Tay chân miệng là một trong những bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là ở trẻ dưới 5 tuổi. Trong đó, sốt là triệu chứng khiến nhiều bậc phụ huynh lo lắng vì không biết tay chân miệng sốt bao lâu thì khỏi và khi nào có nguy cơ bị biến chứng. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), đa số trẻ em bị tay chân miệng sẽ có triệu chứng trong 7 - 10 ngày, thường là sốt, kèm theo loét miệng, nổi bóng nước ở tay, chân. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể sẽ diễn tiến nặng với biến chứng thần kinh, viêm não hoặc suy hô hấp nếu không được theo dõi đúng cách. Để hiểu rõ hơn về thời gian sốt và cách chăm sóc trẻ, dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm để xử lý kịp thời, các bậc phụ huynh hãy cùng tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây của Phòng khám 125 Thái Thịnh.

 Trẻ bị tay chân miệng thường sốt khoảng 2–5 ngày, tùy vào mức độ bệnh và sức đề kháng của từng bé. Trong giai đoạn đầu, trẻ có thể sốt nhẹ, đau họng, quấy khóc hoặc biếng ăn trước khi xuất hiện loét miệng và bóng nước ở tay chân. Đa số trường hợp sẽ tự cải thiện sau 7–10 ngày nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, nếu trẻ sốt cao trên 39°C kéo dài, sốt không đáp ứng thuốc hạ sốt, giật mình, run tay chân hoặc lừ đừ thì cần đưa đi khám ngay vì đây có thể là dấu hiệu biến chứng thần kinh hoặc tim mạch nguy hiểm

Tay chân miệng là bệnh gì?

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus đường ruột gây ra, tác nhân phổ biến nhất là do Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71). Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi. Tay chân miệng chủ yếu lây nhiễm qua đường tiêu hóa, nước bọt, dịch tiết mũi họng hoặc tiếp xúc với bóng nước của người bệnh. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), tay chân miệng thường khởi phát với các triệu chứng điển hình như sốt, đau họng, biếng ăn, sau đó sẽ xuất hiện vết loét ở miệng và các bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân hoặc mông. 

Phần lớn các trường hợp trẻ bị tay chân miệng có thể tự khỏi sau 7- 10 ngày, nhưng một số trẻ có nguy cơ bị biến chứng thần kinh, viêm não, tim mạch hoặc suy hô hấp nếu không được theo dõi và xử lý kịp thời.

Một số đặc điểm của bệnh tay chân miệng cha mẹ cần hiểu rõ:

• Nguyên nhân chủ yếu do virus Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71).
• Bệnh thường gặp nhiều ở trẻ dưới 5 tuổi.
• Có thể bùng phát thành dịch tại trường học hoặc nhà trẻ.
• Lây truyền qua đường tiêu hóa và tiếp xúc dịch tiết.
• Triệu chứng phổ biến gồm sốt, đau họng, quấy khóc và biếng ăn.
• Trẻ thường xuất hiện loét miệng gây đau khi ăn uống.
• Bóng nước có thể nổi ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối hoặc mông.
• Thời gian ủ bệnh thường khoảng 3–7 ngày.
• Bệnh thường kéo dài khoảng 7–10 ngày.
• Giai đoạn ngày thứ 3–5 dễ xuất hiện biến chứng hơn.
• Một số trường hợp có thể bị viêm não, viêm màng não hoặc suy hô hấp.
• Phát hiện sớm dấu hiệu chuyển nặng rất quan trọng.
• Giữ vệ sinh tay chân và đồ dùng cá nhân giúp giảm nguy cơ lây nhiễm.
• Trẻ mắc bệnh nên được nghỉ học để tránh lây lan cho cộng đồng.

Bệnh tay chân miệng do virus gây ra

Tay chân miệng sốt bao lâu thì khỏi?

Tay chân miệng sốt bao lâu thì khỏi? Trẻ bị tay chân miệng thường sốt khoảng 2–5 ngày và đa số có thể tự hồi phục sau 7–10 ngày nếu được chăm sóc đúng cách. Trong những ngày đầu, trẻ có thể sốt nhẹ hoặc sốt cao kèm đau họng, biếng ăn, quấy khóc và xuất hiện bóng nước ở tay chân, miệng. Theo CDC, phần lớn trường hợp tay chân miệng diễn tiến nhẹ và cải thiện dần sau khoảng một tuần. Tuy nhiên, giai đoạn ngày thứ 3–5 được xem là thời điểm dễ xuất hiện biến chứng thần kinh, hô hấp hoặc tim mạch hơn. Nếu trẻ sốt cao liên tục, sốt không đáp ứng thuốc hạ sốt, giật mình hoặc lừ đừ, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám ngay để được theo dõi kịp thời.

Tay chân miệng mất khoảng 3- 5 ngày thì khỏi

Giai đoạn đầu trẻ bắt đầu sốt và xuất hiện triệu chứng nhẹ

Ở giai đoạn khởi phát, trẻ thường có biểu hiện khá giống cảm cúm hoặc sốt virus thông thường nên nhiều phụ huynh dễ chủ quan. Trẻ có thể bắt đầu sốt nhẹ, đau họng, quấy khóc và mệt mỏi trước khi xuất hiện bóng nước đặc trưng ở tay chân miệng. Một số bé chỉ sốt âm ỉ trong 1–2 ngày đầu nhưng cũng có trường hợp sốt tăng nhanh ngay từ giai đoạn sớm. Đây là thời điểm virus bắt đầu hoạt động mạnh trong cơ thể và các triệu chứng dần rõ hơn. Nếu cha mẹ theo dõi sát ngay từ đầu, chăm sóc và phát hiện dấu hiệu chuyển nặng sẽ hiệu quả hơn.

• Trẻ bắt đầu sốt nhẹ khoảng 37,5–38,5°C.
• Một số bé có thể sốt cao ngay trong ngày đầu tiên.
• Cảm giác mệt mỏi, uể oải và ít chơi hơn bình thường.
• Trẻ dễ quấy khóc, cáu gắt hoặc bám bố mẹ nhiều hơn.
• Đau họng khiến trẻ khó chịu khi ăn uống.
• Có thể xuất hiện chảy nước miếng do đau trong khoang miệng.
• Trẻ biếng ăn hoặc bỏ bú nhẹ.
• Một số bé chỉ thích uống nước mát hoặc ăn thức ăn mềm.
• Xuất hiện vài nốt đỏ nhỏ trong miệng nhưng chưa rõ bóng nước.
• Trẻ có thể ngủ không sâu giấc hoặc hay tỉnh giấc ban đêm.
• Một số trường hợp có biểu hiện giống viêm họng hoặc cảm lạnh.
• Da chưa nổi bóng nước rõ nên bệnh dễ bị bỏ sót.
• Giai đoạn này thường kéo dài khoảng 24–48 giờ.
• Nếu sốt tăng nhanh hoặc trẻ lừ đừ sớm cần theo dõi sát hơn.
• Cha mẹ nên kiểm tra nhiệt độ thường xuyên để đánh giá diễn tiến bệnh.

Ở giai đoạn đầu, trẻ sốt nhẹ và quấy khóc

Giai đoạn toàn phát trẻ bị sốt cao và nổi bóng nước

Đây là giai đoạn điển hình và cũng là thời điểm bệnh tay chân miệng dễ diễn tiến nặng hơn. Sau khi khởi phát khoảng 1–2 ngày, trẻ thường bắt đầu sốt cao rõ rệt và xuất hiện các bóng nước ở tay, chân, miệng hoặc mông. Nhiều bé đau miệng nhiều nên bỏ ăn, quấy khóc liên tục và mất ngủ. Theo các chuyên gia nhi khoa, ngày thứ 3–5 của bệnh là thời điểm cần theo dõi sát nhất vì nguy cơ biến chứng thần kinh, tim mạch hoặc hô hấp có thể xuất hiện nhanh, đặc biệt ở trẻ nhiễm Enterovirus 71 (EV71). Nếu được chăm sóc đúng cách, phần lớn trẻ sẽ giảm sốt dần sau vài ngày và hồi phục mà không để lại biến chứng.

• Trẻ sốt cao từ 38,5–39°C hoặc cao hơn, sốt có thể kéo dài liên tục trong nhiều giờ.
• Một số bé sốt thành từng cơn và dễ tái sốt sau khi thuốc hạ sốt hết tác dụng.
• Bóng nước bắt đầu nổi rõ ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối hoặc vùng mông.
• Các bóng nước thường có viền đỏ, bên trong chứa dịch trong.
• Loét miệng khiến trẻ đau rát khi ăn uống hoặc nuốt nước bọt.
• Trẻ dễ chảy nước miếng nhiều do đau miệng.
• Nhiều bé bỏ bú, ăn ít hoặc không muốn ăn vì khó chịu trong khoang miệng.
• Cơ thể mệt mỏi, quấy khóc nhiều hơn bình thường.
• Trẻ ngủ không sâu giấc, dễ giật mình hoặc tỉnh giấc giữa đêm.
• Có thể xuất hiện nôn ói nhẹ do sốt hoặc khó chịu đường tiêu hóa.
• Một số trường hợp có biểu hiện run tay chân nhẹ hoặc bứt rứt.
• Nếu trẻ sốt cao liên tục không hạ cần đặc biệt lưu ý nguy cơ biến chứng.
• Trẻ có thể mất nước do ăn uống kém và sốt kéo dài.
• Da quanh miệng hoặc vùng nổi bóng nước có thể đỏ và kích ứng.
• Đây là giai đoạn phụ huynh cần theo dõi sát nhiệt độ, nhịp thở và tinh thần của trẻ.
• Nếu trẻ có dấu hiệu lừ đừ, thở nhanh, giật mình liên tục hoặc co giật cần đưa đi viện ngay.

Tay chân miệng ở giai đoạn toàn phát

Giai đoạn trẻ hết sốt và phục hồi

Sau giai đoạn toàn phát, đa số trẻ bị tay chân miệng sẽ bắt đầu giảm sốt và hồi phục dần nếu không xuất hiện biến chứng. Đây là lúc cơ thể trẻ đáp ứng tốt hơn với virus, các bóng nước khô lại và tình trạng loét miệng cũng cải thiện rõ rệt. Trẻ thường ăn uống khá hơn, ngủ ngon hơn và hoạt động linh hoạt hơn trước. Thông thường, quá trình hồi phục diễn ra trong khoảng 7–10 ngày kể từ khi khởi phát bệnh. Tuy nhiên, cha mẹ vẫn cần tiếp tục theo dõi trẻ vì một số trường hợp có thể còn mệt hoặc tái sốt nhẹ trong thời gian ngắn. Chăm sóc đúng cách và giữ vệ sinh vẫn rất quan trọng để hạn chế nguy cơ lây lan virus.

• Nhiệt độ cơ thể giảm dần và không còn sốt cao liên tục.
• Thuốc hạ sốt không còn phải sử dụng thường xuyên như trước.
• Trẻ tỉnh táo và phản ứng nhanh nhẹn hơn.
• Ít quấy khóc hoặc cáu gắt hơn những ngày đầu mắc bệnh.
• Trẻ bắt đầu muốn chơi và vận động trở lại.
• Tình trạng biếng ăn cải thiện dần theo từng ngày.
• Bé chịu uống sữa, ăn cháo hoặc thức ăn mềm tốt hơn.
• Các vết loét trong miệng bớt đỏ và giảm đau rõ rệt.
• Trẻ nuốt dễ hơn và ít chảy nước miếng hơn trước.
• Bóng nước ở tay chân bắt đầu khô lại và xẹp dần.
• Không xuất hiện thêm bóng nước mới trên da.
• Một số vùng da có thể bong nhẹ khi tổn thương lành lại.
• Trẻ ngủ ngon và sâu giấc hơn.
• Không còn biểu hiện giật mình bất thường hoặc run tay chân.
• Hô hấp ổn định, không còn thở nhanh hoặc mệt nhiều.
• Tinh thần và sinh hoạt gần trở lại bình thường sau khoảng 1 tuần.
• Dù đã hết sốt, trẻ vẫn cần được giữ vệ sinh tay chân sạch sẽ để hạn chế lây nhiễm cho người khác.

Trẻ chịu ăn và chịu chơi hơn

Khi nào trẻ dễ bị biến chứng?

Phần lớn trẻ bị tay chân miệng có thể tự khỏi sau khoảng 7–10 ngày, nhưng một số trường hợp vẫn có nguy cơ diễn tiến nặng nếu không được theo dõi sát. Biến chứng của tay chân miệng thường xuất hiện vào giai đoạn ngày thứ 3–5 của bệnh, đặc biệt ở trẻ sốt cao liên tục hoặc nhiễm Enterovirus 71 (EV71). Đây là thời điểm virus có thể ảnh hưởng đến thần kinh, tim mạch hoặc hô hấp. Nhiều phụ huynh thấy trẻ bắt đầu nổi ban nên nghĩ bệnh sắp khỏi và chủ quan theo dõi. Tuy nhiên, nếu trẻ xuất hiện các dấu hiệu bất thường như giật mình, lừ đừ hoặc thở nhanh thì cần đưa đi khám ngay để tránh nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Tay chân miệng có nguy cơ biến chứng nếu xuất hiện các biểu hiện:

• Trẻ sốt cao trên 39°C kéo dài nhiều giờ hoặc nhiều ngày.
• Sốt không đáp ứng tốt với thuốc hạ sốt thông thường.
• Trẻ tái sốt liên tục sau khi vừa hạ sốt.
• Giật mình nhiều, đặc biệt khi vừa ngủ hoặc đang chơi.
• Run tay chân hoặc đi đứng loạng choạng.
• Quấy khóc liên tục, khó dỗ bất thường.
• Trẻ lừ đừ, ngủ li bì hoặc phản ứng chậm.
• Nôn ói nhiều lần trong ngày.
• Thở nhanh, thở mệt hoặc có dấu hiệu khó thở.
• Da nổi bông, tay chân lạnh hoặc tím tái.
• Nhịp tim nhanh bất thường.
• Trẻ bỏ ăn hoàn toàn hoặc không chịu uống nước.
• Co giật hoặc mất ý thức là dấu hiệu rất nguy hiểm.
• Bóng nước lan rộng và có dấu hiệu bội nhiễm.
• Trẻ dưới 3 tuổi thường có nguy cơ diễn tiến nặng cao hơn.
• Giai đoạn ngày thứ 3–5 của bệnh cần theo dõi sát nhất.
• Trẻ từng có bệnh nền tim mạch hoặc thần kinh cần đặc biệt chú ý.
• Nếu có bất kỳ biểu hiện bất thường nào, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm để được đánh giá và xử trí kịp thời.

Biến chứng tay chân miệng thường gặp

Những dấu hiệu cảnh báo cần đưa trẻ đi khám ngay

Mặc dù phần lớn trẻ bị tay chân miệng có thể tự hồi phục sau khoảng 7–10 ngày, nhưng bệnh vẫn có nguy cơ diễn tiến nặng rất nhanh nếu xuất hiện biến chứng thần kinh, tim mạch hoặc hô hấp. Giai đoạn ngày thứ 3–5 của bệnh là thời điểm cần theo dõi sát nhất vì trẻ có thể chuyển nặng chỉ trong thời gian ngắn.

Nhiều phụ huynh thấy trẻ đã nổi bóng nước nên nghĩ bệnh sắp khỏi và dễ chủ quan. Tuy nhiên, nếu trẻ sốt cao liên tục, giật mình, lừ đừ hoặc thở bất thường thì cần đưa đi khám ngay để tránh nguy cơ biến chứng nguy hiểm. Phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo giúp trẻ được xử trí kịp thời và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến thần kinh hoặc tim mạch.

Nếu trẻ xuất hiện những dấu hiệu dưới đây, cha mẹ cần đưa bé đến ngay cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và điều trị kịp thời:

• Trẻ sốt cao trên 39°C kéo dài nhiều giờ hoặc nhiều ngày liên tục.
• Sốt không đáp ứng tốt với thuốc hạ sốt thông thường.
• Tái sốt nhiều lần sau khi vừa hạ sốt.
• Trẻ giật mình liên tục, đặc biệt vào ban đêm hoặc khi mới ngủ.
• Quấy khóc kéo dài và rất khó dỗ.
• Trẻ lừ đừ, ngủ li bì hoặc phản ứng chậm hơn bình thường.
• Có biểu hiện run tay chân hoặc đi đứng loạng choạng.
• Nôn ói nhiều lần trong ngày.
• Thở nhanh, thở mệt hoặc có dấu hiệu khó thở.
• Da nổi bông, môi tím tái hoặc tay chân lạnh.
• Tim đập nhanh bất thường dù trẻ đang nghỉ ngơi.
• Bỏ ăn, bỏ bú hoặc uống nước rất kém.
• Xuất hiện co giật hoặc mất ý thức dù chỉ trong thời gian ngắn.
• Bóng nước lan rộng, sưng đỏ hoặc có dấu hiệu bội nhiễm.
• Trẻ dưới 3 tuổi bị sốt cao cần theo dõi sát hơn vì nguy cơ biến chứng cao.
• Sau vài ngày bệnh nhưng trẻ vẫn mệt nhiều và không cải thiện.
• Cha mẹ cảm thấy trẻ có biểu hiện bất thường khác so với những lần ốm thông thường.

Dấu hiệu cha mẹ nên cho trẻ đi khám ngay để tránh biến chứng nguy hiểm

Hướng dẫn cách chăm sóc trẻ bị tay chân miệng tại nhà

Đa số trường hợp tay chân miệng ở trẻ nhỏ có thể được chăm sóc tại nhà nếu bệnh ở mức độ nhẹ và chưa xuất hiện dấu hiệu biến chứng. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh thường chăm sóc chưa đúng cách như ép trẻ ăn, tự ý dùng kháng sinh hoặc chủ quan khi trẻ sốt cao kéo dài. Điều này có thể khiến trẻ mệt nhiều hơn và làm tăng nguy cơ diễn tiến nặng.

Chăm sóc đúng giúp trẻ giảm đau miệng, hạ sốt hiệu quả, hạn chế mất nước và hồi phục nhanh hơn. Trong những ngày đầu mắc bệnh, cha mẹ cần theo dõi sát nhiệt độ cơ thể, khả năng ăn uống và các dấu hiệu bất thường để xử trí kịp thời nếu trẻ có biểu hiện chuyển nặng.

Hạ sốt và theo dõi nhiệt độ cho trẻ

Sốt là triệu chứng rất thường gặp khi trẻ bị tay chân miệng, đặc biệt ở giai đoạn toàn phát. Nếu trẻ sốt cao kéo dài nhưng không được xử trí đúng cách, cơ thể có thể mất nước, mệt lả và tăng nguy cơ biến chứng thần kinh. Vì vậy, cha mẹ cần biết cách theo dõi nhiệt độ và chăm sóc trẻ đúng trong thời gian sốt.

• Đo nhiệt độ định kỳ để theo dõi diễn tiến sốt của trẻ.
• Nên ưu tiên dùng nhiệt kế điện tử để cho kết quả chính xác hơn.
• Cho trẻ mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát và dễ thấm hút mồ hôi.
• Không ủ kín trẻ bằng nhiều lớp chăn áo khi đang sốt.
• Có thể lau người bằng nước ấm ở vùng trán, nách và bẹn để hỗ trợ hạ nhiệt.
• Cho trẻ nghỉ ngơi trong không gian thoáng khí, tránh quá nóng.
• Khuyến khích trẻ uống nhiều nước để hạn chế mất nước do sốt.
• Có thể bổ sung oresol nếu trẻ ra nhiều mồ hôi hoặc ăn uống kém.
• Dùng thuốc hạ sốt đúng liều theo cân nặng và hướng dẫn của bác sĩ.
• Không tự ý phối hợp nhiều loại thuốc hạ sốt cùng lúc.
• Không sử dụng aspirin cho trẻ nhỏ vì có nguy cơ gây biến chứng nguy hiểm.
• Theo dõi phản ứng của trẻ sau khi uống thuốc hạ sốt.
• Nếu trẻ sốt trên 39°C kéo dài hoặc tái sốt liên tục cần đưa đi khám.
• Trẻ sốt kèm giật mình, run tay chân hoặc ngủ li bì cần được theo dõi sát hơn.
• Không tự ý truyền dịch hoặc dùng thuốc khi chưa có chỉ định y khoa.

Hạ sốt cho trẻ tại nhà

Chế độ ăn uống giúp trẻ hồi phục nhanh hơn

Loét miệng là nguyên nhân khiến nhiều trẻ đau rát, bỏ ăn hoặc bỏ bú khi bị tay chân miệng. Nếu không được bổ sung đủ nước và dinh dưỡng, trẻ rất dễ mất sức, chậm hồi phục và tăng nguy cơ mất nước. Vì vậy, cha mẹ nên ưu tiên chế độ ăn mềm, dễ nuốt và chia nhỏ khẩu phần để trẻ dễ hợp tác hơn.

• Cho trẻ ăn thức ăn mềm như cháo, súp hoặc nui mềm.
• Ưu tiên món nguội hoặc hơi mát để giảm đau vùng loét miệng.
• Chia nhỏ nhiều bữa ăn trong ngày thay vì ép trẻ ăn nhiều cùng lúc.
• Khuyến khích trẻ uống nước thường xuyên ngay cả khi không khát.
• Có thể cho trẻ uống sữa, nước trái cây loãng hoặc oresol phù hợp độ tuổi.
• Tránh thức ăn cay nóng, nhiều gia vị hoặc quá mặn.
• Không cho trẻ ăn đồ cứng vì dễ làm vết loét đau hơn.
• Hạn chế nước có gas hoặc đồ uống quá chua.
• Theo dõi lượng nước tiểu để phát hiện sớm nguy cơ mất nước.
• Nếu trẻ chảy nước miếng nhiều hoặc nuốt đau cần theo dõi sát hơn.
• Không ép trẻ ăn khi trẻ đang đau miệng nhiều.
• Sau khi ăn nên vệ sinh miệng nhẹ nhàng cho trẻ.
• Nếu trẻ bỏ bú hoặc bỏ ăn hoàn toàn cần đưa đi khám sớm.
• Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn sau bệnh.

Chế độ ăn uống giúp trẻ nhanh phục hồi

Giữ vệ sinh để hạn chế lây lan và bội nhiễm

Virus tay chân miệng có thể tồn tại trên đồ chơi, tay nắm cửa, khăn mặt hoặc các bề mặt trẻ thường tiếp xúc. Vì vậy, nếu không vệ sinh đúng cách, bệnh rất dễ lây cho người khác hoặc gây bội nhiễm các bóng nước trên da.

• Rửa tay sạch bằng xà phòng trước và sau khi chăm sóc trẻ.
• Tập cho trẻ rửa tay sau khi đi vệ sinh và trước khi ăn.
• Khử khuẩn đồ chơi, bàn ghế và vật dụng trẻ chạm vào mỗi ngày.
• Giặt riêng khăn mặt, chăn gối và quần áo của trẻ bệnh.
• Không dùng chung ly nước, muỗng hoặc bàn chải đánh răng.
• Giữ móng tay trẻ ngắn để tránh làm vỡ bóng nước khi gãi.
• Không tự ý chọc hoặc làm vỡ các bóng nước trên da.
• Vệ sinh vùng da nổi bóng nước nhẹ nhàng và giữ khô thoáng.
• Lau sạch nước bọt hoặc dịch tiết bằng khăn riêng.
• Hạn chế cho trẻ tiếp xúc gần với trẻ khác trong thời gian mắc bệnh.
• Cho trẻ nghỉ học để tránh lây lan trong cộng đồng.
• Giữ phòng ở thông thoáng và sạch sẽ mỗi ngày.
• Sau khi trẻ hết bệnh vẫn nên duy trì vệ sinh thêm vài tuần vì virus còn có thể tồn tại trong phân.

Rửa tay bằng xà phòng cho bé

Theo dõi sát dấu hiệu chuyển nặng của trẻ

Tay chân miệng có thể chuyển nặng nhanh, đặc biệt vào ngày thứ 3–5 của bệnh. Nhiều trẻ ban đầu chỉ sốt nhẹ nhưng sau đó xuất hiện biến chứng thần kinh hoặc hô hấp trong thời gian ngắn. Vì vậy, theo dõi sát các biểu hiện bất thường tại nhà rất quan trọng.

• Trẻ sốt cao liên tục và khó hạ dù đã dùng thuốc.
• Tái sốt nhiều lần trong ngày.
• Giật mình liên tục, đặc biệt khi mới ngủ.
• Quấy khóc kéo dài và khó dỗ bất thường.
• Trẻ lừ đừ, ngủ li bì hoặc phản ứng chậm.
• Run tay chân hoặc đi đứng loạng choạng.
• Nôn ói nhiều lần dù không ăn nhiều.
• Thở nhanh, thở mệt hoặc có dấu hiệu khó thở.
• Tim đập nhanh bất thường khi nghỉ ngơi.
• Tay chân lạnh, da nổi bông hoặc tím tái.
• Co giật hoặc mất ý thức dù chỉ vài giây.
• Trẻ bỏ ăn hoàn toàn và uống nước rất kém.
• Bóng nước sưng đỏ, chảy mủ hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng.
• Sau vài ngày nhưng trẻ vẫn mệt nhiều và không cải thiện.
• Nếu cha mẹ cảm thấy trẻ có biểu hiện khác thường so với các lần ốm thông thường, nên đưa trẻ đi khám sớm để được đánh giá chính xác.

Theo dõi sát các biểu hiện của bé

Cách phòng ngừa lây nhiễm tay chân miệng cho trẻ

Bệnh tay chân miệng rất dễ lây lan, đặc biệt là ở nhà trẻ, trường mầm non hoặc những nơi có nhiều trẻ nhỏ cùng sinh hoạt. Virus gây bệnh tồn tại trong nước bọt, dịch tiết, phân và trên bề mặt đồ chơi, tay nắm cửa hoặc vật dụng cá nhân.

Để phòng ngừa tay chân miệng không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn hạn chế nguy cơ bùng phát thành dịch trong cộng đồng. Hiện nay, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho phần lớn trường hợp bị tay chân miệng. Vì thế, các bậc phụ huynh cần chủ động phòng bệnh để bảo vệ con em và cộng đồng bằng cách vệ sinh cá nhân cho trẻ, làm sạch môi trường sống và theo dõi sức khỏe của trẻ thường xuyên để phát hiện dấu hiệu bất thường.

• Rửa tay cho trẻ thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước sạch.
• Tập cho trẻ rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
• Người chăm sóc trẻ cũng cần rửa tay sạch trước và sau khi tiếp xúc với trẻ.
• Giữ móng tay trẻ ngắn và sạch để hạn chế tích tụ vi khuẩn, virus.
• Vệ sinh đồ chơi, bàn ghế và vật dụng trẻ thường chạm vào mỗi ngày.
• Khử khuẩn các bề mặt như tay nắm cửa, sàn nhà hoặc bàn ăn định kỳ.
• Không cho trẻ dùng chung ly nước, muỗng, khăn mặt hoặc bàn chải đánh răng.
• Giặt sạch quần áo, chăn gối và khăn của trẻ bằng nước sạch và phơi khô.
• Giữ không gian sống thông thoáng, sạch sẽ và hạn chế ẩm mốc.
• Hạn chế cho trẻ tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh tay chân miệng.
• Nếu trẻ có biểu hiện sốt, loét miệng hoặc nổi bóng nước nên cho nghỉ học sớm.
• Không đưa trẻ bệnh đến nơi đông người để tránh lây lan cho cộng đồng.
• Dạy trẻ che miệng khi ho hoặc hắt hơi đúng cách.
• Xử lý tã, giấy lau hoặc chất thải của trẻ đúng vệ sinh.
• Không tự ý chọc vỡ bóng nước trên da trẻ.
• Theo dõi sức khỏe trẻ sát hơn vào mùa dịch tay chân miệng.
• Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ giúp tăng sức đề kháng cho trẻ nhỏ.
• Khuyến khích trẻ ngủ đủ giấc và vận động phù hợp theo độ tuổi.
• Cha mẹ nên chủ động đưa trẻ đi khám nếu nghi ngờ có dấu hiệu mắc bệnh.
• Nếu trong lớp học có trẻ mắc tay chân miệng, cần tăng cường vệ sinh và theo dõi trẻ kỹ hơn trong những ngày tiếp theo.

Các bước quan trọng để phòng ngừa tay chân miệng cho bé

Câu hỏi thường gặp khi chăm sóc trẻ bị tay chân miệng

Tay chân miệng sốt mấy ngày thì khỏi?

Phần lớn trẻ bị tay chân miệng sẽ sốt khoảng 2–5 ngày. Nếu bệnh diễn tiến nhẹ và được chăm sóc đúng cách, trẻ thường hồi phục sau khoảng 7–10 ngày. Tuy nhiên, nếu sốt cao kéo dài, tái sốt liên tục hoặc kèm dấu hiệu bất thường như giật mình, lừ đừ thì cần đưa trẻ đi khám sớm.

Tay chân miệng ngày thứ mấy dễ biến chứng nhất?

Giai đoạn ngày thứ 3–5 của bệnh được xem là thời điểm nguy hiểm hơn vì virus có thể ảnh hưởng đến thần kinh, tim mạch hoặc hô hấp. Đây cũng là lúc nhiều trẻ vẫn còn sốt cao và quấy khóc nhiều nên cha mẹ cần theo dõi sát.

Trẻ bị tay chân miệng sốt lại có nguy hiểm không?

Có thể nguy hiểm nếu trẻ tái sốt sau khi đã giảm sốt, đặc biệt khi kèm theo giật mình, run tay chân hoặc lừ đừ. Đây có thể là dấu hiệu bệnh đang diễn tiến nặng hơn và cần được bác sĩ đánh giá sớm.

Tay chân miệng có thể gây biến chứng nguy hiểm

Tay chân miệng có cần dùng kháng sinh không?

Không. Tay chân miệng do virus gây ra nên kháng sinh thường không có tác dụng. Trẻ chỉ được dùng kháng sinh nếu có bội nhiễm vi khuẩn và cần theo chỉ định của bác sĩ.

Trẻ bị tay chân miệng có nên tắm không?

Có. Cha mẹ vẫn nên tắm và vệ sinh cơ thể cho trẻ bằng nước ấm để giữ da sạch sẽ, hạn chế bội nhiễm và giúp trẻ dễ chịu hơn. Tuy nhiên, cần tắm nhẹ nhàng và tránh làm vỡ các bóng nước trên da.

Tay chân miệng bao lâu thì hết lây?

Virus có thể lây mạnh trong tuần đầu tiên mắc bệnh. Tuy nhiên, virus vẫn có thể tồn tại trong phân trẻ thêm vài tuần sau khi hết triệu chứng nên vệ sinh tay chân và đồ dùng cá nhân vẫn rất quan trọng.

Trẻ bị tay chân miệng bao lâu thì đi học lại?

Trẻ chỉ nên đi học khi đã hết sốt, các bóng nước khô lại và sức khỏe ổn định hơn. Thông thường, thời gian nghỉ học khoảng 7–10 ngày tùy tình trạng bệnh.

Tay chân miệng có lây cho người lớn không?

Có. Người lớn vẫn có thể nhiễm virus nếu tiếp xúc gần với trẻ bệnh, đặc biệt khi chăm sóc trẻ mà không vệ sinh tay đúng cách. Tuy nhiên, triệu chứng ở người lớn thường nhẹ hơn trẻ nhỏ.

Trẻ bị tay chân miệng nhưng không nổi bóng nước có sao không?

Một số trẻ có thể sốt, loét miệng hoặc đau họng trước khi nổi bóng nước rõ rệt. Vì vậy, cha mẹ không nên chỉ dựa vào dấu hiệu ngoài da để đánh giá bệnh và cần theo dõi thêm các triệu chứng khác.

Khi nào cần đưa trẻ đi cấp cứu vì tay chân miệng?

Cha mẹ cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay nếu có các dấu hiệu như:

• Sốt cao liên tục không hạ.
• Giật mình nhiều.
• Co giật.
• Lừ đừ, ngủ li bì.
• Thở nhanh hoặc khó thở.
• Run tay chân.
• Tím tái hoặc bỏ ăn hoàn toàn.

Với những thông tin chia sẻ từ bài viết của Phòng khám 125 Thái Thịnh - Thai Thinh Medic mong rằng đã giúp các bậc phụ huynh hiểu rõ tay chân miệng sốt bao lâu thì khỏi giúp chăm sóc trẻ đúng cách, phòng ngừa biến chứng. Tay chân miệng ở trẻ nhỏ thường có thể tự hồi phục nếu được phát hiện sớm và chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, cha mẹ không nên chủ quan vì bệnh vẫn có nguy cơ biến chứng nhanh, đặc biệt trong giai đoạn sốt cao kéo dài hoặc xuất hiện dấu hiệu thần kinh bất thường.

Tài liệu tham khảo:

https://adminmoh.moh.gov.vn/web/guest/hoat-dong-cua-dia-phuong/-/asset_publisher/gHbla8vOQDuS/content/tay-chan-mieng-vao-mua-de-lay-lan-nhan-dien-nguy-co-va-cach-phong-benh-cho-tre

https://www.nationwidechildrens.org/conditions/hand-foot-mouth-disease

https://kidshealth.org/en/parents/hfm.html