc giải phẫu. Hai phương pháp cung cấp thông tin khác nhau và có thể bổ trợ cho nhau trong chăm sóc trước sinh. [2]
Siêu âm hình thái có cần nhịn ăn không?
Thông thường, siêu âm hình thái qua thành bụng không yêu cầu thai phụ nhịn ăn.
Tuy nhiên, nếu buổi khám có thêm xét nghiệm hoặc thủ thuật khác, cơ sở y tế có thể hướng dẫn chuẩn bị riêng. Mẹ bầu nên xác nhận trước lịch hẹn về yêu cầu uống nước, tình trạng bàng quang và những lưu ý cần thiết.
Siêu âm hình thái thai nhi giá bao nhiêu?
Chi phí siêu âm hình thái phụ thuộc cơ sở thực hiện, phạm vi khảo sát, trang thiết bị, bác sĩ và những dịch vụ đi kèm.
Mẹ bầu nên liên hệ trực tiếp nơi dự định khám để được cung cấp mức giá hiện hành và xác nhận các hạng mục đã bao gồm trong dịch vụ.
Tại Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic, thai phụ có thể liên hệ qua hotline để được tư vấn dịch vụ siêu âm thai, lịch khám phù hợp và thông tin chi phí tại thời điểm đặt hẹn.

Chi phí siêu âm hình thái thai nhi khác nhau giữa các cơ sở y tế
Siêu âm hình thái thai nhi là bước khảo sát quan trọng giúp bác sĩ đánh giá cấu trúc giải phẫu, sự phát triển và phát hiện dấu hiệu nghi ngờ một số bất thường bẩm sinh. Thời điểm thực hiện khảo sát quý II thường được khuyến nghị khoảng 18 - 22 tuần, tùy tình trạng thai kỳ và hướng dẫn chuyên môn. Nếu đang chuẩn bị đến mốc siêu âm hình thái hoặc cần tư vấn lịch khám phù hợp với tuổi thai, mẹ bầu có thể liên hệ Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic để được hỗ trợ.
Tài liệu tham khảo:
- Salomon LJ và cộng sự. ISUOG Practice Guidelines (updated): Performance of the routine mid-trimester fetal ultrasound scan. Ultrasound in Obstetrics & Gynecology. 2022;59:840–856. https://doi.org/10.1002/uog.24888
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Current ACOG Guidance: Non-Invasive Prenatal Testing. https://www.acog.org/advocacy/policy-priorities/non-invasive-prenatal-testing/current-acog-guidance
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Ultrasound Exams. https://www.acog.org/womens-health/faqs/ultrasound-exams
- National Health Service (NHS). 20-week Screening Scan. https://www.nhs.uk/pregnancy/your-pregnancy-care/20-week-scan/
- ISUOG. Vietnamese Translations of Practice Guidelines. https://www.isuog.org/clinical-resources/isuog-guidelines/translations/vietnamese.html
Bài viết cung cấp thông tin giáo dục sức khỏe, không thay thế việc khám, chẩn đoán hoặc tư vấn y tế cá thể hóa.




