Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là ở trẻ dưới 5 tuổi. Khi mắc bệnh, nhiều bé bị loét miệng, đau họng, sốt và bỏ ăn khiến phụ huynh lo lắng không biết trẻ bị tay chân miệng nên ăn gì để nhanh hồi phục hơn. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tay chân miệng có thể lây lan nhanh trong cộng đồng và dễ bùng phát thành dịch ở trường học, nhà trẻ.  Vậy trẻ bị tay chân miệng nên ăn gì để giảm đau miệng và giúp trẻ phục hồi nhanh? Chế độ dinh dưỡng phù hợp không chỉ giúp trẻ giảm đau miệng, dễ ăn uống hơn mà còn hỗ trợ bổ sung nước, tăng đề kháng và hạn chế nguy cơ mệt lả do bỏ ăn kéo dài. Vì vậy, cha mẹ cần lựa chọn thực phẩm mềm, dễ nuốt và phù hợp với giai đoạn bệnh của trẻ. 

Trẻ bị tay chân miệng nên ưu tiên các món mềm, lỏng, dễ nuốt như cháo, súp, khoai nghiền, sữa hoặc trái cây mềm để giảm đau miệng và giúp ăn uống dễ hơn. Ngoài ra, cha mẹ nên cho trẻ uống đủ nước, bổ sung điện giải và chia nhỏ bữa ăn trong ngày để hạn chế mệt mỏi do bỏ ăn. Trẻ cần tránh thức ăn cay nóng, quá mặn, đồ cứng hoặc nước có gas vì có thể làm vết loét miệng đau rát hơn. Nếu trẻ bỏ ăn kéo dài, sốt cao hoặc có dấu hiệu mất nước, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám sớm.

Nguyên nhân khiến trẻ bị tay chân miệng biếng ăn

Biếng ăn là tình trạng rất phổ biến ở trẻ bị tay chân miệng, đặc biệt trong giai đoạn sốt cao và xuất hiện vết loét trong miệng. Khi virus gây bệnh tấn công vào lớp niêm mạc miệng và họng, trẻ thường cảm thấy đau rát khi nhai hoặc nuốt thức ăn nên dễ sợ ăn, bỏ bú và quấy khóc nhiều hơn.

Tình trạng sốt kéo dài và cơ thể mệt mỏi cũng khiến trẻ giảm cảm giác thèm ăn rõ rệt. Nếu không được chăm sóc dinh dưỡng đúng cách, trẻ có nguy cơ mất nước, sụt cân và hồi phục chậm hơn. Vì vậy, cha mẹ cần hiểu rõ nguyên nhân khiến trẻ biếng ăn để lựa chọn thực phẩm phù hợp và hỗ trợ trẻ ăn uống dễ dàng hơn trong thời gian mắc bệnh.

• Các vết loét trong miệng gây đau rát khi nhai hoặc nuốt thức ăn.
• Nhiều trẻ đau họng nên ngay cả uống nước cũng khó chịu.
• Bóng nước và viêm niêm mạc miệng khiến trẻ sợ ăn hơn bình thường.
• Trẻ thường cảm thấy đau tăng lên khi ăn đồ nóng, cứng hoặc nhiều gia vị.
• Sốt cao kéo dài làm cơ thể mệt mỏi và giảm cảm giác thèm ăn.
• Khi sốt, trẻ dễ mất nước nên môi khô và miệng khó chịu hơn.
• Tình trạng quấy khóc, khó ngủ khiến trẻ mệt và ăn uống kém hơn.
• Một số bé chảy nước miếng liên tục do đau miệng nhiều.
• Trẻ nhỏ chưa biết diễn đạt cơn đau nên thường phản ứng bằng cách từ chối ăn.
• Khi ăn đau nhiều một lần, trẻ có thể hình thành tâm lý sợ ăn ở những bữa sau.
• Loét miệng kéo dài làm trẻ dễ bỏ bú hoặc bú ít hơn bình thường.
• Thiếu năng lượng và dinh dưỡng khiến cơ thể trẻ càng mệt hơn trong thời gian bệnh.
• Nếu trẻ nôn ói hoặc khó chịu đường tiêu hóa, cảm giác chán ăn có thể rõ hơn.
• Một số phụ huynh ép trẻ ăn quá nhiều khiến trẻ sợ ăn và quấy khóc hơn.
• Chế độ ăn không phù hợp như đồ cay nóng hoặc quá cứng có thể làm đau miệng nặng thêm.
• Trẻ biếng ăn kéo dài có nguy cơ sụt cân và hồi phục chậm hơn sau bệnh.
• Nếu trẻ bỏ ăn hoàn toàn hoặc có dấu hiệu mất nước, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám sớm.

Các vết loét trong miệng khiến trẻ đau đớn và bỏ ăn

Trẻ bị tay chân miệng nên ăn gì để phục hồi nhanh?

Khi bị tay chân miệng, trẻ thường đau miệng, khó nuốt và dễ biếng ăn nên lựa chọn thực phẩm phù hợp rất quan trọng. Một chế độ dinh dưỡng đúng không chỉ giúp trẻ giảm đau rát khi ăn mà còn hỗ trợ bổ sung nước, tăng đề kháng và phục hồi sức khỏe nhanh hơn.

Trong giai đoạn này, cha mẹ nên ưu tiên các món mềm, lỏng, dễ nuốt và giàu dinh dưỡng như cháo, súp, khoai nghiền hoặc sữa. Cần chia nhỏ bữa ăn và cho trẻ ăn thành nhiều lần trong ngày để hạn chế cảm giác khó chịu. Ngoài bổ sung năng lượng, cha mẹ cũng nên chú ý cung cấp đủ nước và điện giải để giảm nguy cơ mất nước do sốt hoặc ăn uống kém.

Thức ăn mềm, dễ nuốt giúp trẻ đỡ đau miệng

Loét miệng là nguyên nhân chính khiến nhiều trẻ sợ ăn khi bị tay chân miệng. Nếu thức ăn quá cứng, quá nóng hoặc khó nhai, trẻ có thể đau nhiều hơn và từ chối ăn uống hoàn toàn. Vì vậy, cha mẹ nên ưu tiên các món mềm, lỏng và dễ nuốt để giúp trẻ ăn uống thoải mái hơn mà vẫn đảm bảo đủ dinh dưỡng trong giai đoạn bệnh.

• Cháo loãng nấu với thịt bằm, cá hoặc rau củ mềm.
• Súp gà, súp rau củ hoặc súp bí đỏ dễ nuốt.
• Khoai tây nghiền hoặc khoai lang nghiền mềm.
• Nui mềm, mì mềm nấu loãng vừa phải.
• Cơm nát hoặc cơm mềm dễ nhai hơn cơm khô.
• Sữa chua mát giúp làm dịu cảm giác đau rát miệng.
• Trứng hấp mềm dễ ăn và giàu dinh dưỡng.
• Đậu hũ non mềm, dễ nuốt và dễ tiêu hóa.
• Có thể cho trẻ ăn thức ăn hơi nguội để giảm đau miệng.
• Chia nhỏ khẩu phần để trẻ không bị áp lực khi ăn.
• Nên cho trẻ ăn chậm và từng ít một.
• Nếu trẻ đau miệng nhiều, có thể ưu tiên thức ăn dạng lỏng hơn bình thường.
• Không nên ép trẻ ăn quá nhiều trong một bữa.
• Sau khi ăn nên cho trẻ uống nước hoặc vệ sinh miệng nhẹ nhàng.
• Thức ăn mềm giúp trẻ dễ hấp thu dinh dưỡng và hồi phục tốt hơn.

Cháo thịt băm loãng cho trẻ

Thực phẩm giúp bổ sung nước và điện giải

Trẻ bị tay chân miệng rất dễ mất nước do sốt cao, chảy nước miếng nhiều và ăn uống kém. Nếu không bổ sung đủ nước, trẻ có thể mệt lả, môi khô và hồi phục chậm hơn. Vì vậy, ngoài ăn uống đầy đủ, cha mẹ cũng cần chú ý tăng cường bổ sung nước và điện giải trong suốt thời gian trẻ mắc bệnh.

• Nước lọc là lựa chọn quan trọng nhất để tránh mất nước.
• Có thể cho trẻ uống oresol theo đúng hướng dẫn phù hợp độ tuổi.
• Nước canh hoặc nước hầm rau củ giúp bổ sung điện giải tự nhiên.
• Nước dừa có thể hỗ trợ bù nước nhẹ cho trẻ lớn hơn.
• Sữa giúp bổ sung năng lượng nếu trẻ vẫn uống được.
• Cháo loãng hoặc súp cũng giúp tăng lượng nước cho cơ thể.
• Có thể cho trẻ uống nước mát để giảm khó chịu vùng miệng.
• Trái cây mềm nhiều nước như dưa hấu hoặc lê chín có thể hỗ trợ bổ sung nước.
• Nên cho trẻ uống từng ngụm nhỏ nếu đau miệng nhiều.
• Không nên để trẻ nhịn uống vì sợ đau khi nuốt.
• Theo dõi dấu hiệu mất nước như môi khô, tiểu ít hoặc mắt trũng.
• Nếu trẻ nôn nhiều cần theo dõi lượng nước vào cơ thể kỹ hơn.
• Tránh nước ngọt có gas vì dễ làm đau rát miệng hơn.
• Hạn chế nước quá chua vì có thể kích thích vết loét.
• Bổ sung đủ nước giúp trẻ giảm mệt mỏi và hồi phục nhanh hơn.

Nước hầm rau củ bổ sung điện giải cho trẻ

Thực phẩm giàu dinh dưỡng giúp tăng đề kháng

Bên cạnh lựa chọn đồ ăn mềm và dễ nuốt, trẻ bị tay chân miệng cũng cần được bổ sung đầy đủ dinh dưỡng để cơ thể có năng lượng chống lại virus và phục hồi tổn thương niêm mạc miệng. Nếu trẻ chỉ ăn cháo trắng hoặc ăn quá ít trong nhiều ngày, nguy cơ mệt mỏi và sụt cân sẽ tăng cao hơn.

• Thịt nạc giúp cung cấp protein cần thiết cho cơ thể.
• Cá mềm dễ ăn và bổ sung nhiều dưỡng chất tốt.
• Trứng giàu đạm và dễ chế biến thành món mềm.
• Sữa và các chế phẩm từ sữa hỗ trợ bổ sung năng lượng.
• Rau xanh giúp bổ sung vitamin và chất xơ.
• Bí đỏ, cà rốt hoặc khoai lang cung cấp vitamin hỗ trợ miễn dịch.
• Đậu hũ non là nguồn đạm mềm phù hợp cho trẻ đau miệng.
• Chuối chín mềm giúp bổ sung năng lượng nhanh.
• Bơ chín mềm giàu chất béo tốt và dễ nuốt.
• Đu đủ chín mềm giúp trẻ dễ tiêu hóa hơn.
• Có thể kết hợp nhiều nhóm thực phẩm trong cháo hoặc súp.
• Nên thay đổi món ăn để trẻ đỡ ngán hơn khi bệnh kéo dài.
• Ưu tiên thực phẩm tươi và chế biến trong ngày.
• Không nên cho trẻ ăn đồ ăn nhanh hoặc quá nhiều dầu mỡ.
• Dinh dưỡng đầy đủ giúp trẻ hồi phục nhanh và hạn chế mệt kéo dài.

Bổ sung thực phẩm giàu dinh dưỡng

Những loại thực phẩm trẻ bị tay chân miệng nên kiêng

Ngoài lựa chọn thức ăn mềm dễ nuốt để bổ sung dinh dưỡng cho bé, cha mẹ cũng cần chú ý đến những nhóm thực phẩm nên kiêng cho trẻ bị tay chân miệng. Không chỉ giúp hạn chế đau miệng, tránh kích thích vết loét mà còn giúp trẻ phục hồi nhanh hơn. Trong giai đoạn mắc bệnh, niêm mạc miệng của trẻ thường rất nhạy cảm nên những món ăn không phù hợp có thể khiến trẻ đau rát hơn, biếng ăn kéo dài hoặc dễ mất nước. Ngoài chế độ ăn uống, chăm sóc sai cách như ép ăn hoặc tự ý dùng thuốc cũng có thể làm trẻ khó chịu hơn.

• Kiêng thức ăn cay nóng vì dễ làm đau rát vùng loét miệng hơn.
• Hạn chế món quá mặn hoặc nhiều gia vị vì có thể kích thích niêm mạc miệng.
• Không cho trẻ ăn đồ cứng như bánh quy cứng, snack hoặc đồ chiên giòn.
• Tránh thức ăn quá nóng vì dễ làm trẻ đau khi nuốt.
• Hạn chế nước có gas vì dễ gây kích ứng vùng loét miệng.
• Không nên cho trẻ uống nước trái cây quá chua như chanh hoặc tắc đậm đặc.
• Tránh các món nhiều dầu mỡ vì dễ gây khó tiêu và đầy bụng.
• Không ép trẻ ăn quá nhiều trong một bữa khi trẻ đang đau miệng.
• Hạn chế cho trẻ ăn thức ăn khô và khó nuốt.
• Không tự ý dùng kháng sinh nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.
• Không chọc vỡ các bóng nước trên da trẻ.
• Tránh cho trẻ tiếp xúc gần với trẻ khác để hạn chế lây lan bệnh.
• Không cho trẻ đi học khi còn sốt hoặc còn nổi bóng nước nhiều.
• Hạn chế để trẻ thức khuya vì cơ thể cần nghỉ ngơi để hồi phục.
• Không chủ quan khi trẻ sốt cao kéo dài hoặc bỏ ăn hoàn toàn.
• Tránh dùng chung khăn mặt, ly nước hoặc muỗng với người khác.
• Không nên kiêng hoàn toàn thịt, cá hoặc thực phẩm giàu đạm vì trẻ vẫn cần dinh dưỡng để hồi phục nhanh hơn.

Không nên cho trẻ bị tay chân miệng ăn đồ chiên rán, cay, nóng

Gợi ý thực đơn 3 ngày cho trẻ bị tay chân miệng

Khi trẻ bị tay chân miệng, nhiều phụ huynh lo lắng vì bé đau miệng, bỏ ăn hoặc chỉ ăn được rất ít. Thực tế, trong giai đoạn này cha mẹ không cần ép trẻ ăn quá nhiều mà nên ưu tiên các món mềm, lỏng, dễ nuốt và chia nhỏ thành nhiều bữa trong ngày. Một thực đơn phù hợp giúp trẻ giảm đau rát khi ăn, hạn chế mất nước và bổ sung đủ năng lượng để cơ thể hồi phục nhanh hơn. Ngoài chú ý món ăn, cha mẹ cũng nên theo dõi khả năng nuốt, lượng nước uống và tình trạng sốt của trẻ để điều chỉnh khẩu phần phù hợp theo từng giai đoạn bệnh.

Thực đơn ngày 1 khi trẻ sốt và đau miệng

Đây thường là giai đoạn trẻ khó chịu nhất vì sốt cao, loét miệng và quấy khóc nhiều. Trẻ dễ sợ ăn nên cha mẹ cần ưu tiên món lỏng, mềm và nguội nhẹ để giảm đau khi nuốt.

• Ưu tiên món lỏng để trẻ dễ nuốt hơn.
• Có thể cho trẻ ăn thức ăn hơi nguội để giảm đau miệng.
• Không ép trẻ ăn quá nhiều cùng lúc.
• Chia nhỏ khẩu phần thành nhiều bữa trong ngày.
• Khuyến khích trẻ uống nước thường xuyên để tránh mất nước.
• Nếu trẻ đau miệng nhiều, nên ưu tiên thức ăn dạng súp hoặc cháo loãng.
• Theo dõi lượng nước tiểu và dấu hiệu mất nước của trẻ.
• Tránh món cay nóng hoặc quá nhiều gia vị.

Thực đơn ngày 2 khi trẻ bắt đầu ăn khá hơn

Sau 1–2 ngày, một số trẻ có thể giảm sốt và đỡ đau miệng hơn nên ăn uống cũng cải thiện dần. Đây là lúc cha mẹ có thể tăng nhẹ lượng dinh dưỡng để giúp trẻ phục hồi năng lượng tốt hơn.

• Có thể tăng dần độ đặc của thức ăn nếu trẻ nuốt tốt hơn.
• Ưu tiên bổ sung thêm đạm từ thịt, cá, trứng hoặc sữa.
• Kết hợp rau củ mềm để bổ sung vitamin và chất xơ.
• Theo dõi phản ứng của trẻ sau mỗi bữa ăn.
• Nếu trẻ vẫn đau miệng nhiều, nên quay lại thức ăn lỏng hơn.
• Hạn chế món chiên rán hoặc nhiều dầu mỡ.
• Không cho trẻ ăn đồ ăn nhanh hoặc nước ngọt có gas.
• Duy trì uống đủ nước ngay cả khi trẻ đã giảm sốt.

Thực đơn ngày 3 giúp trẻ hồi phục

Khi bước vào giai đoạn hồi phục, trẻ thường tỉnh táo hơn và ăn uống khá hơn trước. Đây là thời điểm phù hợp để bổ sung đa dạng thực phẩm nhằm giúp trẻ lấy lại năng lượng và tăng sức đề kháng sau bệnh.

• Tăng dần khẩu phần ăn theo khả năng của trẻ.
• Bổ sung đa dạng nhóm chất để trẻ hồi phục nhanh hơn.
• Ưu tiên thực phẩm giàu đạm và vitamin.
• Có thể cho trẻ ăn cơm mềm nếu đã nuốt tốt hơn.
• Tiếp tục tránh món quá cay, quá nóng hoặc quá cứng.
• Không nên cho trẻ ăn uống thất thường sau khi vừa hết bệnh.
• Duy trì uống đủ nước để cơ thể phục hồi tốt hơn.
• Theo dõi cân nặng và sức ăn của trẻ sau bệnh.
• Nếu trẻ vẫn bỏ ăn kéo dài hoặc mệt nhiều, nên đưa đi khám để được tư vấn thêm.

Phải làm sao khi trẻ bị tay chân miệng bỏ ăn?

Nhiều trẻ bị tay chân miệng thường bỏ ăn hoặc ăn rất ít do đau miệng, sốt cao và mệt mỏi kéo dài. Đây là tình trạng khá phổ biến nhưng nếu kéo dài nhiều ngày có thể khiến trẻ mất nước, sụt cân và hồi phục chậm hơn. Không ít phụ huynh vì quá lo lắng nên ép trẻ ăn liên tục, khiến bé sợ ăn và quấy khóc nhiều hơn. Thực tế, điều quan trọng nhất trong giai đoạn này là giúp trẻ ăn uống thoải mái, bổ sung đủ nước và duy trì năng lượng tối thiểu cho cơ thể. 

Những cách giúp trẻ bị tay chân miệng bỏ ăn ăn uống tốt hơn:

• Ưu tiên thức ăn mềm, lỏng và dễ nuốt như cháo, súp hoặc khoai nghiền.
• Có thể cho trẻ ăn món hơi nguội để giảm đau rát miệng.
• Chia nhỏ khẩu phần thành nhiều bữa trong ngày thay vì ép ăn nhiều cùng lúc.
• Không ép trẻ ăn khi đang đau miệng hoặc quấy khóc nhiều.
• Cho trẻ ăn chậm và từng lượng nhỏ để giảm khó chịu khi nuốt.
• Ưu tiên món trẻ thích nhưng vẫn cần đảm bảo mềm và dễ tiêu hóa.
• Có thể dùng thìa nhỏ hoặc cốc uống để trẻ dễ hợp tác hơn.
• Bổ sung sữa, sữa chua hoặc pudding mềm nếu trẻ ăn cơm cháo quá ít.
• Khuyến khích trẻ uống nước thường xuyên để tránh mất nước.
• Có thể bổ sung oresol đúng hướng dẫn nếu trẻ sốt cao hoặc ăn uống kém.
• Tránh món cay nóng, quá mặn hoặc quá chua vì dễ làm đau miệng nặng hơn.
• Không cho trẻ ăn đồ cứng như bánh quy cứng hoặc snack.
• Theo dõi dấu hiệu mất nước như môi khô, tiểu ít hoặc mắt trũng.
• Nếu trẻ chỉ ăn rất ít, nên ưu tiên bổ sung nước trước thay vì ép ăn nhiều.
• Sau khi ăn có thể vệ sinh miệng nhẹ nhàng cho trẻ để giảm khó chịu.
• Giữ tâm lý thoải mái, tránh quát mắng hoặc tạo áp lực khi trẻ ăn uống.
• Nếu trẻ bỏ ăn hoàn toàn trên 6–8 giờ hoặc bỏ bú kéo dài cần đưa đi khám sớm.
• Trẻ lừ đừ, sụt cân nhanh hoặc nôn nhiều cũng cần được bác sĩ đánh giá kịp thời.
• Trong giai đoạn hồi phục, nên tăng dần lượng thức ăn để trẻ lấy lại năng lượng và hạn chế sụt cân sau bệnh.

Nấu đồ ăn mềm và theo khẩu vị của trẻ giúp con ngon miệng hơn

Sai lầm thường gặp khi cho trẻ bị tay chân miệng ăn

Khi trẻ bị tay chân miệng, nhiều phụ huynh quá lo lắng nên vô tình áp dụng cách chăm sóc chưa phù hợp, khiến trẻ đau miệng hơn và biếng ăn kéo dài. Một số thói quen tưởng tốt như ép ăn nhiều hoặc kiêng quá mức lại có thể khiến trẻ mệt mỏi và hồi phục chậm hơn. Vì vậy, cha mẹ cần hiểu đúng về chế độ dinh dưỡng trong giai đoạn bệnh để hỗ trợ trẻ ăn uống dễ dàng và phục hồi tốt hơn.

• Ép trẻ ăn quá nhiều khi trẻ đang đau miệng và khó nuốt.
• Cho trẻ ăn thức ăn quá nóng khiến vùng loét miệng đau rát hơn.
• Kiêng hoàn toàn thịt, cá hoặc thực phẩm giàu đạm vì sợ “làm nặng bệnh”.
• Chỉ cho trẻ ăn cháo trắng trong nhiều ngày khiến cơ thể thiếu dinh dưỡng.
• Cho trẻ ăn đồ cứng như bánh quy, snack hoặc thức ăn khó nhai.
• Dùng món quá cay, quá mặn hoặc nhiều gia vị.
• Không bổ sung đủ nước vì nghĩ trẻ ăn ít là bình thường.
• Để trẻ uống quá nhiều nước ngọt hoặc nước có gas.
• Tự ý dùng kháng sinh dù bệnh chủ yếu do virus gây ra.
• Không theo dõi dấu hiệu mất nước khi trẻ bỏ ăn kéo dài.
• Cho trẻ ăn quá nhanh hoặc quá nhiều trong một bữa.
• Không chia nhỏ khẩu phần khiến trẻ dễ sợ ăn hơn.
• Chủ quan khi trẻ bỏ ăn hoàn toàn hoặc chỉ uống rất ít nước.
• Không vệ sinh miệng nhẹ nhàng sau ăn khiến trẻ khó chịu kéo dài.
• Tự ý dùng thuốc giảm đau hoặc thuốc bôi miệng không phù hợp cho trẻ nhỏ.
• Nghĩ rằng trẻ hết sốt là đã hoàn toàn khỏi bệnh nên không tiếp tục theo dõi.
• Không đưa trẻ đi khám khi xuất hiện dấu hiệu mệt lả hoặc sụt cân nhanh.

Không nên ép ăn khi trẻ không muốn

Thời điểm cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay

Phần lớn trẻ bị tay chân miệng có thể được chăm sóc tại nhà nếu triệu chứng nhẹ và trẻ vẫn ăn uống, sinh hoạt tương đối bình thường. Tuy nhiên, bệnh có thể diễn tiến nhanh chỉ trong vài giờ nếu xuất hiện biến chứng thần kinh, tim mạch hoặc hô hấp. Vì vậy, cha mẹ không nên chủ quan khi trẻ sốt cao kéo dài, bỏ ăn nhiều hoặc có biểu hiện bất thường về tri giác. Đưa trẻ đi khám đúng thời điểm giúp phát hiện sớm nguy cơ chuyển nặng và hạn chế các biến chứng nguy hiểm.

• Trẻ sốt cao trên 38,5–39°C kéo dài nhiều giờ.
• Sốt không đáp ứng tốt với thuốc hạ sốt thông thường.
• Trẻ tái sốt liên tục sau khi vừa hạ sốt.
• Bé bỏ ăn, bỏ bú hoặc uống nước rất kém.
• Có dấu hiệu mất nước như môi khô, tiểu ít hoặc mắt trũng.
• Trẻ quấy khóc liên tục và rất khó dỗ.
• Xuất hiện giật mình nhiều, đặc biệt khi mới ngủ.
• Trẻ lừ đừ, ngủ li bì hoặc phản ứng chậm.
• Run tay chân hoặc đi đứng loạng choạng.
• Nôn ói nhiều lần trong ngày.
• Thở nhanh, khó thở hoặc tím tái.
• Tim đập nhanh bất thường dù đang nghỉ ngơi.
• Co giật hoặc có dấu hiệu rối loạn ý thức.
• Bóng nước lan rộng hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng.
• Sau vài ngày nhưng trẻ vẫn mệt nhiều và không cải thiện.
• Trẻ dưới 3 tuổi sốt cao cần được theo dõi sát hơn.
• Cha mẹ cảm thấy trẻ có biểu hiện khác thường so với những lần ốm thông thường.
• Trẻ có bệnh nền hoặc sức đề kháng yếu nên được thăm khám sớm hơn để tránh biến chứng tay chân miệng.

Khi trẻ sốt từ 38.5 độ nhiều giờ không hạ cần cho con đi khám ngay

Câu hỏi thường gặp về chế độ ăn cho trẻ bị tay chân miệng

Trẻ bị tay chân miệng có nên uống sữa không?

Có. Nếu trẻ vẫn uống được sữa thì cha mẹ có thể tiếp tục cho trẻ uống để bổ sung năng lượng và dinh dưỡng. Nên ưu tiên sữa mát hoặc hơi nguội để trẻ đỡ đau miệng hơn khi uống.

Trẻ bị tay chân miệng ăn lạnh được không?

Có thể. Một số món mát như sữa chua, pudding mềm hoặc thức ăn hơi nguội có thể giúp làm dịu cảm giác đau rát miệng. Tuy nhiên, không nên cho trẻ ăn đồ quá lạnh nếu trẻ dễ đau họng hoặc khó chịu.

Tay chân miệng có nên kiêng thịt, cá không?

Không nên. Trẻ vẫn cần bổ sung đạm từ thịt, cá, trứng hoặc sữa để cơ thể có đủ năng lượng hồi phục. Kiêng hoàn toàn thực phẩm giàu đạm có thể khiến trẻ mệt hơn và chậm hồi phục.

Trẻ bị tay chân miệng có nên uống nước cam?

Có thể uống với lượng vừa phải nếu trẻ không đau miệng nhiều. Tuy nhiên, nước cam hoặc trái cây quá chua có thể làm trẻ đau rát hơn ở vùng loét miệng nên cần theo dõi phản ứng của trẻ khi uống.

Trẻ bị tay chân miệng nên ăn trái cây gì?

Cha mẹ nên ưu tiên trái cây mềm, ít chua và dễ nuốt như:

• Chuối chín
• Bơ chín
• Đu đủ chín
• Lê hấp mềm
• Dưa hấu

Những loại trái cây này giúp bổ sung vitamin và nước cho cơ thể.

Trẻ bị tay chân miệng bỏ ăn bao lâu thì nguy hiểm?

Nếu trẻ bỏ ăn hoàn toàn hoặc bỏ bú kéo dài trên 6–8 giờ, kèm dấu hiệu mệt lả, tiểu ít hoặc khô môi thì cần đưa đi khám sớm để tránh mất nước và suy kiệt.

Tay chân miệng có nên ăn cháo không?

Có. Cháo là món rất phù hợp vì mềm, dễ nuốt và dễ tiêu hóa. Cha mẹ có thể kết hợp cháo với thịt bằm, cá, bí đỏ hoặc rau củ mềm để tăng dinh dưỡng cho trẻ.

Trẻ bị tay chân miệng có nên ăn trứng không?

Có thể. Trứng là thực phẩm giàu protein và dễ chế biến thành món mềm như trứng hấp hoặc cháo trứng. Nếu trẻ không dị ứng trứng thì vẫn có thể ăn bình thường.

Trẻ bị tay chân miệng nên uống gì để tránh mất nước?

Cha mẹ nên cho trẻ:

• Uống nước lọc thường xuyên
• Bổ sung oresol đúng hướng dẫn
• Uống sữa nếu trẻ hợp tác
• Dùng nước canh hoặc súp loãng

Bổ sung đủ nước rất quan trọng khi trẻ sốt và ăn uống kém.

Bổ sung nước và thức ăn mềm cho bé

Khi nào cần đưa trẻ đi khám ngay?

Cần đưa trẻ đi khám sớm nếu có các dấu hiệu như:

• Sốt cao kéo dài
• Giật mình liên tục
• Bỏ ăn hoàn toàn
• Nôn nhiều
• Lừ đừ, ngủ li bì
• Khó thở
• Co giật hoặc tím tái.

Bệnh tay chân miệng khiến nhiều trẻ bị đau miệng, bỏ ăn và mệt mỏi kéo dài nếu không được chăm sóc đúng cách. Cha mẹ cần chú ý đến trẻ bị tay chân miệng nên ăn gì và kiêng ăn gì để giúp bổ sung đủ nước và dinh dưỡng giúp giảm đau miệng và hỗ trợ bé nhanh hồi phục. Cha mẹ không nên chủ quan nếu trẻ sốt cao kéo dài, bỏ ăn hoàn toàn hoặc có biểu hiện lừ đừ, giật mình nhiều. Nếu cần được bác sĩ thăm khám và tư vấn dinh dưỡng phù hợp cho trẻ bị tay chân miệng, phụ huynh có thể đưa bé đến Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic để được hỗ trợ kịp thời.

Tài liệu tham khảo:

https://www.who.int/vietnam/vi/health-topics/hand-foot-and-mouth-disease-%28hfmd%29?utm

https://www.cdc.gov/hand-foot-mouth/about/index.html

https://cdccantho.vn/tin-tuc-su-kien/khuyen-cao-phong-chong-benh-tay-chan-mieng-1515.html